लैङ्गिक समानता बिना स्थानीय योजना पुरा हुँदैनन् : सापकोटा

प्रकाशित मिति :2017-09-13 16:42:55

बालकुमारी सापकोटा जिल्ला समन्वय समिति सिन्धुपाल्चोकका उपप्रमुख हुनुहुन्छ । विद्यार्थी राजनीति हँुदै अखिल नेपाल महिला संघदेखि नेकपा एमालेको जिल्ला तहसम्मको जिम्मेवारी उहाँले निभाउनुभएको छ । जीवनको दुई दशक सामाजिक क्षेत्रमा योगदान गर्नुभएको उपप्रमुख सापकोटाको अबको योजनाबारे महिला खबर संवाददाता विदुर आचार्यले गर्नुभएको कुराकानी :–

 जिल्ला समन्वय समितिले अहिले के काम गरिरहेको छ ?

– जिल्लाका १२ वटै स्थानीय तहमा आफुसँग भएका स्रोत साधन र योजना निर्माणमा समन्वय गरिरहेको छ । स्रोत साधनमाथिको पहुँच वृद्धिमा हाम्रो ध्यान केन्द्रित छ । प्रदेश कानुन नआउन्जेल कुनै खास खाकामा काम गर्न सम्भव छैन । तर यो बीचमा संभावनालाई अधिक खोजी गर्ने, समन्वय र छलफल गर्ने, अधिकार स्थापित र पछाडि रहेका समुदाय क्षेत्रलाई अगाडि बढाउन योजनाहरु निर्माण हँुदै छन् ।

 स्थानीय तह निर्वाचनपछि ४० प्रतिशत भन्दा वढी महिला जनप्रतिनिधि हुनुहुन्छ । अब महिलाको उत्थान कसरी हुन्छ ?

– यो प्रश्नले मलाई पहिलेदेखि नै झक्झकाएको हो । संगठनमा होस् वा कुनै संयन्त्र जहाँ जहाँ म पुग्छु वा रहन्छु हरेक क्षेत्रमा ५० प्रतिशत महिलाले अवसर पाउनुपर्छ भन्ने आवाज उठाएको छु । जब अवसर पाउँछन् तब सक्षम बन्नेछन् भन्नेमा म द्विविधामा छैन । आज सयांै महिला जनप्रतिनिधीले स्थानीय तहमा जीत्नुभएको छ ।

महिला प्रतिनिधीले महिला उत्थानको काममा लाग्ने सवाल छ, त्यो जरुर हुन्छ । पहिले त जननिर्वाचित महिलाहरुलाई स्वयं सशक्त र क्षमता अभिवृद्धिमा लाग्ने कार्यक्रमहरु बन्नेछन् र आफ्ना योजना मुताबिक काम अगाडि बढ्नेछ । पहिलो चरणमा स्थानीय तहमा भएका बजेट सम्वन्धित शीर्षकमा खर्च गराउन सकियो भने पनि महिला उत्थानको कार्यक्रम निकै प्रभावकरी हुन्छ ।

 स्थानीय तह निर्वाचनमा महिला उत्थानका प्रशस्त कार्यक्रम गर्ने घोषण धेरै उम्मेदवारका थिए । तर सुरु किन भएन । अनुगमन गर्ने काम त तपाईंहरुको हो नि ?

यो नेपाली राजनीतिको सवैभन्दा कमजोर पक्ष हो । चुनावमा महत्वकांक्षी योजना बोक्ने र पछि कार्यान्वयन गर्न नसक्ने र नगर्ने । संविधानले समानता भनेको छ । तिनै राजनीतिक दलले जारी गरेको संविधानमा उल्लेख भएअनुरुप स्थानीय तह निर्वाचनमा महिला उम्मेदवारको नाम पुरुषहरु भन्दा पछि पर्न गयो । लक्षित वर्गको स्थानीय बजेट विकास निर्माणमा खर्च गर्ने पद्धति नै वसेको छ ।

महिला पनि यही बाटो हिँड्ने हो भन्दै महिलाको बजेट सडकमा विनियोजित हुन्छ । यो सरुवा रोग जस्तै भयो । हिजो उम्मेदवारहरुले घोषणा पत्रमा जे उल्लेख गरेका छन्, त्यो पुरा गर्न वास्तवमै गाह्रो छ । यसलाई सहजिकरण अनुगमन मार्फत पुरा गराउन मेरो भरपुर पहल रहनेछ ।

 जनप्रतिनिधिले महिलाका सवालमा कसरी काम गर्नुपर्छ ?

जति पनि महिला जनप्रतिनिधि विजयी हुनुभएको छ, त्यो नेपालको इतिहासमै ठूलो उपलब्धी हो । मलाई लाग्छ महिलाको प्रशस्त सवालमा बोल्न र निर्णायक तहमा पु¥याउन उहाँहरुको भूमिका पर्याप्त हुनेछ । यो अवसर निर्वाचित प्रतिनिधिले सदुपयोग गरी आम महिलाको हीत गर्नुहुनेछ र चर्चा बटुल्नुहुनेछ ।

अव महिलाका सवालमा काम यसरी हुन्छन् भन्ने मलाई लाग्छ । कानुनतः समान भनिए सरह समान ब्यवहार, शिक्षा र स्वास्थ्यमा अधिकतम पहुँच, सम्पतीमा समान अधिकार, लैङ्गिक समानताका कार्यक्रम । घरेलु हिंसा, वेचविखन, जोखिममा परेका महिला, सीमान्तकृत महिला, पिछडिएका महिला, विशेष क्षमता भएकाहरुको लागि विशेष कार्यक्रम बनाई काम गर्नु जरुरी छ ।

जिल्लाको सन्दर्भमा जननिर्वाचित महिलाहरुले कसरी काम गर्नु सुझाउनुहुन्छ ?

– सबैभन्दा पहिले त म सबै जनाताको प्रतिनिधी हुँ भनेर काम गर्नुप¥यो । अहिले निर्वाचित प्रतिनिधीहरुले महिला, बालबालिका लगायत धेरै समाजका संवेदनशील मुद्दा बोकेर विजयी भएको कुरा बिर्सनुभएन । हाम्रा सामान्य महिलाको शसक्तिकरणका मुद्दा, शिक्षा, स्वास्थ्य, राजनीतिमा महिला पहुँच अभिवृद्धि र समृद्धिमा लाग्नुप¥यो । न्यायमा पहुँच वृद्धि र सचेतना सँगै आर्थिक उपार्जनमा हरेक महिलालाई जोड्नु प¥यो ।
 

स्थानीय तहमा महिला सहभागिता प्रभावकारी नभए के असर पर्छ ?

– अहिले भएको परिवर्तन पनि महिलाको अर्थपुर्ण सहभागिताको उदाहरण हो । हाम्रा स्थानीय तहबाटै हुने नीति निर्माण, छलफल, योजना निर्माण, निर्णय लगायत हरेक पाटोमा महिलाहरुको अर्थपुर्ण सहभागिता जरुरत छ ।

अहिले अभ्यासमा जो भैरहेको छ त्यसलाई बढाउनुपर्छ । पुरुषको तुलनामा महिलाले जिम्मेवारी लिएको हरेक विषय बढी संवेदनशील भई सम्पन्न भएको प्रशस्त उदाहरण छन् । महिला इमान्दारीको चिनारी पनि हो । परिवार र समाजका अनेकन परम्परागत र पितृसत्तामा आधारित जिम्मेवारी पुरा गरेर सामाजिक होस् वा विकासका काम जिम्मेवारीमा आएपछि महिलाले कुशलतापुर्वक सम्पन्न गर्छन् । जब सहभागिता बढ्छ तब महिलाको अर्थपुर्ण सहभागितामा स्वभाविक रुपमा वृद्धि हुन्छ नै ।

 तपाईं त जिल्लाका स्थानीय तहको कामको अनुगमन गर्ने तहमा हुनहुन्छ । अव तपाईको कामको प्राथमिकता के छ ?

– समग्रमा जिल्लाको समृद्धि अब मेरो प्राथमिकता हो । लैङ्गिक समानता कायम बिना अधिकांश योजना पुरा हुन सक्दैनन् । आर्थिक समृद्धि, सामाजिक विकास र भौतिक रुपमा फड्को मार्न अब महिला पुरुषको सँगसँगै रहनुपर्छ र सँगै ल्याउन मेरो प्राथमिकताको विषय हो । हरेक गाँउ तथा नगरपालिकाले महिला र बालबालिकाको विषयमा बनाएका कार्यक्रमको प्रभावकारिता मुल्याङ्कन गरि आवश्यक कार्यक्रम निर्माण र लागु गर्न समन्वय गर्नेछु ।

    Comment Here!

Related NEWS
मुख्य खबर

इन्सेक भन्छः राज्य पक्षबाटै ८६ महिला पीडित

–महिला खबर– काठमाडौं । पूर्व प्रधान न्यायाधीश सुशीला कार्कीले पछिल्लो समय बलात्कारका घटनामा मिलापत्र हुने गरेको

बलात्कारको घटना मिलापत्र गर्नेलाई के हुन्छ कारवाही ?

–महिला खबर– ललितपुर । बालिका बलात्कारको घटना मिलाउन खोज्ने वडा अध्यक्षलाई बलात्कारको मतियारको रुपमा मुद्दा चलाउन

प्रदेशसभाः महिलालाई ‘उप’ मै सिमित

–महिला खबर– सभामुख वा उपसभामुख मध्ये एक पदमा अनिवार्य महिला राख्नु पर्ने संवैधानिक व्यवस्था यदि नभएको

आफ्नै साथीलाई बलात्कार गर्ने तीन आरोपी पक्राउ

पीडित किशोरीका आफन्तले दाबी गरेअनुसार उनीहरूले बलात्कार पछि हत्याको प्रयास गरे । यद्यपि ती मध्ये

संरक्षणमा रहेकी चेलीको विवाह

–महिला खबर– सिपमूलक व्यवसाय पश्चात व्यवसाय संचालन गरिरहेकी चेली शिलाको विवाहका केटा पक्षसँग चेली नेपालले अभिभावकका

Read more
ताजा अपडेट
© 2015.All rights reserved by mahilakhabar.com
%d bloggers like this: