भूकम्पले अपाङ्गको अवस्था झन् दर्दनाक


प्रकाशित मिति :2015-05-24 16:19:28

मीना पाण्डे/

_06A0068

सिन्धुपाल्चोक बाह्रबिसेस्थित माइतीमा भाइसँग बस्दै आएकी ३२ वर्षीया सुनमाया विक अहिले बेसहारा भएकी छिन् । पति भारतमा जागिरे थिए । उनीसँगै भारतको एक कारखानामा काम गर्न गएकी सुनमाया जागिरकै सिलसिलामा कारखानामै करेन्ट लागेर घाइते भइन् ।
करेन्ट लागेर उनको एउटा हात कुइनाभन्दा तल काटिएको छ । खुट्टा पनि घिसारेर अलिअलि मात्र हिँडडुल गर्न सक्थिन् । अपागङ्ता भएलगत्तै पतिले पनि सौता ल्याएर छुट्टै बस्न थाले ।

एउटै सहारा भनेका पति पनि तीन वर्षअघि उनीबाट टाढिए । पतिले छोडेदेखि उनी माइतीमा भाइबुहारीसँग बस्दै आएकी थिइन् । वैशाख १२ गते शनिबार आएको भूकम्पले उनलाई पूर्ण रूपमा अशक्त बनाएको छ । माइतीको घर पूरै ढलेर उनलाई थिचेको थियो । दुई घन्टापछि उनलाई छिमेकीले भग्नावशेषबाट निकाले । अहिले उनी उठ्न–बस्न सक्दिनन् । वरपर सर्न पनि सहारा चाहिन्छ ।

सुनमाया गाउँकै छिमेकी एक महिलासँग उपचारका लागि २० दिनअघि काठमाडौं आएकी थिइन् । वीर अस्पतालमा सामान्य उपचारपछि उनलाई अस्पतालले डिस्चार्ज ग¥यो । त्यसपछि टुँडिखेलको पालमुनि उनको बास भयो ।
SUN MAYA B. K 3
भूकम्पमा घर भत्किएर पुरिँदा सुनमायाको कम्मर भाँचिएको छ । कम्मरदेखि तलको भाग उनी उठाउनै सक्दिनन् । स्याहारसुसार गर्ने मान्छे नभएर एक सहयोगीले उनलाई काठमाडांै टुँडिखेलमा ल्याएर राखिन् । भूकम्पबाट घाइते भएकाहरूसँगको भेटमा भूकम्पमा परी घाइते भएकी सुनमायाले १८औँ दिनमा बल्ल शौचालय प्रयोग गरेकी थिइन् । खान, बस्न राम्ररी पाएको हुँदा उनी गाउँ फर्कन मानेकी थिइनन् । गाउँमा उनी यही सहाराबाट पनि बन्चित हुन्छिन् ।

टुँडिखेलमै अपाङ्गता तथा घाइते भएकाहरूको पुनस्र्थापन तथा परामर्शका लागि सञ्चालन गरिएको हेन्डिक्याफ्ट शिविरमा भेटिएका पुष्कर नेवारले उनलाई यतै कुनै संस्थाको सेल्टरमा राख्नका लागि निकै कोसिस गरे । माइती नेपाल, साथी, पतञ्जलीलगायतका गैरसरकारी संस्थासँग आग्रह गर्दा उनीसँगै उनलाई हेरचाह (स्याहार) गर्ने एकजना सहयोगी भए मात्र आश्रय दिन मिल्ने बताए । संस्थामा कर्मचारीको अभावले यस्ता घाइतेलाई आश्रय दिन नसकिने साथी संस्थाकी निरीक्षक (सुपरभाइजर) रेणु शाहले बताइन् ।

उनीहरू रातभरि कुर्न र दिसा–पिसाब स्याहार्न नसकिने बताउँछन् । सुनमाया एकल छिन् । गाउँकै छिमेकी दिदीले आफ्ना बालबच्चा आफन्तको जिम्मा लगाएर उपचारका लागि यहाँसम्म ल्याएकी थिइन् । पुष्करले अहिले पनि उनलाई सेल्टरमा राख्न आफ्नोतर्फबाट पहल भइरहेको बताए । तर, सबैले कोटा सकिएको जनाएपछि सुनमाया त्यही घाइते शरीर लिएर फेरि सिन्धुपाल्चोकको बाह्रबिसे नै फर्कने भएकी छिन् । ‘गाउँमा गएपछि मेरो बिजोग हुन्छ,’ उनले भनिन् ।

SITA KHADKA
भूकम्पले कैयौँलाई सहाराविहीन बनायो । के महिला, के पुरुष, के धनी, के गरिब कसैलाई छोडेन यो विपत्तिले । भूकम्पका कारण धेरैले परिवारको सदस्य गुमाए । कतिले आफ्ना आडभरोसा नै गुमाउनुप¥यो । जाने त गइगए, तर भ्ू्कम्पमा परी बाँचेका हजारौँ घाइते पनि घर, गोठ, टहराले थिचेर अङ्गभङ्ग भएका छन् ।

१२ गतेको विनाशकारी भूकम्पमा १२ वर्षकी गरिमा शाहले आफ्नी प्रिय आमालाई गुमाइन् । भुइँचालोले गरिमाकी २९ वर्षीया आमालाई घर ढलाएसँगै परिवारसामु कहिल्यै नआउने गरी ढलाइदियो । त्यति मात्र कहाँ हो र भूकम्पले गरिमालाई पनि छोडेन । टीभी हेरेर बसेकी उनी एक्कासि आएको भुइँचालोमा परिन् । आफ्नो त घर ढल्यो नै उनीमाथि छिमेकीको घर पनि आएर खप्टियो । शनिबार भएकाले बुबा रामनाथ शाह छोरालाई लिएर बाहिर घुम्न निस्किएका थिए । बाटोमै भूकम्पले बाबुछोरालाई हल्लाउन थाल्यो । छोरा च्यापेर थचक्क बसेका रामनाथ भूकम्पको कम्पन सकिएलगत्तै दौडिँदै डेरातर्फ आए । डेरा बसेको घर पूरै गल्र्यामगुर्लुम डलेको थियो ।

श्रीमती, छोरी र भान्जीहरू कहाँ छन् कुनै अत्तोपत्तो थिएन । रामनाथको मुटु छिटोछिटो चल्न थाल्यो । हातखुट्टा लर्खराउन थाले । कालो र नीलो हुदै गरिमा, छोरी गरिमा भन्दै रुँदै बोलाउँदै थिए । एक्कासि ‘ड्याडी’ भनेको आवाज सुनियो । ‘ड्याडी म यहाँ छु’ भनेको गरिमाको आवाज सुन्नेबित्तिकै रामनाथ घरको भग्नावशेष खोतल्न थाले । भग्नावशेष खोतल्दै गरिमासम्म पुग्दा छोरीको कम्मरदेखि तलको भाग पूरै पुरिएको थियो । हात पनि थिचिएको अवस्थामा सुरक्षाकर्मीको सहायताबाट उनले छोरी गरिमालाई बाहिर निकाले, सकुशल होइन हातखुट्टा भाँचिएको अवस्थामा । घाइते गरिमाको अहिले वीर अस्पतालमा उपचार भइरहेको छ । ‘यस्तो भएर बाँच्नुभन्दा मर्न पाए हुन्थ्यो । ड्याडी मलाई ननिकालेको भए हुन्थ्यो, किन निकालेको भन्दै दिनरात रुन्छे । पिरले झन् बिरामी हुने भई मेरी छोरी,’ रामनाथले भने ।

एकातिर श्रीमती गुमाएको वियोग अर्कोतिर छोरीको चिन्ताले रामनाथलाई भित्रभित्रै पोलेको छ । अब त उनीसँग न बस्ने वास छ न त आडभरोसा दिने श्रीमती नै । एक्ली छोरीको पनि अवस्था यस्तो छ । भूकम्पले रामनाथको जीवनमा सोच्दै नसोचेको बज्रपात ल्यायो । असनको टेउडामा सानो पसल गरी गुजारा चलाउँदै आएका थिए । पसलसहित सामान पनि भुइँचालोले सबै पु¥यो । ‘अब यो छोरीको उपचार कसरी गर्ने । अनि यी दुई लालाबाला मैले कसरी पढाउने ? पुख्र्यौली सम्पत्ति पनि छैन । अहिलेसम्म त उपचारमा खर्च लागेको छैन, तर अब खुट्टाको एमआरआई गर्न अन्य अस्पताल लैजानुपर्छ रे । त्यहाँ यसको पैसा लाग्छ भनेको छ,’ रामनाथले सुनाए ।
_06A0093
सिन्धुपाल्चोक थाङपालधापकी सीता खड्का पनि भूकम्पबाट घाइते भएकी छन् । एक छोरा र एक छोरीकी आमा सीताको भूकम्पमा परी खुट्टाको हड्डी फुटेको छ । उनीसँगै उनका तीन वर्षका छोरा पनि घरमै पुरिएका थिए, तर उनलाई सकुशल निकालियो । अहिले सीता छोराछोरीसहित दिदीको सहारामा टुँडिखेलमा बस्दै आएकी छिन् । श्रीमान् भने गाउँमै पाल टाँगेर बसेका छन् ।

देशका विभिन्न भागमा गएको विनाशकारी भूकम्पबाट अहिलेसम्म २१ हजार सात सय ७७ जना घाइते भएका छन् । नेपालमा महिलाको सङ्ख्या ५१ प्रतिशत छ, त्यसमा पनि धेरै पुरुष जहान–परिवार गाउँघरमै छाडी धन कमाउन बिदेसिएकाले बालबच्चा र घरको जिम्मेवारी उनीहरूको काँधमा छ । जहाँको विध्वंसमा पनि प्रभावित महिलाको सङ्ख्या धेरै पाइन्छ ।

‘फरिया, साडीजस्ता अप्ठ्यारा पहिरनले पनि नेपाली महिलालाई तत्कालको विपत्तिबाट भाग्न अप्ठ्यारो परेको पाएका छौँ,’ राष्ट्रिय अपाङ्ग महिला सङ्घकी अध्यक्ष रमा ढकाल भन्छिन् । अचानक विपत्ति आउँदा बालबच्चा कहाँ छन्, पति कहाँ छन् भनी खोज्न जाँदा, चुलोचौकामा खाना पकाइरहेका बेला ग्यास, हिटर बन्द गर्न जाँदा पनि महिलाको ज्यान जाने गरेको पाइएको छ । त्यस्तै, सुनामी आउँदा नरिवलको बोटमा चढ्न नसकेर पनि धेरै महिलाको ज्यान गएको छ । बालबच्चा हराए कि भनेर आफ्नो ज्यान जोखिममा राखी खोज्न अघिसर्दा उनीहरूलाई विपत्तिले सिध्याएको छ ।

_06A0086
महिला भनेपछि यसै पनि हेप्ने पुरुषवादी संस्कार छ हाम्रो समाजमा । यो सोचाइलाई अझै मलजल गरिदिएको छ वैशाख १२ गते गएको शक्तिशाली भूकम्पले । भूकम्पकै कारण अब धेरै महिला समाजमा तिरष्कृत र अपहेलित हुनुपर्छ । अबका दिन घाइते महिलाका लागि जोखिमपूर्ण देखिन्छ । प्रकृतिले दिएको यो विपत्तिलाई कसैले नकार्न सक्दैन ।

    Comment Here!

Related NEWS
मुख्य खबर

म पूरा , तिमी आधा

-मन्जु काँचुली- तिमी– मेरो आकाशको घडामा तैरिने एक टुक्रा अस्थिर बादल मेरो चन्द्रमाको प्रकाशले पानीमा छचल्किने एउटा

मनको सन्दुक

-लक्ष्मी उप्रेती- कति दयनीय उमेरको पर्खाल उफ ! आफ्नै पौरखको सारा सिर्जनामा हुदा पनि उमेरको यो संघारमा आईपुग्दा

कोभिड-१९ महामारीको कारण बिपन्न बर्गका बालबालिका अझ समस्यामा : मानव अधिकार आयोग

नेपालले बाल अधिकार सम्बन्धी महासन्धि अनुमोदन गर्नुका साथै सो महासन्धिमा भएका व्यवस्था तथा अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चहरुमा

मखमली सम्झना

-सुष्मा रानाहँमा- घुमाउथिन् आमाले,आफैँ झैं पिसिएको पिठोको फन्के रोटी मन आफैं घुम्थ्यो उमंगको जस्केला वरिपरी धानका बाला झुलेर

च्याति दिँउ भ्रमको साम्राज्य

-प्रेमिला राई- उहिले सर्वहाराको गीत गाउनेहरू आज पनि उहीँ माटोमा उस्तरी नै उहीँ भाका, उहीँ लयमा उहीँ भुइमान्छेका गीतहरू गाइरहेछन त्यो

Read more
© 2015.All rights reserved by mahilakhabar.com
%d bloggers like this: