बलात्कारविरूद्ध न्यायिक चुनौती

प्रकाशित मिति :2017-08-08 10:55:03

– पविता मुड्भरी पुडासैनी

श्रावण २४, २०७४- केही दिनअघि स्थानीय एक युवकको बलात्कारबाट गर्भवती हुनपुगेकी भोजपुरकी ११ वर्षीया बालिकालाई गाउँ निकाला गरिएको खबर बाहिर आयो । गत असार पहिलो साता बालिका गर्भवती भएको थाहा भएपछि समाज भेला गरेर बलात्कारीलाई नै जिम्मा लगाएको भए पनि बालिकालाई अलपत्र छाडी बलात्कारी भागेका कारण बालिकाले न्यायका लागि प्रहरीमा उजुरी दिएकी छन् । उजुरीपछि बलात्कारी दुर्गाबहादुर श्रेष्ठलाई प्रहरीले पक्राउ गरिसकेको छ । बलात्कारको क्रूर हिंसासँगै गर्भवती बालिकाले कसरी शिशुको जन्म दिने र शिशुको लालनपालन तथा संरक्षणको अभिभारा तिनले कसरी उठाउलिन् भन्ने प्रश्न अझ गम्भीर छ ।

यो घटना सार्वजनिक भएसँगै महोत्तरीमा पनि एक ३५ वर्षे महिलालाई उनका श्रीमान वैदेशिक रोजगारमा रहेको अवस्थामा घरबाट उठाएर खेतमा लगी सामुहिक बलात्कारपछि हत्या गरेको घटना सार्वजनिक भयो । प्रहरीले सामुहिक बलात्कारीमाथि जबर्जस्ती करणी र कर्तव्य ज्यान मुद्दा चलाएर अनुसन्धान बढाएको छ ।

नेपालमा प्रत्येक २४ घन्टामा महिला बलात्कृत हुने गरेको तत्थांकले देखाएको छ । बलात्कारजन्य हिंसाको विकराल रूप सार्वजनिक भइरहे पनि बलात्कारका घटनामध्ये थोरैमात्र उजुरी पर्ने र उजुरी परेकामध्ये पनि प्रहरीले सबै उजुरी दर्ता गर्न नमान्ने कारण बलात्कारजन्य कैयौँ हिंसा आपसी सहमति या गुपचुपमै लुकाइन्छन् । बलात्कारपछि महिलामा गर्भ रहन गएका उसमा पर्नजाने शारीरिक र मानसिक पीडाको मूल्य करोडौँ रुपैयाँले चुक्ता गर्न सक्दैन ।

यौन अपराधीलाई परिवारले संरक्षण दिने र कानुनले कडिकडाइ नगरेकै कारण यतिविघ्न बलात्कारका घटना बढिरहेका हुन् ।

 अवैध सन्तानकी आमाको परिचय हाम्रो समाजमा महिलालाई कतिसम्म पीडादायक छ भन्ने कुरा महाभारतमा वर्णित सूर्यबाट बलात्कृत पौराणिक पात्र कुन्तीले त्यही कारण आफूबाट जन्मिएका शिशु कर्णलाई नदीमा फ्याँकेको घटनाले प्रस्ट पार्छ । बलात्कृत महिलाबाट जन्मिएका शिशुलाई अवैध भन्दै समाज र कानुनले समेत सम्मान र न्याय नदिने प्रवृत्तिकै कारण महिलाले अर्को हिंसा भोग्नु परिरहेको अवस्था छ । त्यसरी जन्मिएका शिशु आमाले नै मारेका र फ्याँकेको घटना पनि थुप्रै छन् ।

बलात्कार विरुद्धको उचित न्याय भनेको बलात्कारीलाई कडा सजायमात्र नभई बलात्कृत महिलालाई क्षतिपूर्तिको व्यवस्था, सामाजिक सुरक्षा, सम्मान र जीवनयापनका लागि रोजगारीको व्यवस्था मिलाइदिनु पनि हो । बलात्कृत महिलाको गर्भ रहन गएमा गर्भपतन सम्बन्धी सम्पूर्ण सेवा र सुविधा राज्यले बेहोर्ने र यदि गर्भपतन सम्भव नभएमा जन्मने शिशुको संरक्षण, सुरक्षा र पहिचानको जिम्मेवारी राज्यले लिनु नै बलात्कृत महिलाप्रतिको न्याय हुन्छ । पीडितलाई क्षतिपूर्ति दिँदा नेपाल सरकारले एउटा छुट्टै कोषको व्यवस्था गरी त्यसबाट रकम उपलब्ध गराउने र त्यस बराबरको रकम पीडकबाट सरकारी बिगोसरह असुलउपर गर्ने व्यवस्था हुनुपर्ने फैसला केही समयअघि सर्वोच्च अदालतले गरेको छ । पीडक कम उमेरको, आर्थिक अवस्था कमजोर रहेको वा फरार रहेको अवस्थामा समेत पीडितले क्षतिपूर्ति पाउन् भनी क्षतिपूर्ति कोष स्थापना गर्नु जरुरी छ ।

विशेषत: तराई क्षेत्रमा बालिका बलात्कारका घटना बढेपछि ‘बेटी बचाउ’ अभियान चलाए पनि बलात्कारका घटना रोकिएको छैन । तीन वर्षे बालिकासम्म बलात्कारमा परेपछि समाजको डरलाग्दो चित्र बाहिर आएको छ । सञ्चार माध्यमका आँखामा परेका यस्ता डरलाग्दा अपराध बाहेक पनि बलात्कारजन्य हिंसामा पर्ने महिला अरू पनि अनगिन्ती हुन सक्छन् । हामी बलात्कारीलाई मृत्युदण्ड दिनुपर्ने चर्को आवाज उठाउँछौँ, तर बलात्कृतलाई हेर्ने सामाजिक दृष्टिकोणमा किन परिवर्तन ल्याउन चाहँदैनौँ ?

सामाजिक लाजगालका कारण कतिपय अवस्थामा बलात्कारीकै जिम्मा लगाउने गर्दा पछि तिनैबाट बलात्कृत महिला हिंसा र उत्पीडनका सिकार भएका घटना पनि थुप्रै छन् । यौन अपराधीलाई परिवारले संरक्षण दिने र कानुनले कडिकडाइ नगर्ने गरेकै कारण यतिविघ्न बलात्कारका घटना बढिरहेका हुन् । समाजले विवाहको माध्यमबाट यौन सम्बन्धलाई सम्मानजनक स्वीकृति दिँदादिँदै कोही पुरुष बालिका, यौवना वा वृद्धामाथि बलात्कार गर्ने दुष्प्रयास गर्छ भने उसलाई कठोर सजायको विकल्प देखिन्न । बलात्कारीलाई जुत्ताले ठोकेर जेलमा कोचेर मात्र हुँदैन, बलात्कृतलाई समाजको संकुचित सोच र न्यायिक झन्झटबाट मुक्त पनि गराउनुपर्छ । पीडितलाई लुकाएर न्याय दिलाउनुपर्ने अवस्थाले बलात्कृत महिला शारीरिक, मानसिक पीडा र समाजको तिरस्कार तथा प्रताडना सहन नसकी आत्महत्या समेत गर्न पुग्छन् ।

महिला बलात्कृत भएपछि उसलाई न्याय र सहयोग गर्नुको साटो गाउँ निकाला गर्ने र कुटपिट तथा गाली बेइज्जती गर्ने जस्ता कार्य भइरहेका हुन्छन् । बलात्कार भएलगत्तै उजुरी गर्नुपर्छ भन्ने कतिलाई थाहा नहुन सक्छ भने कतिपय महिला गर्भ नरहेसम्म बलात्कारलाई सामान्य ठानी गुपचुप रहन्छन्, जसका कारण अपराधीले उम्कने मौका पाउँछ । बलात्कारका धेरै घटनामा प्रमाण पुर्‍याउनै मुस्किल हुन्छ भने बलात्कृत भएको ३५ दिनभित्र उजुरी गरिसक्नुपर्ने कानुनी प्रक्रियाले सहयोग र सल्लाह खोज्दाखोज्दै ढिलो भइसकेको हुन्छ । अझ विडम्बना त बलात्कार विरुद्ध न्याय खोज्दा उल्टै बलात्कारीले धम्क्याउने र रोक्ने कार्य गर्छ । आफन्तले समेत यो लाज र इज्जतको विषय भएकाले बलात्कारजन्य हिंसालाई घरभित्रै दबाउने गरेको पाइन्छ ।

बलात्कारी खुल्लमखुल्ला हिँड्छ, तर बलात्कृत महिला लाज र इज्जतले समाजबाटै बहिस्कृत हुन्छिन् र न्याय माग्नसमेत सक्दिन भने हामी कस्तो सभ्यता र समाजमा हुर्किरहेका छौँ ? दण्डहीनता नै बलात्कारका घटना बढ्नुका प्रमुख कारण हो । तापनि आधुनिक विश्व र खुल्ला समाजको प्रभावमा आजका किशोरीहरू यौनमा स्वतन्त्रता चाहन्छन् । सानै उमेरमा केटा साथी खोज्ने र घुलमिल गर्दागर्दै सहमतिमै यौनसम्बन्ध राखी पछि केटालाई मात्र एकोहोरो आरोप लगाई फँसाउन खोज्ने चरित्रका महिला पनि नभएका होइनन् । त्यसैले बलात्कारका कतिपय घटना राम्ररी जाँचबुझ नगरी पुरुषलाई मात्र दोषीका रूपमा सजाय गर्दा अन्याय हुनसक्छ । पुरुषलाई बलात्कारीको आरोप लगाएर फँसाउने र आफू उम्कने महिला पनि नहोलान् भन्न सकिन्न ।

एकातिर राजनीतिक क्षेत्रमा केन्द्रीय हँुदै स्थानीय तहसम्म महिलाको नेतृत्व गर्व गर्नलायक रूपमा बढिरहँदा अर्कोतिर अनेक बहाना र विवशतामा महिला हिंसाले विकराल रूप लिँदा समतामूलक सभ्य समाजको स्वरूपलाई पछाडि धकेलिरहेको छ । महिला हिंसाका जुनसुकै प्रकार र प्रकृतिभित्र बर्बरता, अपराध र घृणाको कुरूपता रहेको हुन्छ, तापनि समाजले यिनलाई सहजै पचाएर पीडितलाई संरक्षण र सम्मान गर्नुको साटो दण्डित र तिरस्कृत गर्ने जुन प्रवृत्ति छ, त्यसलाई हटाउन सबैबाट हिंसाविरुद्ध कठोर कानुनको सशक्त कार्यान्वयनका साथै स्थानीय तहमा रहेर काम गर्ने र तिनका भावना र मर्म, पीडा तथा उत्पीडन नजिकबाट बुझ्ने स्थानीय जनप्रतिनिधिहरूको इच्छाशक्ति र क्रियाशीलता जरुरी छ ।

साभार : कान्तिपुर दैनिक

    Comment Here!

Related NEWS
मुख्य खबर

बालअधिकार हननका घटना बढ्दै, बालिका बढी पीडित

–सन्दिप विक– नेपालले बालअधिकार सम्बन्धी महासन्धि र यसका दुईवटा ऐच्छिक सन्धि पत्रहरूमा निशर्त अनुमोदन गरेर बालअधिकार

विद्यालयमा छात्रामाथि कस्तो दुव्र्यवहार हुन्छ ?

–महिला खबर– शिक्षा विभागले बनाएको कार्यविधि अनुसार प्रत्येक विद्यालयले गुनासो सुन्ने अधिकारी तोक्नुपर्ने, उजुरी पेटिका राख्नुपर्ने

नवलपरासीका छोरीहरुलाई यसरी ढाडस दिइन्, रेखा थापाले (भिडियोसहित)

–सीता शर्मा– ‘तपाइहरु आफ्नो नामबाट बाच्नुस् । आफ्नो पहिचानका साथ बाच्नुस्’ कार्यक्रममा सहभागी किशोरीहरुलाई ढाडस दिदै

बालिका बलात्कार गरि हत्या गर्नेलाई जन्म कैद

–महिला खबर– ललितपुर । बालिकालाई बलात्कार गरि हत्या गर्ने दुई जनालाई जिल्ला अदालत बैतडीले जन्मकैदको

जवरजस्ती विवाह गर्न खोज्ने युवा तीन वर्ष पछि पक्राउ

–महिला खबर– अपहरण तथा शरीर बन्धक घटनामा संलग्न खत्री निर्दोष रहेको र मुद्दा दर्ता गराउन नहुने

Read more
ताजा अपडेट
© 2015.All rights reserved by mahilakhabar.com
%d bloggers like this: