‘दलितलाई टिकट दिए, भोट दिदैँनन् भन्ने सोच छ’

प्रकाशित मिति :2017-06-19 11:16:17

-महिला खबर संवाद-

दलित महिलाको हकहितका लागि काम गर्दै आउनुभएकी कला स्वर्णकार दलित महिला संघकी अध्यक्ष हुनुहुन्छ । लामो समय यस क्षेत्रमा काम गर्दै आउनुभएकी स्वर्णकारले महिला सशक्तिकरणका साथै दलित महिलाको मुद्धामा आवाज उठाउँदै आउनुभएको छ । स्थानीय तहको निर्वाचनमा दलित महिला संख्यात्मक रुपमा धेरै आएपनि नेतृत्वमा भने खासै आउन सकेनन्  । यसै सन्दर्भमा रहेर अध्यक्ष स्वर्णकारसँग महिला खबरले गरेको यो संवाद ।

दुई दशकपछि स्थानीय तहको पहिलो चरणकोे निर्वाचन सम्पन्न भयो, दलित महिलाको सहभागिता कस्तो रह्यो ?

पहिलो चरणको निर्वाचनमा दलित महिलाको सहभागिता राम्रै रह्यो । किनकी जुन संविद्यानले नै वडा तहमै दलित महिलाको सिट सुरक्षित गरेको छ । त्यसलै वडा सदस्यमा दलित महिलाहरु धेरै आए । केही तहमा उपप्रमुखमा समेत केही दलित महिलाहरु आएका छन् । यो राम्रो पक्ष हो । पहिलो चरणको निर्वाचनमा २ हजार ४ सय २४ दलित महिला निर्वाचित भएको अवस्था छ । त्यसमा पनि नगरपालिका र गाउँपालिकामा ९ जना महिला उपप्रमुखमा निर्वाचित हुनु भएको छ ।

मनाङ, मुस्ताङ लगायत हिमाली जिल्लामा आरक्षण कोटामा समेत दलित महिलाहरु आउन सकेनन् नी ?

वडा तहमा दलित महिला अनिवार्य भनेर प्रावधान त ल्यायो । तर समुदाय स्तरमा पार्टीले प्रचार प्रसार गर्न सकेनन् । समयपनि छोटो भएको कारण पनि कोटा खाली भयो ।

 दलित महिलाहरु आरक्षण कोटामै सिमित भएको पाइयो, अन्य पदहरुमा जान नसक्नुको कारण ?

अझै संविद्यानले नै वडामा एक जना दलित महिलाको कोटा नछुट्याएको भए यसमा पनि आउने थिएनन् दलित महिलाहरु । केही रुपमा आउने थिए तर यति धेरै आउने थिएनन् । किनकी पार्टीले दलित महिलालाई अबसर नै दिने थिएनन् । अर्को अरु पदमा दलित पुरुषलाई त दिएका छैनन् महिलालाई त दिने कुरो नै भएन । अहिले सम्मपनि दलितलाई टिकट दियो भने भोट दिदैँनन् । पार्टीले हार्छ भन्ने सोच छ । त्यसैले दलित महिलालाई कोटामै सिमित राखिएको अवस्था छ ।

तपाईको संस्थाले दलित महिला शसक्तिकरणका लागि के कस्ता काम गरिरहनुभएको छ ?

दलित महिला संघले दलित महिलाहरुलाई पहिले देखि नै संगठित र सशक्तिकरणका कामहरु गर्दै आएका छ । अहिले पनि दलित महिलालालाई राज्य र समाजले किन पछाडि पार्यो भन्ने विषयमा हामीले महिलाहरुलाई सशक्तिकरण गर्दै आएका छौ । यसले दलित महिलालाई ठूलो सहयोग पुरेको छ भन्ने लाग्छ ।

अझै पनि दलित महिलाहरु पछाडि नै छन्, कसरी उनीहरुको सामाजिक, आर्थिक र राजनितिक स्थिति उकास्न सकिएला ?

यसका लागि दलित महिलाका लागि भनेर लक्षित कार्यक्रमहरु ल्याउनुपर्ने देखिन्छ । तर त्यो एक, दुई वर्षको नभई दश वर्षको प्याकेज ल्याउनुपर्छ । उनीहरुको शैक्षिक, आर्थिक, सामाजिक विकासका लागि विशेष प्याकेज नै ल्याउनुपर्ने देखिन्छ । त्यस्ता कार्यक्रम ८, १० र १५ वर्षका लागि लक्षित गर्यो भने दलित महिलाको माथि उकास्न सकिएला ।

 दलित महिलामाथि बोक्सी, छुवाछुत, यौनिक जस्ता हिंसाहरु कायमै छ नी ?

दलित महिलालाई २१ औँ शताव्दीमा आइपुग्दा समेत छुवाछुत, बोक्सी लगायतका आरोप लगाएर कुटपिट गरेको, मलमुत्र खुवाएको थुप्रै घट्नाहरु छन् । समाज अहिलेपनि अन्धविश्वासमै छ । अहिले पनि मान्छेले अन्धविश्वासलाई स्विकारी राखेको अवस्था छ । समाजमा बोक्सी भन्ने पनि दलित, गरिब र एकल महिला नै हुन्छन् । जो गरिब छ, जो महिला छ, बृद्धाहरु छन् उनीहरुलाई बढि यातना दिएको अवस्था छ । अझ त्यसमा बढि दलित महिलाहरु छन् । छुवाछुतको नाममा दलित महिलाले धेरै यातानहरु पाएका छन् ।
कानुनमा पनि छुवाछुत कसुर ऐन छ । छुवाछुत मुक्त राष्ट्र घोषणा गरिसक्यो तर अझै छुवाछुतका घट्ना घट्न सकेको छैन । समाजमा एक थरि मानिसमा छुवाछुत गरिरहनुपर्छ भन्ने मानसिकता छ । यसमा दलित महिलाहरु प्रत्यक्ष छुवाछुतसँग संलग्न हुन्छन् । जस्तै गाउँमा मठ मन्दिर, पानी पधेँरा, भएका कारण दलित महिलाहरु बढि पिडित छन् ।

दलित महिलाका समस्याहरु के के हुन् ? कसरी समाधान गर्न सकिएला ?

दलित महिलाको प्रमुख समस्या गरिबी हो । अर्को अवसर पनि हो । अबसर पाए नै अगाढि बढ्ने हो । उनीहरुले अवसरै पाउँदैनन् । त्यसले गर्दा बोल्ने ठाउँमा उनीहरु बोल्न सक्दैनन् ।
यस्ता समस्या समाधानका लागि राज्यले नै विशेष कार्यक्रम ल्याउनुपर्ने देखिन्छ । दलित महिलाको लागि नीति अनुसार कार्यक्रम ल्याउन सकियो भने समग्र दलित महिलाहरु अगाडि आउनु सक्छन् । राज्यको जुन समावेशी सिद्धान्तका नीति छ । त्यो नीतिलाई अवलम्बन गर्न सकियो भने अवश्य दलित महिलाहरु अगाडि आउन सक्छन् ।

अहिले सदस्यमै भएपनि धेरै दलित महिला स्थानीय सरकारमा पुगेका छन् । अब कस्तो परिवर्तन देख्न सकिएला ?

वडा तहमा दलित महिला आउँदा उनीहरुको जिम्मेवारी भूमिकामा भरपर्ने कुरा हो । कति उनीहरु कार्यकारी पदमा पुग्छन् अधिकार उनीहरुले प्रयोग गर्न पाउँछन् त्यसमा भरपर्छ । कतिपय उपमेयरमा गएका दलित महिलाहरुले दलित महिलाको क्षेत्रमा अवश्य काम गर्न सक्छन् ।
वडा सदस्यमा गएका महिलालो पनि दलित महिलाका सकारात्मक र सुधारात्मक तवरले पहल गर्न सक्छन् । दलित महिलाहरुका लागि आवाज उठाउँनेछन् । यसमा अन्य दलित महिलाहरुको समेत पहुँच पुग्ने देखिन्छ । आफ्ना कुरा राख्न सक्छन् ।

दोस्रो चरणको विर्नाचन हुदैछ, पहिलो निर्वाचनमा देखिएका त्रृटिहरु के के थिए, अब कसरी जानुपर्ला ?

पहिलो चरणको निर्वाचनमा महिलालाई उपप्रमुखमा मात्रै सिमित गरियो । प्रमुखमा धेरै महिला आउन सकेनन् । गाउँपालिकाको अध्यक्ष, वडा अध्यक्षमा महिलाहरु कम निर्वाचत भएको अवस्था छ । थोरै समय भएका कारण सक्षम व्यक्तिहरु पनि छुटेको देखियो ।
दोस्रो निर्वाचनमा पार्टीहरुले टिकेट दिदाँ हाम्रा भन्दा राम्रा मान्छेलाई टिकेट दिनुपर्छ । जस्को समाजमा राम्रो छवि छ , विकास गर्ने उसको भावनमा छ । त्यस्तो मान्छेलाई पार्टीले टिकट दिनुपर्छ । महिलाहरुलाई पनि वडा अध्यक्षमा, गाउँपालिकाको अध्यक्ष, नगरपालिकाको मेयरहरुमा टिकट दिनुपर्छ ।

    Comment Here!

Related NEWS
मुख्य खबर

सर्वोच्चद्वारा नाङ्गा बाबालाई रोक नलगाउनुको कारण माग

–महिला खबर– काठमाडौं । सर्वोच्च अदातलले पशुपति क्षेत्रमा शिवरात्रि लगायत अन्य पर्वमा नाङ्गा बाबा र

१० युवती विमानस्थलबाट पक्राउ

–महिला खबर– काठमाडौ । त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट नक्कली भीसा प्रयोग गरी कुवेत जान लागेका १०

कम्युनिष्टलाई छोइ छिटो गर्ने समयमा कम्युनिष्ट बनाउदै हिँड्ने माया बनिन् मन्त्री

–महिला खबर– कम्युनिष्ट सिद्धान्तमा विश्वास गर्ने व्यक्ति मान्छेको पनि मासु खान्छन्, जात, धर्म केही मान्दैनन् भन्दै

बलात्कारको आरोपमा पक्राउ

–महिला खबर– काठमाडौं । उदयपुर कटारी नगरपालिका घर भई हाल काठमाडौं कागेश्वरी मनोहरा नगरपालिका–८ शिवचौक

बेपत्ता बालक मृत अवस्थामा फेला

–महिला खवर– कपिलवस्तु । कपिलवस्तुको मायादेवी गाउँपालिका–४, पिपराका वडा अध्यक्ष फत्ते मोहम्मदका ७ वर्षका छोरा

Read more
ताजा अपडेट
© 2015.All rights reserved by mahilakhabar.com
%d bloggers like this: