किसानको दसैँ


प्रकाशित मिति :2015-10-27 12:09:15

खिमा बस्नेत

धनगढी, कात्तिक १० । घटस्थापनाका दिनदेखि सुरु हुने दसैँ पूर्णिमासम्म मानिसहरू उल्लासका साथ मनाउँछन् । सुखदुख एक आपसमा बाँड्छन् । केही दिनलाई भएपनि कार्यक्षेत्रको तनाव बिर्सेर मानिसहरू आरम गर्छन् ।

सुदूरपश्चिममा पनि अघिल्लो वर्षजस्तै  यसवर्ष पनि दसैँको रौनकमा कमी आएको छैन् । दसैँ र तिहार मनाउनको लागि बाहिरीएका आफन्तजनहरू घर फर्किएका छन् । सिमानाकाबाट प्रवासी नेपालीहरू घर फर्कनेको लस्करनै लागेको छ । तर, पश्चिम तराईका कृषकले भने दसैँलाई धेरै समय निकालेर मनाउन पाएका छैनन् । धानबाली भित्राउनुपर्ने र गहुँ छर्ने कामको चटारोले दसैँकोलाई थोरै समय दिएर मनाएको उनीहरूको भनाइ छ ।

दसैँको दोस्रो दिन अर्थात्  एकदशीको दिनमा पनि दसैँको टिकाको लागि बजारमा मानिसहरूको आवतजावत बाक्लै थियो तर,धनगढीको मनेहरामा बस्ने लक्ष्मी चौधरी भने धान झाँट्नमा व्यस्त थिइन । लिपपोत गरेर चिटिक्क बनाएको घर बाहेक दसैँ मनाएको कुनै प्रमाण बाहिरबाट देखिदैन थियो । आगनमा बनाएको धानको कुन्यूबाट धान निकाल्दै झाँट्दै गरेकी लक्ष्मीले आफूहरूलाई कामले व्यस्त बनाएको बताइन् ।

IMG_1435

खेती किसानी गर्ने मानिस फुर्सदमा मजदुरी लगायतका काम गर्ने भएकाले उनीहरूलाई बाली समयमै भित्र्याउनु जरुरी हुन्छ । त्यसैले उनीहरूलाई अरु भन्दा खेतीपाती समयमै लगाउनु बढी उपयुक्त लाग्छ । ‘हामीहरू मजदुरी पनि गर्छाैं । धान भित्र्याएर, हिउँदेबाली लगाएपछि काममा जानुपर्ने भएकाले दसैँ भन्दा पनि कामलाई बढी महत्व दिनुप-यो’ उनले भनिन् ।

धान भित्र्याउने चटारो भएपनि दसैँ धुमधामका साथ टिका र जमरा लगाए मनाएको उनले बताइन् । लक्ष्मी एक्लैले धान झाँट्ने जिम्मा लिएकी रहेछन् । उनका श्रीमानको भागमा भने गोरुको रेखदेख र खेतको काम छुट्याएको थियो । लक्ष्मीले धान झाँटिरहेको बेला उनका श्रीमान घर छेउँको खेतमा काम गर्दै थिए । उनले भनिन् ‘हामीले मिलेर काम गर्छाैं । दसैँको दिनपछि काममा लागि सकेका छौं ।’

कैलालीका ग्रामिण क्षेत्रका मानिसहरूलाई पनि धान भित्र्याउन भ्याइनभ्याइ भएको छ । सबैतिर काम भएकाले दसैँको दिन बाहेक धेरै समय उनीहरुसँग छैन् । कृषकहरू धान झाँट्ने, बोक्ने, मिलसम्म पु-याउने, खेतमा पानी सिचाइ गर्ने, पराल थन्क्याउने, खेत जोत्ने लगायतका काममा व्यस्त हुन थालेका छन् ।

बाली स्याहोर्ने वेला भएकाले परदेशी गएकाहरू पनि फर्केका छन् । कामको व्यस्तताले मानिसहरू घरमा भेटिदैनन् । बालबालिका समेत कुनै न कुनै काममा लागेको भेटिन्छ । खेतबाट धान काटेर घरमा ल्याइ झाँट्नेहरू मात्रै घरमा भेटिन्छन् । कैलालीको उर्माको उर्मी बस्ने चैती रानालाई अहिले बोल्ने फुर्सद पनि छैन् । धान झाँटेर बुहारीसंगै धान बताउन व्यस्त रहेकी चैतीले आफूहरूसंग धेरै कुरा गर्न फुर्सद नभएको बताइन् ।

IMG_1441

एक विगाह जमिनमा लगाएको धान भित्र्याए पनि गहुँ र मसुरो छर्ने तयारी भइरहेको उनले बताइन् । ‘धेरै दिनसम्म रमाइलो गरौं भने काम छुट्छ’ उनले भनिन् ‘एक दिन भन्दा बढी दसैँको लागि समय दिन सकिएन ।’ उनले दसैँको दिनपछि सबै काममा लागिसकेको बताइन् ।
त्यसैगरी धनगढी मनेहरा गौरी टोलकी मिना चौधरीलाई पनि कामको हतारो भइसकेको छ । फुर्सदमा मजदुरी काम गर्दै आएकी उनी खेतीको काम सकेर बजारको काममा फर्कने सोचमा छिन् ।

कामको व्यस्तताले दसैँमा घर लिपपोत गर्न समय नपाएकी उनले यतिवेला घर पोत्दै थिइन् । उनले दसैँको  छुट्टी धेरै नभएकाले भोलीदेखि काममा जाने बताइन् । ‘दसैँ त रेष्ट टाइम जस्तै भयो’ उनले भनिन्, दसैँको अघिल्लो दिनसम्म काममा व्यस्त थियौ, पछिल्लो दिनबाट पनि काममा लागिसकेका छौँ । एक दिन मात्रै टिकाटालो गरी रमाइलो ग-यौं ।’

प्रकाशित मिति २०७२ कात्तिक १० गते मंगलवार

    Comment Here!

Related NEWS
मुख्य खबर

सामाजिक सेवा र महिला अधिकार

-कल्पना नेपाल आचार्य- कति पीडा र व्यथा लुकाएर ओठमा मुस्कान छर्न तम्तयार छौँ । आफू जलेर आफ्ना चाहाना, खुशीहरुलाई

एक सडक बालक

-अप्सरा लावती लिम्बु- टोलाएर हेरी बसेको छ,फोहोरको डंगुरमाथी के के होलान है खानेकुरा भनेर कल्पनाले ऊ तरंगीत छ

पत्रकार मृत फेला

-महिला खबर- पत्रकार निर्मला पहराई शुक्रबार मृत फेला परेकी छिन् ।

बैठकमा महिला सहभागिता नभएकोमा चिन्ता

-महिला खबर- गैर आवासीय नेपाली संघले अमेरिका क्षेत्रको क्षेत्रीय बैठकमा महिलाको सहभागिता हुन नसकेको विषयप्रति ध्यानाकर्षण

खाद्यान्न सहयोग

अछामको मंगलसेन नगरपालिकाका दुई वडामा ६० जना विपन्न एकल महिलालाई अछाम जेसिजले खाद्यान्न सहयोग गरेको

Read more
ताजा अपडेट
© 2015.All rights reserved by mahilakhabar.com
%d bloggers like this: