ताजा समाचार
  • नागरिकता सम्बन्धी समस्याबारे वृहत राष्ट्रिय सम्मेलन हुने
  • दिल्लीमा महिला यात्रुकालागि छुट्टै ट्याक्सी सेवा
  • भोट हैन बोटमा ध्यानः निर्वाचन नजिकिदै गर्दा राजनीतिक दल र उम्मेदवार मत माग्न व्यस्त छन् तर दोलखाका ग्रामीण महिलाहरू भने आफ्नो बारेमा फलेको कोदो टिप्न व्यस्त देखिन्छन् । तस्विरः सर्मिला बुढाथोकी-दोलखा
  • बालिकालाई करणी गर्ने किशोर पक्राउ
  • मानसिक असन्तुलनः पुनर्स्थापना र पहिचानकै समस्या
  • जित्नकै लागि मेरो उम्मेदवारीः महालक्ष्मी उपाध्याय
  • रेडियोमा बोल्ने रहरले अभियन्ता बनिन् मच्छे
  • चुनावी विभेद र विकृति
  • जुम्लामा महिला मत निर्णायक
  • अब इटहरीमै इजलास र न्याय सम्पादन
  • हरेक मतदान स्थलमा दुई प्रहरी महिला
  • प्रविधि अभावमा अब सुत्केरी र गर्भवतीले मर्नु नपर्ने
  • बलात्कारीलाई कारबाहीको माग गर्दै विरोध, एक युवा पक्राउ
  • दुर्गमका गर्भवतीको पीडा, हेलिकोप्टर भए ज्यान जोगिन सक्छ
  • अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिस्पर्धामा नेपाली चेली पूनम घिमिरे, सबैले सक्दो भोट गरौ (लिंकसहित)

    फिस्टुला: स्रोत भएर पनि उपचार पाउँदैनन्

    प्रकाशित मिति :2017-07-16 12:38:38

    महिलाहरुमा फिस्टुलाको समस्या बच्चा जन्माउँदा हुने जटिलताका कारण हुने गर्छ । सानो उमेरमा गर्भवती हुँदा र लामो प्रसव व्यथा लाग्दा शिशुको टाउकोको दबाबले पिसाब थैलीमा वा मलाशयमा प्वाल पर्छ । सन्तान जन्माइ सकेपछि सुत्केरीलाई लगातार पिसाव बगिरहने हुन सक्छ । मलाशयमा परेको दवाबले गर्दा कहिलेकाही दिसा पनि चुहिनसक्छ ।

    डा. अरुणा उप्रेती

    काठमाडौं । खोटाङकी बिना कठायत २६ वर्षदेखि फिस्टुला (पिसाव चुहिने) समस्याबाट पीडित छिन् । उपचारको क्रममा धरानमा उनको ५ पटक शल्यक्रिया भयो । लामो समय उपचार गर्दा परिवारमा समस्या थपियो । श्रीमान्ले बिनालाई छोडिदिए । फिस्टुला भएको निकै लामो समय पछि उपचार गरेकोले उनको समस्या पुर्ण रुपमा ठिक भएन । तर बाँच्न सकिने अवस्थामा चाँही छिन् ।

    बिनालाई जस्तै नेपाली महिलाहरुको फिस्टुला रोगको अवस्था कस्तो छ भनेर बुझ्न नेपाल सरकारले न त कुनै अध्ययन गरेको छ । न त यो समस्या समाधानको लागि नै स्वास्थ्य मन्त्रालयको विशेष कार्यक्रम नै छ । फिस्टुला शब्दले शरीरको कुनै पनि भित्री अगंमा पर्ने अनवश्यक प्वाल भन्ने बुझिन्छ । महिलाहरुमा फिस्टुला बच्चा जन्माउँदा हुने जटिलताका कारण हुने गर्छ । सानो उमेरमा गर्भवती हुँदा र लामो प्रसव ब्यथा लाग्दा शिशुको टाउकोको दबाबले पिशाब थैलीमा वा मलाशयमा प्वाल पर्छ । सन्तान जन्माइ सकेपछि सुत्केरीलाई लगातार पिसाव बगिरहने हुन सक्छ । मलाशयमा परेको दवाबले गर्दा गर्दा कहिले कहिले दिसा पनि चुहिने हुन सक्छ । यसरी दिसा र पिसाव दुवै चुहिँदा महिलालाई शारीरिक र मानसिक रुपमा हुने कष्ट त छँदैछ, घर परिवारबाट पनि अपहेलित हुने अवस्था हुन्छ । जुन बिना कठायतले भोगिन् ।

    १२ वर्षको उमेरमा विवाह भएकी राधिका पनि फिस्टुलाको समस्या भोग्ने महिला हुन् । उनको पहिलो बच्चा १६ वर्षको उमेरमा भएको थियो । राधिकालाई लामो प्रसव व्यथा लाग्यो । गर्भमा नै मरेको बच्चा जन्मियो । एकातिर ९ महिनासम्म गर्भमा हुर्काएको सन्तान गुमाउनुको पीडा त छँदैथियो । त्योसँगै अर्को दुःख पनि थपियो, राधिकाको पिसाव लगातार चुहिन थाल्यो । अर्थात् उनलाई फिस्टुला भयो । तर, बिनालाई झैं राधिकालाई परिवारको अपहेलना भएन । केही समयपछि उनले धरान अस्पतालमा उपचार गरिन् । घर परिवारले पनि उनको सहायता गरे । निको हुनको लागि ४ पटकसम्म शल्यक्रिया गर्नुप¥यो । अहिले राधिकाको पिसाव चुहिने समस्या छैन ।

    विकसित देशहरुमा फिस्टुलाको समाचार शुन्य प्रायः हुन्छ । नेपाल, भारत जस्तो देशमा र अफ्रिका महादेशमा त अझ धेरै महिलाले पिसाब चुहिने समस्या भोग्नुपरेको अवस्था छ । गाउँका गरिब, कुपोषण ग्रस्त र दक्ष सुत्केरीकर्मीको सेवा नपाउने महिलालाई यो समस्या धेरै हुन सक्छ । सानो उमेरमा विवाह पछि गर्भवती हुँदा र सुत्केरी व्यथा लामो हुने कारणले पनि यो समस्या बढ्छ । ‘नेपालमा ठयाक्कै फिस्टुलाबाट पिडीत कतिमहिलाहरु छन् भन्ने तथ्याक त छैन । तर अहिलेसम्म उपचार नपाएर पिडीत ५००० देखि १०,००० जना महिला भएको अनुमान छ ।’ धरान अस्पालका स्त्री रोग विशेषज्ञ डा. मोहनचन्द्र रेग्मीले भने । उनका अनुसार प्रत्येक वर्ष झण्डै चार सय जना नेपाली महिला फिस्टुलाबाट पीडित हुन्छ ।

    तर, नेपालमा कति महिलाले राधिका जस्तो छिटै उपचार पाउँछन् ? कतिलाई यो रोगको उपचार संभव छ भन्ने चेतना होला ? एकातिर सरकारले निःशुल्क उपचार गर्न भनेर छुट्याएको स्रोत पनि खर्च भएको छैन । अर्कोतिर महिलाले उपचार पाएका छैनन् । धरान अस्पतालमा र काठमाण्डौं मोडेल अस्पतालमा यो समस्याको उपचार निःशुल्क गरिने व्यवस्था छ । तर, धेरै महिलाहरुले यसको सुविधा लिन सकेका छैनन । गएको एक वर्षमा मोडेल अस्पतालमा १०० जना फिस्टुलाको समस्या भएका महिलाको उपचार नहुनुले पनि यो अवस्थालाई उजागर गर्छ ।

    एक त जानकारीको अभाव र अर्को गाउँबाट अस्पतालसम्म आउजाउ गर्न खर्च अभावले उनीहरु उपचार सेवासम्म पुग्न सकेका छैनन् । अर्कोतर्फ परिवारको सदस्यले महिलाको उपचारमा ध्यान नदिदाँ पनि महिलाले फिस्टुलाको समस्या बोकेर जिन्दगी गुजार्नु परेको अवस्था छ । फिस्टुलाको शल्यक्रिया गरेपछि पिसाब चुहिने समस्या त रोकिन्छ । तर सुत्केरी हुँदा पाठेघर क्षतविक्षत हुने भएकोले उनीहरुबाट भविष्यमा सन्तान नजन्मिन सक्ने उपचारमा संलग्न चिकित्सकहरु बताउँछन् ।

    सुदुर पच्छिमकी २२ वर्षीय कलावतीको पहिलो बच्चा भएपछि नै फिस्टुलाको समस्या भयो । उनले समयमा नै उपचार पाइन् । सुर्खेत अस्पतालमा उनको उपचार पनि भयो । तर उनी पुनः सन्तान जन्माउन नसक्ने भईन् । त्यसपछि कलावतीलाई श्रीमानले छाडेर हिडे । कलावती अब के गर्ने भनेर अन्योलमा छिन् । फिस्टुलाको रोग हुनु उनको कुनै दोष थिएन । यद्यपी सन्तान नजन्मिने कारणले नै उनी पारिवारीक र सामाजिक अपहेलना खेप्दै छिन् ।

    फिस्टुलाको कारणले महिलालाई भएको पीडालाई कम गर्न र समयमा नै उपचार होस् भनेर केही जनचेतनाका कार्यक्रम पनि भएका छन् । हरेक वर्ष मे २३ मा ‘फिस्टुला अन्त्य गरांै’ भन्ने नारा सहित अर्तराष्ट्रिय दिवस मनाइन्छ । नेपालमा पनि फिस्टुला अन्त्य गर्न हामीले विभिन्न ठाउँमा छलफल तथा जनचेतनाका कार्यक्रम विभिन्न अस्पताल तथा स्वास्थ्यकर्मीले गर्दै आएका छन् । यद्यपी, ग्रामिण क्षेत्रमा स्वास्थ्य सेवा दिने स्वास्थ्यकर्मी नै यो रोगबारे बेखबर छन् । डा. अरुणा कार्की भन्छिन् ‘समुदायमा जाँदा हामीले के थाहा पाएका छौ भने कतिपय अनमी र नर्सलाई पनि फिस्टुला हुन्छ भन्ने ज्ञान छैन । अनि उनीहरु कहाँ बिरामी आउँदैनन् ।’ उनले भनिन् – ‘हामीसँग उपचार गर्न पैसा छ । तर महिलाहरुले उपचार पाएका छैनन् ।’

    स्वास्थचौकी वा अस्पतालमा महिला नआउने कारण त उनीहरुलाई आफ्नो उपचार नै हुन्छ भन्ने थाहा नहुनु पहिलो कारण हो । अर्कौ कारण चाँही यस्तो समस्या भएका महिलाहरु अपेहेलित भएर घरबाट निकालिएका हुन्छन् । उपचारमा सहयोग गर्ने परिवारको साहरा नै नभएपछि उपचार सेवामा पुग्ने त कुरै रहेन । वास्तवमा लुकेर बसेका यस्ता समस्यालाई खोजेर उनीहरुलाई उपचार दिलाइने काममा महिला स्वथ्स्य स्वयंसेविका, समुदायमा रहेका विभिन्न संस्था, विद्यालयका शिक्षकलाई पनि जानकारी दिन आवश्यक छ ।

    समस्याबाट पीडित महिलालाई महिलालाई परिवारले अपहेलना नगरेर उपचार कहाँ छ भनेर खोज्ने कोशिश गरे भने अस्पतालसम्म आउने जाने बाटोखर्च पनि दिने व्यवस्था रहेको छ । महिला बिरामी भएपछि नहेर्ने परिवार झन् पिसाब चुहिने समस्या भएपछि त छिःछिः दुर्दुर् नै गर्छन् । कहिलेसम्म नेपाली महिलाले रोकथाम गर्न सक्ने फिस्टुला भएपछि दुःखखपेर बस्ने ? ‘फिस्टुलाको समस्या भएका महिलालाई उपचार गर्न हामीसन्ग पैसा भएपनि यस्ता महिलाहरुलाई हामीकहाँ ल्याइदिने कोही हुँदैन । हामी पैसा भएर पनि उपचार गर्न सक्दैनौ । यस्तो उपचार गाउँघरमा गएर गर्न सकिन्न केवल सुविधा सम्पन्न अस्पातलमा मात्र गर्न सकिन्छ ।’ स्त्री रोग विशेषज्ञहरुका भनाइ यस्तो रहन्छ ।

    फिस्टुला रोग भइसकेपछि उपचार निःशुल्क त छँदैछ । त्यहाँसम्म महिलाको पहुँच पु¥याउनु महत्वपूर्ण कुरो हो भने यो समस्या महिलामा आउन नै नदिनु मुख्य पाटो हो । फिस्टुलालाई रोकथाम गर्न समाजका केही कुप्रथा अन्त्य गर्नुपर्छ । उमेर नपुगी विवाह नगराउने । त्यसैगरी किशोरीलाई हुने कुपोषण पनि फिस्टुलाको कारण बन्न सक्छ । जुन समाजमा विद्यमान छोरीप्रति गरिने विभेदको एउटा रुप पनि हो ।

      Comment Here!

    Related NEWS
    मुख्य खबर

    नागरिकता सम्बन्धी समस्याबारे वृहत राष्ट्रिय सम्मेलन हुने

    –महिला खबर– सरकारी कार्यालयको विवरणमा तीनपुस्ते विवरण भर्दा संस्थाको पहलमा प्राप्त नागरिकतामा बाबु, बाजेको नामथर हु्न्न

    बालिकालाई करणी गर्ने किशोर पक्राउ

    -महिला खबर- पाँचथर । गत कात्तिक १६ गते स्थानीय ७ वर्षीया बालिकालाई जवरजस्ती करणी गरेको

    मानसिक असन्तुलनः पुनर्स्थापना र पहिचानकै समस्या

    -जमुना वर्षा शर्मा- ‘सामान्य अवस्थामा आइसकेकालाई पनि समाज र आफन्तले समेत सामान्य व्यवहार गरिदिन्नन् । ‘पागल’

    जित्नकै लागि मेरो उम्मेदवारीः महालक्ष्मी उपाध्याय

    मंसिर २१ गते हुन प्रतिनिधिसभा सदस्यको चुनावमा नेपाली काँग्रेसकी नेता महालक्ष्मी उपाध्याय(डिना)ले मकवानपुर क्षेत्र नम्बर

    Read more
    ताजा अपडेट
    %d bloggers like this: