ताजा समाचार
  • कपिलवस्तुमा ७४ प्रतिशत बालविवाह
  • गृहमन्त्रीको पहलमा कुवेतमा बेचिएकी बिमलाको उद्धार
  • स्तनपान र ६ महिना बिदा
  • बलात्कारविरूद्ध न्यायिक चुनौती
  • तीजलाई महिला शसक्तिकरणको पर्व बनाऔं : शर्मा
  • जिल्लाको एकमात्रै शल्यक्रिया सहितको प्रसुति सेवा बन्द : सुत्केरी हुन आउनेलाई सास्ती
  • समाचार प्रभाव :‘पाँच वर्षको संघर्षपछि विमलाले नागरिकता पाईन्’
  • किन रोकिदैन बालविवाह ?
  • मेरो छोराले जन्मदर्ता किन नपाउने ?
  • कलिला आमाहरू
  • भरतपुरकी मेयर रेणुको पहिलो निर्णयः महिला र ज्येष्ठ नागरिकलाई निःशुल्क बहिरंग सेवा
  • दोषीमाथि कारबाहीको माग राख्दै शव सडकमा राखेर प्रदर्शन
  • काठमाडौंमा दक्षिण एशियाली महिला सम्मेलन शुरु
  • तराईका किशोरी भन्छन् – ‘बाँधेको पशु स्वतन्त्र होला, हामी बन्दी छौं’
  • सुत्केरी बिदा ६ महिना पुर्याउन पहल

    किन रोकिदैन बालविवाह ?

    प्रकाशित मिति :2017-08-07 14:11:10

    –सन्दिप विक–

    काठमाडौं । नेपालमा बालविवाह कानूनी रुपमा निषेध छ । कसैले बालविवाह गरेको प्रमाणित भएमा कानून बमोजिम ३ वर्ष कैद वा दश हजार रुपैँया सम्मको जरिवाना हुने भनिएको छ । तर बालविवाह घट्नुको सट्टा बढेको देखिन्छ ।

    लमजुङको बेसिशहर नगरपालिका– ११ चिति तिलाहरका बाबु वि.कले छोरी रविनाको विवाह १५ वर्ष नपुग्दै गत जेठमा तनहुँमा गराइदिए । रविना गाउँकै जनकल्याण उच्च माविमा कक्षा ८ मा पढ्दै थिइन् ।

    गत जेठमै चितीकै भोजबहादुर वि.कले आफ्नी साइली छोरी राधिकाको विवाह १७ वर्षको उमेरमा गराए । राधिका जनकल्याणमै कक्षा १० मा बढ्दै थिइन् । भोजबहादुरले आफ्ना ४ छोरी मध्ये ३ छोरीको विवाह १७ वर्ष उमेर नपुग्दै गराइसकेका छन् । जेठी छोरी रिताको कक्षा ७ मा पढ्दै गर्दा १५ वर्षको उमेरमा विवाह भयो । विवाहसगैँ उनले पढ्न पनि छाडिन् । २४ वर्षीय रिताको अहिले आठ वर्षका छोरा छन् ।

    रिताको माइली बहिनी लक्ष्मीको पनि १५ वर्षकै उमेरमा विवाह भयो । उनले विवाह भएको एक वर्षपछि छोरा जन्माइन् । लक्ष्मीको छोरा ३ वर्षका भए तर हिँड्न बोल्न सक्दैनन् ।

    चितिकै निर्मला वि.कले पनि आफ्नी जेठी छोरी परमिलाको १६ वर्षकै उमेरमा विवाह गरिदिइन् । कक्षा सातमा पढ्दै गरेकी परमिलाले विवाह गरेसगैँ पढाई पनि छाड्नुपर्यो । अहिले २२ वर्षकी भइन् । २ छोराकी आमा पनि ।

    छोरी कसैसँग विग्रिन्छे कि भन्ने चिन्ताले नै आमाबाबुले छोरीको चाडै विहे गरिदिने गरेको निर्मला बताउँछिन् । यसका साथै गरिबी र अशिक्षा पनि मूल कारण हो ।

    जनगणना २०६८ अनुसार नेपालमा एक लाख ३८ हजार १५ जना बालबालिकाको १० वर्ष नपुग्दै विवाह भएको देखाएको छ । त्यसमध्ये एक लाख १५ हजार १ सय ५० बालिका रहेको देखाएको छ ।

    पछिल्लो समय सूचना प्रविधिको बढ्दो प्रयोगले समेत बालविवाह हुने गरेको पाइन्छ । चितीकै संगिता वि.कले फोन र फेसबुकमार्फत प्रेम सम्बन्ध भएपछि गत माघमा १५ वर्षकै उमेरमा विवाह गरिन् । प्रविधिमा पहुँच पुग्नु राम्रो विषय भएपनि त्यसको दुरुपयोग हुँदा धेरै बालबालिकाहरु उमेर नपुग्दै कच्चा प्रेम गर्ने र विवाह गरिहाल्ने प्रचलन बढेको देखिन्छ ।

    मानसिक र शारारिक रुपमा विकास नहुदै गरिएको यस्तो सम्बन्धले भविष्यमा थप जटिलता पैदा गरेको बताउनुहुन्छ चिकित्सा मनोविद् डा. मिता राणा ।

    उहाँले भन्नुभयो, ‘शारारिक र मानसिक रुपमा विकास नहुदै गरिएको विवाहले मनोवैज्ञानिक रुपमै असर गर्छ । जसले गर्दा उनीहरुमा निरास हुने, आत्मबल कम हुने र अन्त्यमा डिप्रेसनको अवस्थामा पुग्ने गर्छ ।’

    केन्द्रिय बालकल्याण समितिका बाल अधिकार अधिकृत रामबहादुर चन्द लैंगिक विभेदकै कारण बालिकाको छिटो विवाह गरिदिने प्रचलन छ । ‘समाजमा छोरी अर्काको घरमा जाने जात, भोलि विग्रिएमा कसैले लैजादैनन् भन्ने सोचाई छ । त्यसमाथि रजस्वला नहुदै छोरीको विवाह गरिदिए पुन्य हुन्छ भन्ने कुसंस्कार छ । त्यसैले पनि बालविवाह बढिराखेको छ ।’ चन्दले भन्नुभयो ।

    बालविवाह एवम् दाइजो उन्मुलन राष्ट्रिय अभियानका संयोजक राजकुमार महतोले कानुनी पक्ष नै फितलो हुँदा बालविवाहका घटना घट्ने गरेको बताउनुहुन्छ ।

    उहाँले बालविवाह सम्बन्धि पुस्तौदेखिको सामाजिक मूल्य, मान्यता र मानसिकता परिवर्तन र कानूनको कार्यान्वयन हुनुपर्नेमा जोड दिनुभयो ।

    एक वर्ष कैद दश हजार जरिबाना

    नेपालको मुलुकी ऐनको नयाँ व्यवस्थाले विवाह गर्ने व्यक्तिको उमेर वीस वर्ष नपुगी कसैले विवाह गर्न वा गराउन हुँदैन भनिएको छ । अठार वर्ष पूरा भई बीस वर्ष उमेर नपुगेको व्यक्तिले आ–आफ्ना संरक्षणको सहमति लिई विवाह गर्न सक्नेछन् भनिएको छ । नयाँ ऐनमा उपदफा १ विपरीत भएको विवाह स्वतः बदर हुन्छ भनिएको छ । यस्तै बालविवाह कसूर गर्ने व्यक्तिलाई एक वर्षसम्मको कैद वा दश हजार रुपैँयासम्म जरिवाना वा दुबै सजाय हुनेछ भनिएको छ ।
    मूलुकी ऐनको संशोधित रुप फौजदारी कसूरको प्रतिवदेन हाल संसदमा छलफलको क्रममा रहेको छ । संसदमा पारित भएसगैँ यो कानुन २०७५ साल भदौ १ गतेदेखि लागू हुनेछ ।

      Comment Here!

    Related NEWS
    मुख्य खबर

    कपिलवस्तुमा ७४ प्रतिशत बालविवाह

    पार्वती पाण्डे- कपिलवस्तु । जिल्लामा ७४ प्रतिशत भन्दा बढी बालविवाह हुने गरेको तथ्याङ्क सार्वजनिक भएको छ

    गृहमन्त्रीको पहलमा कुवेतमा बेचिएकी बिमलाको उद्धार

    -महिला खबर- काठमाडौं । चार महिना अघि कुवेतमा बेचिएकी पाँचथरकी बिमला न्यौपानेको गृहमन्त्री जनार्दन शर्माको पहलमा

    तीजलाई महिला शसक्तिकरणको पर्व बनाऔं : शर्मा

    -सृजना अर्याल- तीज पर्वका पुरातन मान्यताहरुको जरो वर्तमानमा खोज्न जरुरी भएको भन्दै कार्यक्रमका प्रमुख अतिथी शर्माले

    समाचार प्रभाव :‘पाँच वर्षको संघर्षपछि विमलाले नागरिकता पाईन्’

    -महिला खबर- नागरिकता बनेपछि गरिखाने बाटो खुलेको विमला बताउँछिन् । ‘जे गर्दा पनि नागरिकता चाहिने रहेछ

    किन रोकिदैन बालविवाह ?

    –सन्दिप विक– पछिल्लो समय सूचना प्रविधिको बढ्दो प्रयोगले समेत बालविवाह हुने गरेको पाइन्छ । चितीकै संगिता

    Read more
    ताजा अपडेट
    %d bloggers like this: