आवरणभित्रको व्यथा

प्रकाशित मिति :2017-12-29 14:45:07

‘उनीहरू प्रत्येक रात बलात्कृत हुन्छन्’

म जन्मिदा छोरा हो । अरु केटा मान्छे जसरी हुर्काइन्छन्, त्यसरी नै म पनि हुर्किए । १२-१३ वर्षको हुँदासम्म ममा कुनै खालको परिवर्तनको महसुस भएको थिएन । तर बिस्तारै मेरो शरीर केटाको जस्तै भएर विकास भइरहँदा मन भने केटीको जस्तै हुन थाल्यो । केटीको जस्तै मेकअप गर्न मन लाग्ने, कपडा लगाउन मन लाग्ने हुन थाल्यो । किन म अरुको भन्दा फरक छु । मनमा कैयौं प्रश्न थिए । यसरी नै मैले समाजसँग आफूलाई २९ वर्ष सम्म लुकाए । अर्थात छोरा भएरै बाँचे । समाजका लागि म केटा नै थिए । तर मेरो लागि भने म केटी । मेरा इच्छा, चाहाना र रहरहरू सबै केटी जस्तै ।


मेरो भौतिक शरीर केटा हुँदा पनि केटी जस्तै आनिबानी र चाहाना । केटा भएर केटीप्रति प्रेम बढ्नु, आकर्षण बढ्नुको सट्टा केटाप्रति आकर्षण हुने, लाज लाग्ने, राम्रो केटा देख्दा गाला रातो हुन्थ्यो । केटीसँग धेरै मिल्ने हुँदा साथीबाटै दुव्र्यहार पनि खेपे । केटाहरूले मलाई छक्का, हिजडा जस्ता कुराले सम्बोधन गर्थे । जुन ठाउँबाट म हिड्थे, मेरो बोली, हिडाई र हाउभाउ देखेर सबैले मलाई आश्चर्यचकित भएर हेर्थे । गाडीमा चड्दा यो छक्काका लागि चड्ने गाडी होइन भन्थे । मनमा धेरै पीडा र चोट गुम्सिएका थिए । तर म को हुँ, मलाई यस्तो किन हुन्छ ? म यस्तो हुनु कतै कुनै रोग त होइन भन्ने थुप्रै प्रश्न म भित्र अनुत्तरित थिए ।

आफैभित्र अन्तरद्वन्द्व हुन्थ्यो । मैले आफूलाई बुझ्न सकिराखेको थिइन । मलाई केटी मान्छेसँग किन आकर्षण हुन्न, किन केटीसँग नजिक हुन मन लाग्दैन, किन केटा मान्छे नै मन पर्छ ? यस्ता खाले प्रश्नले बारम्बार घोचिरहन्थे । म आफ्नो पहिचान बारे अस्पष्ट थिए । मैले आफूलाई चिन्नै नसकेको बेला मेरो भेट सुनील (सुनील बाबु पन्त) दाईसँग भयो । म त्यतीखेर २२ वर्षको थिए । त्यसपछि बिस्तारै आफूभित्र गुम्सिएका प्रश्नको उत्तर सहजै पाउन थाले ।

२२ वर्षदेखि २९ वर्षसम्मको बिचको समय मैले कती आँट गर्दा पनि समाजमा मेरो पहिचान खुलाउन सकिन । भित्रभित्रै म केटी भएर आफ्ना इच्छा पुरा गर्थे भने समाजमा केटा । म सानै छँदादेखि नै मेरो विवाह फुपुको छोरीसँग हुने कुरा थियो । जब म एसएलसी पास भए विवाहको कुरा हुन थाल्यो । मलाई एकदमै अप्ठेरो महसुस हुन्थ्यो त्यस समयमा । बिस्तारै परिवारबाट विवाहका लागि दबाब हुन थाल्यो र मैले सोचे अब म को हुँ भन्ने कुरा सबैलाई भन्ने समय आएको छ । मैले भन्नै पर्छ मेरो बारेमा भनेर ।
मैले बिस्तारै आफूलाई केटीमा रुपान्तरण गर्न थाले । एकदिन मैले सम्पूर्णरुपमा आफूलाई केटीको रुपमा ढाले र घरबाट बाहिर निस्कन गेटसम्म पुगे तर गेटबाट पाइला अगाडि बढेन । म फेरि पछाडि फर्के । फेरि मैले आँट गरे त्यो दिन घरबाट निस्के र पाइला अगाडि बढाए, जुन आजसम्म निरन्तर चलिरहेका छन् ।

मेरो शरीर केटा मान्छेको जस्तो भए पनि म केटी हुँ । मेरो चाहाना केटीसँग होइन, केटासँग छ भन्ने कुरा परिवारलाई भनेपछि परिवारबाट सहयोग पाए । परिवारबाट कहिले केही नकारात्मक टिकाटिप्पणी भएन । समाजले भने मेरो बारेमा नराम्रा कुराहरू घरमा बुबालाई सुनाउँदा रहेछन् । साँझ घरमा आउँदा बुबाले सुनाउनुहुन्थ्यो । फलानोले तेरो बारे यस्तो भने भनेर । म बुबालाई सम्झाउँथे । मलाई अहिले मेरो घर, आफन्त र समाजले पनि स्वीकार गरेको छ । खुसी छु म मेरो परिवार र जीवनसँग ।

नागरिकता बनाउँदा तेस्रोलिंगी भएको प्रमाण खोजिन्छ

मेरो नागरिकतामा नाम सन्जिव गुरुङ नै छ । नागरिकतामा लिंग पुरुष थियो । जब मैले आफूले आफूलाई चिने । म पुरुष नभई महिला भएको बुझें । अनि नागरिकतामा लिंग परिवर्तन गर्न लगाए । दुई वर्ष जती हुन थाल्यो नागरिकतामा लिंग पुरुषको सट्टा ‘अन्य’ थपिएको । नागरिकतामा लिंग परिवर्तन गरे पनि जिल्ला प्रशासनले नाम परिवर्तन गर्न मानेन । म सन्जिवको सट्टा पिंकी नाम राख्न चाहन्छु । तर नागरिकतामा पहिले जस्तो नाम छ, त्यो परिवर्तन गर्न जिल्ला प्रशासनलाई अधिकार नभएको हुँदा जिल्ला प्रशासनले मानेन । त्यसपछि समलिंगी तेस्रोलिंगीहरूको नाम र पहिचान अनुसार लिंग परिवर्तन गर्न चाहेमा गर्न पाउनुपर्छ भनेर सन्जिव नाम परिवर्तनका लागि सन् २०१३ मा सर्वोच्च अदालतमा रिट हालेका थियौं । सर्वोच्चले फैसला गरेर सरकारले निर्देशिका जारी पनि गरेको थियो । तर सरकारी निकायबाट सहजरुपमा नागरिकता पाउन सकिरहेका छैनौं ।

हाम्रा साथीहरू नागरिकता बनाउँन जिल्ला प्रशासन जान्छन् । त्यहाँ उनीहरूलाई अनावश्यक प्रश्न सोधिन्छ । तिमी तेस्रोलिंगी हो भने मेडिकल प्रमाण पत्र लिएर आऊ, तेस्रोलिंगी भएको प्रमाणहरू जुटाऊ, तिम्रो अंग देखाऊ जस्ता अनावश्यक कुराहरू गरिन्छ । यस्ता कुराले गर्दा सहजै पहिचान अनुसारको नागरिकता पाउन सकिराखेका छैनन् । र नाम परिवर्तन पनि गर्न सकिराखेका छैनन् ।

समलिंगी, तेस्रोलिंगीहरूको हक हितका लागि काम गर्दै आइरहेको संस्था निल हिरा समाजबाट समलिंगी, तेस्रोलिंगीहरूले पुरानो नागरिकता सच्याएर पहिचान अनुसार आफूले चाहेको नाम र लिंग अनुसार नागरिकता पाउनुपर्छ भनेर सुनील बाबु पन्त, आनिक रानामगर र म पिंकी गुरुङ्गको नामबाट रिट हालेका थियौं । सर्वोच्च अदालतले समलिंगी, तेस्रोलिंगीहरूले चाहे अनुसारको नाम र लिंग अनुसार नागरिकता दिनु भनेर आदेश दिएको थियो । तर ६ महिना बितिसक्दा पनि गृह मन्त्रालयले निर्देशिका जारी गरिसकेको छैन । जसले गर्दा नागरिकता सच्याएर आफ्नो पहिचान अनुसारको नागरिकता लिन चाहने व्यक्तिहरूलाई समस्या भएको छ ।

बैवाहिक अधिकारबाट वञ्चित

राज्यले पहिचानको अधिकार दियो । तर बैवाहिक पहिचान दिएन । ‘अन्य’ भनेर अधिकार त दियो तर त्यही अन्यबाट पाउने अधिकारबाट वञ्चित छौं हामी । पहिचानको अधिकारलाई पूर्णता दिनका लागि समलिंगी विवाहलाई कानुनी मान्यता दिनुपर्दछ ।

नेपालको कानुनमा पुरुषले पुरुषलाई बलात्कार गर्छ भने त्यसमा कानुनी कारवाही छैन । परिवार समाजको दबाबका कारण उनीहरू विपरीत लिंगीसँग विवाह गर्न बाध्य छन् । जसले गर्दा आफ्नो इच्छा विपरीत उनीहरू शारीरिक सम्बन्ध राख्न बाध्य छन् । उनीहरू हरेक रात बलात्कृत भएका छन् । समलिंगी विवाहलाई मान्यता दिएमा यस्ता समस्या आउँदैनन् र हामीलाई कानुनी उपचार खोज्न पनि सहज हुन्छ । बैवाहिक बलात्कारको कानुन त छ । तर हाम्रो लागि छैन । विपरित लिंगी जोडीहरूका लागि मात्रै छ । कानुनै छैन भने हामी केको आधारमा समाज र परिवारसँग लड्नु । अधिकार कानुनमै चाहेको हौं । कुनै दुई व्यक्ति बिचमा विवाह गर्न पाउने भन्ने उल्लेख हुनुपर्दछ । यसबाट नेपालमा ९ लाखको संख्यामा रहेका तेस्रोलिंगीको समस्या समाधान हुन्छ ।

 प्रतिवेदन मन्त्रालयमा अड्कियो

हामीले समलिंगी विवाह बारे महिला, बालबालिका तथा समाज कल्याण मन्त्रालयमा प्रतिवेदन बुझाएका थियौं । २०६४ साल पुस ६ गते सर्वोच्च अदालतले दिएको आदेशमा समलिंगी विवाहलाई मान्यता दिनका लागि सात सदस्यीय समिति गठन गरेर दिनुपर्ने थियो । त्यो प्रतिवेदन तयार भएर सरकारलाई दिइसकेका छौं । तर मन्त्रालयमा अड्किएको छ । प्रक्रिया अगाडि बढेको छैन । यसबारे अहिले पनि कानुन मन्त्रालय र महिला मन्त्रालयसँग वकालत गरिरहेका छौं ।
समस्या नै समस्या

तेस्रोलिंगीहरूलाई समाजमा बाँच्न कठिन छ । राज्यले निम्न भन्दा पनि निम्न अधिकारबाट बन्चित गरेको छ । जसले गर्दा खुलेर आउन चाहाने व्यक्ति समेत समाजले बहिस्कार गर्ने, जागिरबाट निकालिने र सम्पतीबाट बेदखल हुने डर छ ।
एचआईभी र यौन रोगको समस्या, मानसिक तनाव, विपरीत लिंगीसँग विवाह गर्नुपर्ने बाध्यता, सम्बन्ध विच्छेद हुने, आत्महत्या गर्ने, कुलतमा फस्ने जस्ता समस्या देखिएका छन् । राज्यले समलिंगी विवाहलाई मान्यता दिने र उनीहरूको अधिकार सुनिश्चित गर्न सके हाम्रा समस्या समाधान हुन्छन् ।

परिवारवाटै पीडित

समलिंगी तेस्रोलिंगीहरू सुरुमा आफ्नै परिवारबाट पीडित हुने गरेका छन् । त्यसपछि समाज । अनि राज्य । घर र समाजले तिरस्कार गर्ने डरले उनीहरू आफ्नो पहिचान खोज्नबाट बञ्चित छन् । राज्यले तेस्रोलिंगीलाई समावेश गरेर लैजाने खालको कुनै कार्यक्रम ल्याउन सकेको छैन ।

प्रस्तुतिः खेमा बस्नेत

    Comment Here!

Related NEWS
मुख्य खबर

अश्लील भिडियो बनाएर ब्ल्याकमेल गर्ने प्रेमीको हत्या

दुई वर्षको सम्बन्धमा राजुले दुई जनाबिचको शारीरिक सम्बन्धको भिडियो बनाएर धर्मालाई ‘ब्ल्याकमेल’ गर्दै आएका थिए

मेलुङमा बालमैत्री धारा

–सर्मिला बुढाथोकी– बालमैत्री धारा नहुँदा विद्यालयका बालबालिकाहरू विद्यालय समयमा पिउने पानीबाट बञ्चित हुने र सार्वजनिक स्थानमा

सञ्चारकर्मी रुपा कार्कीको निधन

–महिला खबर– रेडियो बाराहीको स्थापना कालदेखि पाँच वर्षसम्म ‘साँहिली आमा’ नामक कार्यक्रम सञ्चालन गरेकी थिइन् ।

जन्म र कर्म दिने आमाको नामका पुरस्कार वितरण

–महिला खबर– दोलखा । पत्रकार चिरञ्जीवी मास्केले आफूलाई जन्म दिने र कर्मदिने आमाहरूको नाममा स्थापना

अागलागिबाट महिलाको मृत्यु

-महिला खबर- वीरगंज महानगरपालिका–१४ श्रीपुर बस्ने ८० वर्षीया हकिमन खातुनको आगोलागिमा परी मृत्यु भएको छ

Read more
ताजा अपडेट
%d bloggers like this: