भूकम्पले एकल र पारिवारिक जिम्मेवारीमा रहेका महिला बढ्ता पिरलोमा


प्रकाशित मिति :2015-05-26 14:08:44

धनु राई\

a

ओखलढुङ्गा,जेठ १२।‘श्रीमान हुनुभएको  भए केही कमाएर ल्याउनुहुन्थ्यो, ऋण पनि तिरिन्थ्यो होला, अब खै के गरी बाँकी जीवन बिताउनु ? आफू पनि रोगी छु, एक दिन काम गर्दा पाँच दिन सुत्नुपर्छ । काम गर्न सक्दिनँ,’ ओखलढुङ्गा बरुणेश्वर– २ रामपुरकी शर्मिला नेपालीले भक्कानिँदै भनिन् । उमेरले ३५ वर्ष मात्र भएकी शर्मिलाका श्रीमानको पाँच महिनाअघि मात्र रूखबाट लडेर मृत्यु भएको थियो । घर बनाएको केही महिनापछि उनको मृत्यु भएको हो । नयाँ घरमा बस्न थालेको एक वर्ष बित्न नपाउँदै, घर बनाउँदा लागेको ऋण तिरी नसक्दै भूकम्पले घर भत्काइदिएपछि नेपालीलाई मर्नु न बाँच्नुजस्तो भएको छ । आम्दानीको स्रोत केही नहुँदा र ऋण पनि भएकाले जीवन निर्वाहसँगै ऋण कसरी तिर्ने भन्ने चिन्तामा परेकी छिन् यतिखेर उनी । वैशाख १२ को भूकम्पले घर भत्किएपछि उनी एउटा पाल टाँगेर चिसो भुइँमा बस्दै आएकी छिन् । हावाहुरी चल्दा र पानी पर्दा पाल उडाउने डर उनमा छ ।

नेपाली भन्छिन्, ‘श्रीमानको सट्टा बरु आफू मर्न पाएको भए हुन्थ्यो, उहाँ त रोगी पनि हुनुहुन्नथ्यो, म त आफँै बिरामी छु काम गर्न सक्दिनँ ।’ उनमा पाठेघरमा घाउ भई पाक्ने, मासु पलाउनेलगायतको समस्या भएको र उपचार गराए पनि निको नभएको अवस्था छ । आम्दानीको स्रोत केही नहुँदा अब उपचार कसरी गराउने भन्ने चिन्ता उनमा छ । सम्पत्तिको नाममा माइतीबाट भाइले दिएको एउटा भैंसी मात्र छ । खेतबारी केही नहुँदा अरूको काम गर्ने गरेकी छिन् । भूकम्पले घर नभत्काइदिएको भए मागेर, सके कमाएर भए पनि जीवन चलाउने उनको आशा थियो । तर, भएको एउटा घर पनि भत्किएपछि उनको मनै फाटेको छ ।

यस्तै धनमाया खड्काको व्यथा पनि शर्मिलाको भन्दा फरक छैन । ओेखलढुङ्गा सिद्धिचरण नगरपालिका–७ ज्यामिरेकी ६६ वर्षीया खड्काका श्रीमान बितेको पनि ४० वर्ष भइसक्योे । यस अवधिमा खड्काले थुप्रै कठिनाइको सामना गरिन् । घर भूकम्पले भत्काइदिएपछि अहिले उनीमाथि झनै समस्या थपिएको छ । भूकम्पले घर भत्काएको महिना दिन बित्दासमेत केही सहयोग नपाउँदा र आफँैले एउटा पालसम्म पनि किन्न सक्ने अवस्था नभएकाले बाख्रालाई ओताएको सानो चित्रामुनि बसी रात काटिरहेकी छिन् । पानी पर्दा भने वर्षात्मा काम गर्दा ओड्ने सानो प्लास्टिक टाउकोमाथि ओताएर दिनरात कटाउने गरेकी छिन् । उनी भन्छिन्, ‘सरकारले वासका लागि एउटा पाल र खानका लागि केही राहत दिन्छ कि भन्ने आशामा छु, दिए खाउँला–बाँचौँला, नदिए अब जे हुन्छ जस्तो हुन्छ त्यस्तैमा बाँच्नुपर्ला नि, बाँचुन्जेल र सास हुन्जेल आस हुँदोरहेछ, म त सरकारले केही राहत दिन्छ भन्ने आशामा छु ।’

यस्तै सोही गाउँ ज्यामिरेकी अर्की महिलाको व्यथा पनि उस्तै छ । चार छोरीकी आमा गोमा खड्काले छोरीलाई पढाउन नसकी आफन्त, छिमेकीहरूले पढाइदिएको बेलामा भूकम्पले घर भत्काइदिएपछि थप समस्यामा परेकी छिन् । चार वर्ष अघिदेखि अचानक श्रीमान्को घुँडामा घाउ भएपछि उपचारको क्रममा घँुडा नै काटिएपछि उनी अपाङ्ग बन्नुपरेको थियो । यसरी अपाङ्गता भएका श्रीमान, चार छोरीसहित ६ जनाको परिवार अहिले दिनमा जसोतसो समय कटाए तापनि रात परेपछि छिमेकीको पालमा वास बस्न जानुपर्ने बाध्यता छ । आफूले केही गरेर पाल किन्न सक्ने अवस्था नभएको र सरकारबाट पनि कुनै राहत नपाएकाले उनको सबै परिवार अरूको पालमा हरेक रात शरण लिन जानुपरेको गोमाले बताइन् । सरकारले पाल दिन्छ भनी सुनेकाले जिल्ला दैवी प्रकोप उद्धार समितिमा दुई दिनसम्म धाउँदा एउटा पाल पनि नपाएको उनी बताउँछिन् । उनलाई यतिखेर खानलाई भन्दा पनि वासका लागि समस्या भएको छ ।

यस्तै जिल्लाकै विगुटार गाविस–३ की तुलसा कटुवालको पनि भूकम्पले घर भत्काइदिएपछि बाख्राको खोरमा बाख्रासँगै वास भएको छ । उनको पनि ७० वर्षको श्रीमान् १० वर्षअघिदेखि प्यारालाइसिसले थलिएपछि आफँैले हेरचाह गर्दै आएकी छिन् । आफू बस्दै आएको घर भत्किएपछि उनमा थप पीडा थपिएको छ । कटुवाल भन्छिन्, ‘जसोतसो गाँसको बन्दोबस्त मिलाउने गरेकी थिएँ, अब वासको उठिवास भएपछि कहाँ कसरी बस्ने ? अपाङ्गता भएका श्रीमानलाई छोडेर काममा हिँड्न पनि डर हुने, फेरि भूकम्प आएर थिच्ने हो कि, भाग्न पनि सक्नुहुन्न, घर नभत्किँदा त घरमै छाडेर बनिबुतो गरेर ल्याएर पालेकी थिएँ, अब त खै के गरी पाल्नु ? आफू पनि बुढेसकाल लागेको छ, काम गर्न खासै सकिन्न, जीउन गाह्रो हुने भयो ।’ ६९ वर्षीया तुलसाको एउटा भएको छोरोको पनि वर्ष दिनअघि मात्र मृत्यु भएको थियो । छोराको मृत्युपश्चात् श्रीमान–श्रीमती दुईजना मात्रै रहेको कटुवालको परिवारमा भूकम्पले वाससँगै गाँस पनि टुटाउन लागेकाले सरकारबाट केही सहयोग मिल्ला कि भन्ने आशामा तुलसासँगै उनका श्रीमान बाख्राको खोरमा दिनरात बिताइरहेका छन् ।

aa

श्रीचौर–३ का मोहन तामाङ पनि भूकम्पमा पर्दा आजीवन अपाङ्ग भएर जीवन बिताउनुपर्ने अवस्था भएपछि उनकी श्रीमतीलाई कठिनाइ भएको छ । चार बालबालिकालाई हुर्काउने–पढाउने सबै जिम्मेवारी त काँधमा परेकै छ, त्यसमाथि मेरुदण्ड नै भाँचिएका श्रीमानको हेरचाह, स्याहारसुसार गर्ने काम सरिताको काँधमा परेको छ । अहिले तामाङ सामुदायिक अस्पताल सोबु्रमा मोहनको उपचार गराइरहेकी छिन् । वैशाख १२ को भूकम्पले घर भत्किँदा थिचेर उनका श्रीमानलाई आजीवन घाइते पनि बनाएको छ । ज्यामी गरेर जसोतसो परिवार चलाइरहेको उनको श्रीमान नै अब जीवनभर थलिएर बस्नुपरेपछि छोराछोरीलाई कसरी पाल्ने, के गरी पढाउने, हुर्काउने, श्रीमानको कसरी उपचार गराउने भनेर सरिता चिन्तामा छिन् ।

यी त केही प्रतिनिधि घटना मात्रै हुुन् । जिल्लाका धेरै महिलाको पीडा यससँग मिल्दोजुल्दो रहेको पाइएको छ । यसरी भूकम्पले पनि महिलामा बढी समस्या भइरहँदा जिल्लाका विभिन्न जिम्मेवार निकायले राहत वितरण कार्यक्रम सञ्चालन गरिरहेको र राहत वितरणमा उनीहरूलाई प्राथमिकता दिएर वितरण गरेको प्रमुख जिल्ला अधिकारी गणेशप्रसाद भट्टराईले बताए ।

यस्तै महिला तथा बालबालिका कार्यालय ओखलढुङ्गाले पनि युनिसेफमार्फत प्राप्त पाल, मण्डी र बच्चाका लागि खेलौनालगायतका राहत सामग्री गर्भवती, सुत्केरी, बालबालिकालाई वितरण गरिरहेको महिला अधिकृत प्रवाला श्रेष्ठले बताइन् ।

भूकम्पका कारण महिलामा पर्न गएको यो समस्याप्रति सम्बन्धित सबै निकायले राहत वितरणलगायतका कार्यक्रम सञ्चालन गरिरहे तापनि अझैसम्म कतिपय पीडित एउटा पालसम्म पनि नपाउँदा खुला आकाशमुनि दिनरात कटाउन बाध्य छन् । यसरी पीडित बन्नेमा सदरमुकामभन्दा ग्रामीण भेगका महिला बढी छन् । यसर्थ जिम्मेवार व्यक्ति तथा सङ्घसंस्थाको ध्यान ती ग्रामीण भेगका पीडित महिलासम्म पुग्न आवश्यक छ ।

    Comment Here!

Related NEWS
मुख्य खबर

पत्रकार मृत फेला

-महिला खबर- पत्रकार निर्मला पहराई शुक्रबार मृत फेला परेकी छिन् ।

बैठकमा महिला सहभागिता नभएकोमा चिन्ता

-महिला खबर- गैर आवासीय नेपाली संघले अमेरिका क्षेत्रको क्षेत्रीय बैठकमा महिलाको सहभागिता हुन नसकेको विषयप्रति ध्यानाकर्षण

खाद्यान्न सहयोग

अछामको मंगलसेन नगरपालिकाका दुई वडामा ६० जना विपन्न एकल महिलालाई अछाम जेसिजले खाद्यान्न सहयोग गरेको

सुरक्षित मातृत्व तथा प्रजनन् स्वास्थ्य अधिकार नियमावली स्वीकृत

काठमाडौँ । सुरक्षित मातृत्व तथा प्रजनन् स्वास्थ्य अधिकार ऐन, २०७५ लागु भएको तीन वर्षपछि नियमावली

उद्यमी महिलालाई अनलाइन बजारीकरण र ऋणमा समस्या

-महिला खबर- कोभिड-१९ को असरका कारण ऋण चुक्ता गर्न नसकेको र कर्मचारीलाई तलव दिन समस्या भएको

Read more
ताजा अपडेट
© 2015.All rights reserved by mahilakhabar.com
%d bloggers like this: