ब्लड क्यान्सर भएर पनि बाँच्न सकिन्छ : डा.पौडेल

प्रकाशित मिति :2017-07-14 15:58:21

ब्लड क्यान्सरबाट विश्वमा कति मानिस प्रभावित छन् भन्ने यकिन तथ्यांक नभएपनि पछिल्लो समय यो रोगबाट धेरै मासिनले ज्यान गुमाउनु परेको छ । तर समयमै उपचार पाए यो रोगबाट बाँच्न सकिन्छ । नेपालमै पहिलो पटक सफल बोनम्यारो प्रत्यारोपण गर्नुहुने सिभिल अस्पतालका रगत रोग तथा बोनम्यारो प्रत्यारोपण विशेषज्ञ डा.विषेश पौडेलसंग ब्लड क्यान्सरको विषयमा खेमा बस्नेतले गर्नुभएको कुराकानी ।

ब्लड क्यान्सर भनेको के हो ?

रगतमा विभिन्न कोषिकाहरु हुन्छन् । यसलाई हामी आर.वि.सी. र डब्लु.वि.सी. भन्छौ । रगतको कोषिकाहरुमा हुने क्याक्सर नै ब्लड क्यान्सर हो । तर, धेरै मानिसलाई ब्लड क्यान्सर र बोनम्यारो क्यान्सर भिन्दाभिन्दै हो भन्ने कन्फयुजन छ । खासमा ब्लड र बोनम्यारो क्यान्सर भनेको एउटै हो । रातो रक्तकोष अनियन्त्रित तवरले बढ्यो भने आर.वि.सी.को भोलुम (आयतन) बढ्छ । अर्थात आर.वि.सी. र डब्लु.वि.सी. बढ्नु क्यान्सर हो । त्यससंगै प्लेटलेट बढे पनि क्यान्सर हो । तर सबै क्यान्सर रगतबाट नदेखिन पनि सक्छ । कतिपय क्यान्सर बोनम्यारोबाट पनि जाँच्नुपर्ने हुन्छ । समग्रमा भन्दा रगतको कोषिका अनियन्त्रित तवरले रगतमा बढेमा त्यसलाई रगत क्यान्सर भन्छौ ।

कस्ता व्यक्तिलाई ब्लड क्यान्सर हुन्छ ?

ब्लड क्यान्सर उमेर अनुसार हुन्छ । बच्चाहरुमा ए.एल.एल. ब्लड क्यान्सर हुन्छ । त्यसलाई हामी एक्युट लुक्यिमिया प्लाष्टिक लिथोमिया भन्छौ । वयस्क व्यक्तिलाई सि.एल.एल. भन्ने हुन्छ । हामी सिएमएल क्रोनिक लुक्यीमिया भन्छौ । अलि उमेर भएका व्यक्तिलाई लिम्फोमा, क्रोनिक लुक्यीमिया, एक्युट लुक्यिमीया, मल्टिपल मायलोमा हुन्छ ।

ब्लड क्यान्सर भएको कसरी थाहा पाउने ? लक्षणहरु के–के हुन् ?

ब्लड क्यान्सरमा अरु रोगहरु जस्तै लक्षणहरु देखिदैनन् । ब्लड क्यान्सरमा साधारणतया रुघाखोकी लाग्यो, घाँटी एकदमै दुःख्योे, ज्वरो आयो जचाँउन जाँदा धेरैलाई रगतको क्यान्सर भएको थाहा हुन्छ ।
यसका प्रमुख लक्षणहरु शरीरमा निला टाटाहरु आउने, रगत बगेपछि बन्द नहुने, चोटपटक लागेमा रगत नरोकिने बगेको बगै हुने, नाक, मुख, गिजाबाट रगत बग्ने र त्यस्ता ठाउँमा इन्फेक्सन (असर) हुने हुन्छ । एक महिनाको २/३ चोटी साइनोसाइटिस हुने, रेन्डिङ, रगत र हिमोग्लोबिन घटेपछि रक्तअल्पताका लक्षणहरु देखिने गर्छन् । जस्तैः भ¥याङ चड्दा स्याँस्याँ बढ्ने, इनर्जी नहुने, शरीर लथरक गल्ने, थाक्ने, घाँटी, काखी र काछमा गाँठागुठी आउँने यी किसिमका लक्षण देखिन्छन् ।
जुनसुकै क्यान्सरको लक्षण पनि रगतको क्यान्सरको जस्तो लक्षण हुन्छन् । यी लक्षण हुदैमा रगतको क्यान्सर हुन्छ भन्ने चाही हुँदैन । साधारण रोगमा पनि यो लक्षण हुन्छ । तर, यस्ता लक्षण देखिएमा अस्पताल गएर डाक्टरलाई जचाँउनु भने आवश्य पर्दछ ।

ध्यान दिनुपर्ने कुराहरु केके हुन् ?

आजको दिनसम्म आउँदा रगतको क्यान्सर चार कारण मात्र हुन्छ भन्ने प्रमाणित भएको छ । पहिलो, कुनै बिरामीले किमोथेरापी पाउनुभएको छ भने त्यस्तो मान्छेलाई पछि गएर ब्लड क्यान्सर हुने सम्भावना बढी हुन्छ । दोस्रो, रेडिएशन वा पहिला रेडियोथेरापी पाएको र विकरण हुने ठाउँमा लामो समय बसेको छ भने पनि रगतको क्यान्सर हुने सम्भावना हुन्छ । तेस्रो, बेन्जिन तत्व भन्ने हुन्छ । यो एउटा केमिकल हो । जुन पेट्रोलियम उद्योग, प्लाष्टिक उद्योग जस्ता उद्योगमा प्रयोग गरिन्छ । यो केमिकलमा लामो समयसम्म अर्थात ५ देखी ७ वर्षसम्म सम्पर्कमा रहेकालाई हुने सम्भावना हुन्छ । भाइरल इन्फेक्सन जस्तो पेटमा हुने एचफाइनल भन्ने किरा हो । त्यसले ग्याँष्टिक बनाउँछ । त्यसपछि अल्सर हुन्छ । त्यसले पेटमा हुने रगतको क्यान्सर गराउँछ । अर्को, इबी भाइरस भन्ने छ । त्यो भाइरसको संक्रमण लामो समयसम्म भयो भने त्यसले गर्दा लिम्फोमा जस्ता रगतका क्यान्सर गराउँदछ । एउटा रगतको क्यान्सर हुन्छ, जसलाई मल्टिपल मायलोमा भनिन्छ । यस क्यान्सरको असर ढाड दुख्ने, क्याल्सीयम बढ्ने, ढाडको हड्डीमा प्वालहरु देखिने हुन्छ ।

ब्लड क्यान्सर हुन नदिन के गर्नुपर्ला ?

यो गर्दा मलाई रगतको क्यान्सर हुदैन भन्ने हुँदैन । यो जोसुकै स्वस्थ व्यक्तिलाई पनि हुन सक्छ । त्यसैले रगतमा केही समस्या हुना साथ रगतको जाँच गराउनुपर्दछ । अझ समय–समयमा रगतको जाँच गराउनु राम्रो हुन्छ ।

ब्लड क्यान्सर भएको महिलाबाट जन्मेको सन्तानलाई असर पर्छकि पर्दैन, र बच्चाले आमाको स्तानपान गर्न हुन्छकि हुदैन?

गर्भवति महिलाबाट बच्चालाई ब्लड क्यान्सर हुने सम्भावना ज्यादै न्युन हुन्छ । वर्षमा उपचार हुने एक हजारदेखी पन्ध्र सय जना ब्लड क्यान्सरको बिरामीमा एक जनामा मात्र यस्ता विरामी हुन्छन् । गर्भवती महिलालाई रगतको क्यान्सर हुदैमा बच्चालाई हुन्छ भन्ने हुदैन । संसारमा एक दुईवटा केस मात्र यस्तो देखिएको छ । तर त्यो कुराको पुष्ठि भएको छैन । जहाँसम्म स्तनपानको कुरा छ, सकभर सुत्केरी महिलाले औषधी चलेको बेलामा स्तनपान गराउनु हुदैन ।

विरामीलाई किमो कति समयसम्म दिनुपर्दछ ?

रोगको प्रकृति अनुसार हुन्छ । कुनै रोगलाई ६ साइकल चढाउनुपर्ने हुन्छ । कसैलाई चार साइकल चलाएर पनि हुन्छ । रोग अनुसार कति चलाउने भन्ने कुरा निर्धारण हुन्छ । ब्लड क्यान्सर सबैलाई पूर्ण रुपमा निको हुन्छ तर, कसैलाई हुँदैन । एक सय जनालाई लागेको छ भने ८० जनालाई निको हुन्छ । कुनै रोग एक सय जनामा ३० देखी ४० जनालाई मात्र निको हुन्छ । कुनै रोग किमोथेरापी दिएर निको नै हुदैन बोनम्यारो प्रत्यारोपण गर्नुपर्ने हुन्छ । अहिले ब्लड क्यान्सर हुनासाथ मरिहाल्ने बाँच्दै नबाँच्ने भन्ने होइन । सभिल अस्पतालमा मात्र वर्षमा ब्लड क्यान्सरका बिरामी हजार देखि १५ सयसम्म आउने गरेका छन् ।

ब्लड क्यान्सरको उपचार कति महंगो छ ?

उपचार त्यति मंहगो छैन । हामीकहाँ आएका बिरामीलाई बाहिर रेफर पनि गरेका छैनौं । सिभिलमा रगत सम्बन्धि सम्पूर्ण  उपचार हुन्छ । नेपालमै उपचार गर्ने सकिने रोगलाई हामीले बाहिर पठाउनु पनि हुँदैन । उपचारमा रोगको अवस्था हेरेर हुन्छ । कुनै एक लाखमा पनि निको हुन्छ । कुनै ६/७ लाखसम्म पनि लाग्छ । लामो समयसम्म कडा एन्टीभाइटीक चलाउनुप¥यो र रोग पुन फर्किएर आयो भने २०/२५ लाखसम्म लाग्न सक्छ । सामान्य परिवारका लागि यो ठूलो रकम हो । त्यसैले यस्तो ठूलो खर्च लाग्ने रोगमा सरकारले हेर्न आवश्यक छ ।

    Comment Here!

Related NEWS
मुख्य खबर

सर्वोच्चद्वारा नाङ्गा बाबालाई रोक नलगाउनुको कारण माग

–महिला खबर– काठमाडौं । सर्वोच्च अदातलले पशुपति क्षेत्रमा शिवरात्रि लगायत अन्य पर्वमा नाङ्गा बाबा र

१० युवती विमानस्थलबाट पक्राउ

–महिला खबर– काठमाडौ । त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट नक्कली भीसा प्रयोग गरी कुवेत जान लागेका १०

कम्युनिष्टलाई छोइ छिटो गर्ने समयमा कम्युनिष्ट बनाउदै हिँड्ने माया बनिन् मन्त्री

–महिला खबर– कम्युनिष्ट सिद्धान्तमा विश्वास गर्ने व्यक्ति मान्छेको पनि मासु खान्छन्, जात, धर्म केही मान्दैनन् भन्दै

बलात्कारको आरोपमा पक्राउ

–महिला खबर– काठमाडौं । उदयपुर कटारी नगरपालिका घर भई हाल काठमाडौं कागेश्वरी मनोहरा नगरपालिका–८ शिवचौक

बेपत्ता बालक मृत अवस्थामा फेला

–महिला खवर– कपिलवस्तु । कपिलवस्तुको मायादेवी गाउँपालिका–४, पिपराका वडा अध्यक्ष फत्ते मोहम्मदका ७ वर्षका छोरा

Read more
ताजा अपडेट
© 2015.All rights reserved by mahilakhabar.com
%d bloggers like this: