दलित महिला भन्छिन् : हामी झन् दलित भयौँ


प्रकाशित मिति :2015-12-04 12:50:30

खेमा बस्नेत

कैलाली, मंसिर १८ । बझाङको देउरा व्यस्त बजार हो । बहुजातीय बसोबास रहेको यो बजार बझाङ, बैतडी र डोटी जिल्लाका सिमावर्तीबासीको व्यापारिक नाका पनि हो । यहाँ आउने हरेक मानिसको आफ्नै उद्देश्य हुन्छ । फाट्ट–फुट्ट  सरकारी कार्यालयहरू समेत भएकाले कामकाजको लागि पनि मानिसहरूको आवतजावत हुने गर्छ । त्यसैले देउरा बजार बझाङको व्यापारिक केन्द्र पनि मानिन्छ ।

यही कोलाहलको बजारलाई निकै सुनसान देख्ने मानिसहरू पनि यही बसोबास गर्छन् । जसको कुनै उद्देश्य छैन् र पनि देउरा बजारमा सँधै हाजिर छन् । कोलाहल हेर्दै आफ्नो सन्नाटामा मलम लगाएर उनीहरू बाँचिरहेका छन् ।

देउरा बजारको सेती किनारमा बस्दै आएकी सुनकली दमाइले यही कोलाहल र व्यस्ततालाई नजरन्दाज गरेको ६० वर्ष पुग्यो । रायल गाविस ६ निवासी दले दमाइसँग विवाह गरेदेखि देउरामा बसोबास गर्दै आएकी सुनकलीले आफ्नै आँखाले व्यापार सुरू गरेको देखेकाहरू पनि अहिले गाडी मोटरका मालिक बनिसकेका छन् । तर, उनको जीवनमा भने भएको उमंग पनि सेलाउँदै गयो ।

बजारमा बस्दै गरेको भएपनि के गर्नु उनी जस्तै देउरामा बसोबास गर्दै आएका सबै जसो दलित सुमदायको आयस्तर कमजोर छ । बजारको छेउ, सेती किनारमा जोखिमको जीवन बाचिँरहेका उनीहरूसँग आफ्नो नाममा घरबास समेत छैन् ।

बझाङमा सबै दलितहरूको अवस्था एउटै छैन । कोही दलितबाट राम्रो हैसियतमा पुगिसकेका छन् भने कसैको अवस्था झन दलित बनेको सुनकली बताउँछिन् । सुनकलीको परिवार आफ्नो जीवनस्तर परिवर्तन गर्न संघर्षरत भएको निकै भयो । दलितहरू बाटै पनि हेपाहा प्रवृतिको राज चल्न थालेपछि बाँचुञ्जेल खुशी देख्न नपाएको सुनकलीले बताइन् ।

20151120_115132

सुनकलीको परिवार बजार छेउमा बसोबास गर्दै आएको भएपनि उनीहरूले हालसम्म पानी छेक्ने छानोमा बस्न पाएका छैनन् । स्थानीय एक व्यक्तिले घरबासको लागि दिएको जमिनमा झुप्रो घर बनाएर बसेका उनीहरूको घरको छना बदल्ने सपना पनि अधुरै भएको सुनाउँछिन् ।

‘पोहोर साल छानाको खर फालेर टिन(जस्तापात) हालौंला सोचेका थियौं’ सुनकलीले भनिन् ‘पैसा जम्मा गर्न सकेनौं,यतिकै बसेका छौं ।’
घरमा बस्ने ठाउँ नभएर छोरा बुहारी भारतमा बस्दै आएको उनी बताउँछिन् । ढुङ्गाले बनेको उनको घर चारैतिरबाट भत्किन थालेको छ । छानाबाट पानी चुहीएर बर्षातमा ओत लाग्न गाह्रो हुने गरेको सुनकलीका दम्पत्ति बताउँन् ।

पहिले सुनकलीका श्रीमान दले टेलरिङ गर्थे । पैसा र अन्न राम्रै कमाइ हुने भएकाले त्यतिवेला कुनै समस्या थिएन । जब उमेर ढल्कदै गयो , दलेका आँखा कमजोर हुँदै गए । मेसिन चलाउन छोडे । त्यसपछि सुनकलीको परिवार परनिर्भर बन्न पुग्यो ।

आर्थिक अवस्था निकै दयनिय बनेपछि अहिले साँझ बिहानको छाक टार्न समेत दलित दम्पतिलाई निकै चिन्ता छ । धेरै दिनदेखि आफू विरामी भएपनि सुनकललीले उपचार गर्न पाएकी छैनन् । घरदेखि करिव ५०० मिटरको दूरीमा स्वास्थ्य चौकी भएपनि आफू दलित भएकै कारण आवश्यक उपचार नपाएको उनी बताउँछिन् ।

‘अस्पताल गएर के गर्नु हजुर, सिटामोल दिएर पठाउँछन्,’ खुट्टाको चोटले थला परेकी सुनकलीले भनिन् ‘टाढा जाने पैसा छैन, त्यसैले घरमै आराम गरिरहेकी छु ।’

20151120_115208

सरकारले दिने बृद्धा भत्ताको भरमा जीवन गुजारा चलाउँदै आएको सुनकलीले बताइन् । त्यस बाहेकका अरू आम्दानी नहुँदा खाने गुजारा बाहेक कुनै काम गर्न नसकेको उनले सुनाइन ।

आफ्नो बोलीदिने मान्छे नभएकै कारण राज्य बाट पाउँने अरू सुविधाबाट बञ्चित भएको उनका श्रीमान दले दमाइले बताए । गतवर्ष दलित तथा विपन्न सुमदायका लागि आएको अनुदानको बंगुर पालन आफूले नपाई टाठाबाठलाई दिएको उनले बताए ।

राज्यले आफूहरू जस्ताको लागि अनुदान दिएपनि दलितहरूका टाढाबाठाहरूले आफूहरूलाई हेप्दै आएको उनीहरूको गुनासो छ । ‘दलितहरूले नै हामीलाई बढी हेप्छन्, अरूको त के कुरा गर्नु,’ सुनकललीले भनिन् ‘आफ्नो मान्छे नहुँदा झन दलित हुनु परेको छ ।’ सुनकलीका दुई छोरा बुहारी छन् । घरमा बस्ने र खाने समस्या भएकाले उनीहरू वर्षौदेखि भारतमै मजदुरी गर्दै आएका छन् ।

प्रकाशित मिति २०७२ मंसिर १८ गते शुक्रवार

    Comment Here!

Related NEWS
मुख्य खबर

हिंसा र पारिवारिक खटनको शोक छ! गरीबी र चेतनाविहिनताको रोग छ!

-ललिता साह- राजविराज नगर पालिका वडा न. ८ की निकिता यादव १७ महिना को अन्तरालमा दुईवटा

सञ्चारिका समूहको साधारणसभा सम्पन्न

-महिला खबर- सञ्चारिका समूहको २४ औं वार्षिक साधारणसभा आज काठमाडौंमा भर्चुअल रुपमा सम्पन्न भएको छ ।

ससंकटमा छोरी सन्तान

-बिशाल सुनार- दैलेख । लिङ्ग पहिचानसहितको गर्भाधान होस् वा गर्भपतन कानुनतः अपराध हो । तर पनि

सुगा

-कविता राई- आँखामा सक्कली निरीहता ओढेर बाँचिरहेछु सृष्टिभ्रम असती समयको जाँतोले किचिएर पिलिएको छातिबाट ओकलिरहेछु अप्राकृतिक लय !

‘लैङ्गिक उत्तरदायी तथा समावेशी जैविक विविधता संरक्षण’ सम्बन्धि भर्चुअल सम्मेलन सम्पन्न

-महिला खबर- “लैङ्गिक उत्तरदायी तथा समावेशी जैविक विविधता संरक्षण” सम्बन्धि भर्चुअल सम्मेलन देशभरको पच्चीस जिल्लाबाट करिब

Read more
ताजा अपडेट
© 2015.All rights reserved by mahilakhabar.com
%d bloggers like this: