दोष पुरुषको सजाय महिलालाई


प्रकाशित मिति :2015-06-26 10:51:47

छोरा जन्मने कि छोरी भन्ने कुरा पुरुषको क्रोमोजममा भर पर्छ । तर, ओखलढुङ्गा जिल्लामा हिजो आज पनि ‘छोरी मात्रै पाएको’ भनेर अर्को विवाह गर्ने पुरुष कति छन् कति ।
धनु राई
Dhanu Rai‘मेरो श्रीमानले मैले छोरा नजन्माई दिएकोले दोस्रो विवाह गरेका हुन्’, ओखलढुङगा वरुणेश्वर ४ की गीतादेवी कार्कीले दुखेसो पोखिन् । न्युन आए भएका कार्कीका श्रीमान घर खर्च जुटाउन र ऋण तिर्न भनेर घर सल्लाह मै ६ वर्ष अघि कामको खोजीमा हिँडेका थिए । एक वर्ष अघि उनले गीतालाई फोन गरेर आफूले दोस्रो विवाह गरेर काठमाडौ तिरै बसेको खबर सुनाए । यो सुनेपछि उनलाई आकास खसेजत्तिकै भयो । गीताले श्रीमानलाई सोधिन् ‘म हुँदाहुँदै किन दोस्रो विवाह गर्नुभयो ?’ श्रीमानको जवाफ थियो, ‘तैले छोरा जन्माइनस, कान्छी ल्याएँ ।’
कार्कीका ३ छोरी छन् । एउटी अपाङ्ग छन् । श्रीमानले दोस्रो विवाह गरेपछि वृद्ध ससुरा र छोरीको जिम्मेवारी गीताको थाप्लोमा छ । श्रीमान विरामी परी उपचार गर्दा लागेको ऋण समेत उनले तिरीेसकेकी छैनन् । लगातार ४ वर्ष विरामी परि थलिएपछि उनको उपचार ओखलढुङगा कै सामुदायिक अस्पताल सोबु्रमा गरिएको थियो । निको भएपछि श्रीमानले कमाउलान र ऋण तिराैँला, छोरीहरूलाई राम्रो शिक्षा दिउला भन्ने सोचाइमा रहेकी गीतालाई श्रीमानले दोस्रो विहे गरेको सुनेपछि बज्रपात भएको छ । उनी अत्तालिएकी छन् । ‘काम नगरे विहान वेलुका छाक टार्न मुस्कील छ । भएको जग्गा पनि वेचेर श्रीमानको उपचार गरियो । अहिले उनैले धोका दिए’ गीताले भनिन् । अहिले उनी दैनिक ज्यालादारी गरेर परिवार पाल्ने खर्च जुटाउँदै आएकी छन् ।

कार्की भन्छिन् ‘१४ वर्षको उमेरमा विवाह भएर म यो घरमा आएँ । ३ छोरी जन्मिए । अहिले श्रीमानले दोस्रो विवाह गर्नुभयो, हाम्रो केहि वास्ता छैन । श्रीमानकै उपचार गर्न अलिअलि भएको जग्गा पनि वेचियो । उहाँ निको हुनुभयो तर, मलाई चांही जीवनभरी निको नहुने घाउ बनाइदिनु भयो ।’

यसो भन्दै गर्दा भक्कानिएकी गीताले आँसु रोक्न सकिनन् । उनले भनिन् ‘मेरा श्रीमानको मन कति कठोर रैछ । विरामी परेर थलिँदा मैले उहाँको कति सेवा गरे, रातदिन खाईनखाई, भोकभोकै नसुति अस्पतालमा कुरें । तर, ती सवै गुण बिर्सेर मलाई यो हातलमा छाडिदिनुभो । छोरा नजन्माएको भनेर ।’

गीता कार्कीकी अपाङ्गता भएकी छोरी परिचय पत्र लिदै

सिद्धिचरण नगरपालिकाकी ५० वर्षीया कमला राईले पनि छोरा नजन्माएकै कारण श्रीमानबाट जीवनभर मानसिक तथा शारीरिक यातना सहनुपर्‍यो । उनका ५ छोरी छन् । ‘जतिपटक छोरी जन्मे श्रीमानको म माथिको यातना झन् झन् कठोर हुँदै गयो’ उनले भनिन्,  । साइली छोरी जन्मिएपछि कमलामाथि कुटपीट सुरु भएको थियो । भन्छिन, ‘तीनवटी छोरी भइसकेपछि कति कुटाइ खाँए, भनिसाध्य छैन । सुत्केरी भएर कुना मै बस्दा श्रीमानले कति कुटनु भो कति । दालभात को त कुरै छैन । मलाई १० दिनकी नानीसहित घरबाट खेद्ने गर्नुहुन्थ्यो, मेरा कति दिन र रात बारीका कान्लातिरै बितेका छन् ।’

सिद्धिचरण नगरपालिकाकै ललिता राईले पनि छोराको पर्खाइमा ४ छोरी जन्माइन् । पाँचौ पटकमा छोरा जन्माएकी उनी श्रीमानको दवावका कारण जोखिम मोलेरै वच्चा जन्माउन बाध्य भएको बताउँछिन् । उनी भन्छिन्, ‘छोराको आशामा पटक पटक छोरीे जन्मिँदा श्रीमानको अनुहार रिसले रातो हुन्थ्यो, गाली सुनिसाध्य हुँदैनथ्यो ।’

यसैगरी ओखलढुंगा दियाले गाविसका ४६ वर्षीय एक पुरुषले छोरा कै लागि श्रीमतीलाई ९ सन्तानकी आमा वन्न वाध्य वनाए । उनको एक छोरा १० महिना कै उमेरमा मरेको, अर्को एक छोरा अपाङग भएको र ६ जना छोरी हुँदाहुँदै उनले छोरा जन्माइन् । नवौं सन्तानमा छोरा जन्माएपछि उनको स्वास्थ्य निकै जिर्ण भयो  । लामो उपचारपछि अहिले उनी जेनतेन खुट्टा टेक्न सक्ने भएकी छन् ।

छोरी जन्माएका महिलालाई घरपरिवारले मात्रै पीडा दिने होइन, समाजले पनि त्यो परिवारलाई होच्याउने, हेला गर्ने हुनाले छोरा जन्माउन महिला माथि परिवारको दबाब परिरहेको हुन्छ । सिद्धिचरण नगरपालिकाकी आशा राईका उनीसहित ४ दिदी वहिनी छन् । साईली आशा भन्छिन्, ‘समाजको दृष्टिकोणमा सकारात्मक परिवर्तन हुनु आवश्यक छ ।’

सोलुखुम्बु वतासे गाविसकी अनमी लक्ष्मी राईका श्रीमानलाई पनि छोरा चाहिएको छ । लक्ष्मीले, ४ छोरी जन्मिसके अव त वच्चा नजन्माउँदा हुन्न भन्दा बुढेसकालमा हाम्रो हेरचाह कस्ले गर्छ ? एउटा छोरा त चाहिन्छ भन्छन् उनी । लक्ष्मी भन्छिन, ‘अनमी भएर पनि लगातार वच्चा जन्माउनु पर्दा म आफैलाई समाजका अगाडी लाज लागेको छ ।’

धेरै वच्चा जन्माउँदा महिलाको प्रजनन स्वास्थ्यमा समस्या हुन्छ । त्यसमाथि उनीहरु मानसिक रुपमा समेत कमजोर हुने स्वास्थ्यकर्मी जैसरि राई बताउछिन्  । धेरै र निरन्तर वच्चा जन्माएकै कारण पाठेघर खस्ने, शारीरिक तथा मानसिक पीडाले थुप्रै महिलाले अकालमै ज्यान गुमाउनु परेको राईको भनाइ छ ।

नेकपा एमाले ओखलढुङगाका सभासद सकुन्तला राजभण्डारी, ‘बुवाको छोराको चाहना पुरा गर्न आफ्नी आमाले ७ छोरी जन्माएको’ बताउँछिन् । राजभण्डारी भन्छिन्, ‘७ छोरीपछि २ छोरा जन्मेकाले मेरी आमाले थप वच्चा जन्माउन नपरेको हो ।’

अन्तरपार्टी महिला सन्जालका सचिव पेमडोमा शेर्पाका अनुसार, ‘श्रीमानले छोड्ने, दोस्रो विवाह गर्ने, खान लाउन नदिने र नागरिकता नबनाइदिने डरले महिलामा छोरा जन्माउनुपर्छ भन्ने दवाव पर्नेगर्छ ।’

महिला तथा वालवालिका कार्यालयका महिला अधिकृत प्रवला श्रेष्ठले छोरा नजन्माएको कारण महिलाहरु हिंसामा परेको बताइन । उनका भनाइमा, यस्तो निवेदन कार्यालय नपरे पनि छोरा नजन्माएको निहुँमा कुटपिट गर्ने ,दोस्रो विवाह गर्ने गरेका घटना धेरै सुन्नमा आउँछन् । महिला तथा वालवालिका कार्यालय ओखलढुंगामा आर्थिक वर्ष २०७०÷०७१ मा २५ वटा महिला हिंसाका निवेदन परेका थिए । २०७१÷०७२ को हालसम्म ४० वटा हिंसाका निवेदन परेको  कार्यालयले जनाएको छ ।

ओखलढुंगा सामुदायिक अस्पतालका डाक्टर केशव शर्मा, छोरा या छोरी के जन्माउने भन्ने कुरामा महिला दोषी नभएको बताउँछन् । ‘यो त पुरुषमा हुने क्रोमोजममा भर पर्छ’ उनी भन्छन्, ‘छोरा नपाएको दोष महिलालाई दिएर हिंसा गर्नु गम्भिर अपराध हो ।’

प्रकाशित मिति: २०७२ असार ११ गते शुक्रवार

    Comment Here!

Related NEWS
मुख्य खबर

पत्रकार मृत फेला

-महिला खबर- पत्रकार निर्मला पहराई शुक्रबार मृत फेला परेकी छिन् ।

बैठकमा महिला सहभागिता नभएकोमा चिन्ता

-महिला खबर- गैर आवासीय नेपाली संघले अमेरिका क्षेत्रको क्षेत्रीय बैठकमा महिलाको सहभागिता हुन नसकेको विषयप्रति ध्यानाकर्षण

खाद्यान्न सहयोग

अछामको मंगलसेन नगरपालिकाका दुई वडामा ६० जना विपन्न एकल महिलालाई अछाम जेसिजले खाद्यान्न सहयोग गरेको

सुरक्षित मातृत्व तथा प्रजनन् स्वास्थ्य अधिकार नियमावली स्वीकृत

काठमाडौँ । सुरक्षित मातृत्व तथा प्रजनन् स्वास्थ्य अधिकार ऐन, २०७५ लागु भएको तीन वर्षपछि नियमावली

उद्यमी महिलालाई अनलाइन बजारीकरण र ऋणमा समस्या

-महिला खबर- कोभिड-१९ को असरका कारण ऋण चुक्ता गर्न नसकेको र कर्मचारीलाई तलव दिन समस्या भएको

Read more
ताजा अपडेट
© 2015.All rights reserved by mahilakhabar.com
%d bloggers like this: