ताजा समाचार
  • स्तनपान र ६ महिना बिदा
  • बलात्कारविरूद्ध न्यायिक चुनौती
  • तीजलाई महिला शसक्तिकरणको पर्व बनाऔं : शर्मा
  • जिल्लाको एकमात्रै शल्यक्रिया सहितको प्रसुति सेवा बन्द : सुत्केरी हुन आउनेलाई सास्ती
  • समाचार प्रभाव :‘पाँच वर्षको संघर्षपछि विमलाले नागरिकता पाईन्’
  • किन रोकिदैन बालविवाह ?
  • मेरो छोराले जन्मदर्ता किन नपाउने ?
  • कलिला आमाहरू
  • भरतपुरकी मेयर रेणुको पहिलो निर्णयः महिला र ज्येष्ठ नागरिकलाई निःशुल्क बहिरंग सेवा
  • दोषीमाथि कारबाहीको माग राख्दै शव सडकमा राखेर प्रदर्शन
  • काठमाडौंमा दक्षिण एशियाली महिला सम्मेलन शुरु
  • तराईका किशोरी भन्छन् – ‘बाँधेको पशु स्वतन्त्र होला, हामी बन्दी छौं’
  • सुत्केरी बिदा ६ महिना पुर्याउन पहल
  • बाल विवाह एवम् दाइजो विरुद्ध अभियान्त सम्मानित
  • बालिका बलत्कार गर्ने पक्राउ

    घरेलु श्रमिक महिलालाई नेपालमै आकर्षक तलब

    प्रकाशित मिति :2017-07-02 10:22:21

    ‘घरेलु श्रमिकको माग बढ्दो’

    खेमा बस्नेत

    काठमाडौं । पार्वती थापा (३५) ले काठमाडौंमै हाउस क्लिनिङ (घरको सरसफाई) गरेर मासिक २० हजार रुपैयासम्म आम्दानी गर्छिन् । उनको डियुटी हो, घरको पूर्ण सरसफाइदेखि फुलबारीमा पानी हाल्ने, गोडमेल गर्ने । उनले दैनिक २ घण्टाको दरले ४ वटा घरमा यस्तै काम गर्छिन् । र प्रत्येक घरबाट औषत ५ हजार रुपैयाँ तलब लिन्छिन् । यो सगै उनले घरमा ३ छोरीहरुको पालनपोषण पनि गर्न भ्याउछिन् ।

    पाल्पा घर भएकी उनी काठमाडौं बनस्थली बस्न थालेको चार वर्ष भैसक्यो । श्रीमान् रोजगारका लागि कतार हिडेपछि उनले यसैगरि ३ छोरीलाई हर्काउदै आएकी छन् ।

    श्रीमानले विदेशबाट मासिक १५ हजार रुपैयाँ पठाएपनि त्यो पैसा घर खर्चमै ठिक्क भएपछि उनी कामको खोजीमा थिइन् । जहाँ इच्छा त्यहाँ उपाय भनेझै उनले नजिकैको घरमा क्लिनरको काम पाइन् । र विस्तारै अरु घरहरुमा पनि काम गर्न थालिन् । ‘अहिले धेरै सजिलो भएको छ, पार्वतीले भनिन्,–एउटाले कमाएकोले घरखर्च धान्ने र अर्काेले कमाएको बचत गर्ने गरेका छौं ।’

    अन्जना पाठक

    पहिले यो काम गर्न उनलाई गाह्रो लाग्थ्यो । यही कामबाट यति राम्रो कमाई होला भन्ने लागेको पनि थिएन । तर अहिले उनलाई गरे नेपालमै हुँदोरहेछ भन्ने परेको छ । ‘काम र कमाई दुवैप्रति सन्तुष्ट छु, उनले भनिन्– मालिक राम्रो भए खाजा नास्ता समेत उनीहरुले नै खुवाउछ ।’

    ४ वर्ष अघि रोजगारीको लागि इजराइल जान काठमाण्डौ छिरेकी ३८ वर्षिया अन्जना पाठक पनि अहिले नेपालमै घरेलु काममा संलग्न छिन् । काठमाण्डौंमै काम पाएपछि उनी विदेश जान रोकिइन् । उनले पनि विभिन्न ठाउँमा पार्टटाइम काम गरेर अहिले मासिक २० हजार रुपैया बढी कमाउछिन् । ‘विदेश गएजत्तिकै कमाई भएपछि किन अरुको देश जानु ।’ पाठकले भनिन् ।

    घरको काम सकेर उनी विहान एक कन्सटेल्सीमा जान्छिन् । त्यहाँको काम सकेर एक जना बुढी आमाको स्याहार सुसारमा गर्छिन् । त्यहाँ ४ घण्टा समय विताएर फेरी घरको काममा फर्किन्छन् ।

    अन्जनाको श्रीमान विदेश गएको ७ वर्षदेखि अतोपत्तो छैन । श्रीमान् बेपत्ता भएदेखि उनी छोरालाई लिएर यसैगरि काठमाडौंमा बस्दै आएकी छन् ।

    अञ्जना पहिले जिल्लाकै एक बोडिङ स्कूलकी शिक्षिका थिइन् । शिक्षकको तलबले नधानेपछि उनले पेशा परिवर्तन गरेकी थिइन् ।

    ‘श्रीमान बेपत्ता हुनुभयो । त्यसपछि सवै जिम्मेवारी मेरो काँधमा आयो । त्यसै म विदेश जानलाई काठमाण्डौ आएकी थिए । तर संजोक नै भन्नुपर्छ, यतै काम पाएपछि यतै बसे’– अन्जनाले भनिन् । उनले सबै कुराको खुसी स्वदेशमै देखेकाले यही काम गर्ने योजना बनाएको बताइन् ।

    ललितपुरको बालकुमारीमा घर भएकी ३७ वर्षिया मिना श्रेष्ठ घरेलु कामदारको रुपमा काम गर्दै आएको १० वर्ष पुरा भयो । यही कामको कमाइबाट उनले घरखर्च र छोराछोरीको पठनपाठन खर्च व्यहोरेकी छिन् ।

    मिना अहिले दुई ठाउँमा काम गर्छिन् । विहानको समय स्थानीय एक विद्यालयमा परिचारिकाको रुपमा २ घण्टा काम गर्छिन् । त्यसपछि लगनखेल स्थित एक घरमा क्लिनरको रुपमा काम गर्छिन् । यही कामबाट उनी मासिक १३ हजार रुपैयाँ कमाउँछिन् ।

    मिनाले सुरुमा विदेश जाने सोच नबनाएकी होइनन् । तर, वैदेशिक रोजगारीमा घरेलु कामदारमा जाने महिलालाई हुने हिंसा, तनाव र यातना सम्झेर नगएको उनी बताउँछिन् ।

    ‘विदेश जानुभन्दा यही केही गर्छु भनेर नेपालमै घरेलु काम खोजेँ । अहिले म सन्तुष्ट छु घरखर्च चलाएर छोराछोरी पढाउन भ्याएकी छु ।’उनले भनिन् ।

    घरेलु कामदारको रुपमा काम गर्दा सुरुमा रोजगारदातासंग सम्झौता गर्ने गरेको उनले बताइन् । सोही अनुसार काम गर्ने र तलब लिने गरेको उनको भनाई छ ।

    ‘कसैले सम्झौता उलंघन गरे छोडेर अर्को ठाउँ पनि जान सकिन्छ । तर, विदेशमा त्यसो गर्न सकिदैन । चित्त बुझे पनि नबुझेपनि बाध्यतामा परिन्छ । त्यसैले मैले विदेश जानुभन्दा यही काम गर्नु ठीक ठाने’ –मिनाले भनिन् । मिनाका छोरी कक्षा १२ र छोरा कक्षा १० मा पढ्छन् ।

    पार्वती, अन्जना र मिनाको परिचय एउटै हो,‘घरेलु श्रमिक’ । उनीहरुको अनुभव छ, स्वदेशमै सम्मानजक व्यवहार पाएका छन् । पछिल्लो समय उनीहरु जस्तै धेरै महिलाहरु नेपालमै घरेलु श्रमिकका रुपमा काम गरिरहेका छन् ।

    स्वतन्त्रता अभियान नेपालकी अध्यक्ष ऋतु भट्ट राईले जिफन्टले २०११ मा गरेको अनुसन्धानले नेपालमा २ लाख घरेलु श्रमिकहरु मध्ये ९० प्रतिशत महिला घरेलु श्रमिकका रुपमा काम गरिरहेका   छन् भने थप २७ प्रतिशत माग रहेकाे बताउनुभयो । जसमध्ये ८५ प्रतिशत आशिंक रुपमा दैनिक वा साप्ताहिक काम गर्ने कामदार खाेजीरहेकाे छन् ।

    उनका अनुसार ७४ प्रतिशत राेजगारदाताले मासिक ५ देखि ७ हजार र १६ प्रतिशत राेजगारदाताले १० हजार रुपैया भन्दा बढी तलब दिन तयार रहेकाे अध्यक्ष राईले भन्नुभयाे । उहाँले नेपालमा पहिलाको तुलनामा अहिले घरेलु श्रमिकलाई गर्ने व्यवहार राम्रो भएको बताउनुभयो ।

    उहाँले सम्झौता गरेर मात्र श्रमिक महिलाले काम थाल्ने गरेको बताउनुभयो । जसमा काम गर्ने समय, तलब, हप्तामा एक दिन बिदा, खाजा नास्ता जस्ता व्यवस्था हुने अध्यक्ष राईले भन्नुभयो ।

    घरेलु श्रमीकहरु सम्बन्धि काम गर्ने एजेन्सीहरुले माग अनुसार घरेलु कामदारको आपूर्ति हुन नसकेको बताउने गरेकाे घरेलु श्रमीक मंचका सचिव गोमा भण्डारीले बताउनुभयाे । उहाँले घरेलु श्रमीक महिलाहरुले नेपालमै पारिवारिक वातावरणमा आर्कषक तलब पाइरहेको बताउनुभयो । बढ्दो शहरीकरणले पनि घरेलु श्रमीकको माग बढेको उहाँ बताउनुहुन्छ । उहाँका अनुसार काठमाडौं उपत्यकामा मात्रै ४० हजार घरेलु श्रमिक छन् ।

      Comment Here!

    Related NEWS
    मुख्य खबर

    तीजलाई महिला शसक्तिकरणको पर्व बनाऔं : शर्मा

    -सृजना अर्याल- तीज पर्वका पुरातन मान्यताहरुको जरो वर्तमानमा खोज्न जरुरी भएको भन्दै कार्यक्रमका प्रमुख अतिथी शर्माले

    समाचार प्रभाव :‘पाँच वर्षको संघर्षपछि विमलाले नागरिकता पाईन्’

    -महिला खबर- नागरिकता बनेपछि गरिखाने बाटो खुलेको विमला बताउँछिन् । ‘जे गर्दा पनि नागरिकता चाहिने रहेछ

    किन रोकिदैन बालविवाह ?

    –सन्दिप विक– पछिल्लो समय सूचना प्रविधिको बढ्दो प्रयोगले समेत बालविवाह हुने गरेको पाइन्छ । चितीकै संगिता

    दोषीमाथि कारबाहीको माग राख्दै शव सडकमा राखेर प्रदर्शन

    महिला खबर काठमाडौं । रौतहट गरुडामा निर्माणका लागि खनिएको खाल्डोमा जमेको पानीमा डुबेर शनिबार चार

    तराईका किशोरी भन्छन् – ‘बाँधेको पशु स्वतन्त्र होला, हामी बन्दी छौं’

    -यमुना खनाल- तराईका सीमित परिवारका महिलाहरुले मात्र स्वतन्त्र रुपमा आफ्नो क्षमता अगाडि बढाउन पाएका छन् ।

    Read more
    ताजा अपडेट
    %d bloggers like this: