दलित महिला भन्छिन् : हामी झन् दलित भयौँ


प्रकाशित मिति :2015-12-04 12:50:30

खेमा बस्नेत

कैलाली, मंसिर १८ । बझाङको देउरा व्यस्त बजार हो । बहुजातीय बसोबास रहेको यो बजार बझाङ, बैतडी र डोटी जिल्लाका सिमावर्तीबासीको व्यापारिक नाका पनि हो । यहाँ आउने हरेक मानिसको आफ्नै उद्देश्य हुन्छ । फाट्ट–फुट्ट  सरकारी कार्यालयहरू समेत भएकाले कामकाजको लागि पनि मानिसहरूको आवतजावत हुने गर्छ । त्यसैले देउरा बजार बझाङको व्यापारिक केन्द्र पनि मानिन्छ ।

यही कोलाहलको बजारलाई निकै सुनसान देख्ने मानिसहरू पनि यही बसोबास गर्छन् । जसको कुनै उद्देश्य छैन् र पनि देउरा बजारमा सँधै हाजिर छन् । कोलाहल हेर्दै आफ्नो सन्नाटामा मलम लगाएर उनीहरू बाँचिरहेका छन् ।

देउरा बजारको सेती किनारमा बस्दै आएकी सुनकली दमाइले यही कोलाहल र व्यस्ततालाई नजरन्दाज गरेको ६० वर्ष पुग्यो । रायल गाविस ६ निवासी दले दमाइसँग विवाह गरेदेखि देउरामा बसोबास गर्दै आएकी सुनकलीले आफ्नै आँखाले व्यापार सुरू गरेको देखेकाहरू पनि अहिले गाडी मोटरका मालिक बनिसकेका छन् । तर, उनको जीवनमा भने भएको उमंग पनि सेलाउँदै गयो ।

बजारमा बस्दै गरेको भएपनि के गर्नु उनी जस्तै देउरामा बसोबास गर्दै आएका सबै जसो दलित सुमदायको आयस्तर कमजोर छ । बजारको छेउ, सेती किनारमा जोखिमको जीवन बाचिँरहेका उनीहरूसँग आफ्नो नाममा घरबास समेत छैन् ।

बझाङमा सबै दलितहरूको अवस्था एउटै छैन । कोही दलितबाट राम्रो हैसियतमा पुगिसकेका छन् भने कसैको अवस्था झन दलित बनेको सुनकली बताउँछिन् । सुनकलीको परिवार आफ्नो जीवनस्तर परिवर्तन गर्न संघर्षरत भएको निकै भयो । दलितहरू बाटै पनि हेपाहा प्रवृतिको राज चल्न थालेपछि बाँचुञ्जेल खुशी देख्न नपाएको सुनकलीले बताइन् ।

20151120_115132

सुनकलीको परिवार बजार छेउमा बसोबास गर्दै आएको भएपनि उनीहरूले हालसम्म पानी छेक्ने छानोमा बस्न पाएका छैनन् । स्थानीय एक व्यक्तिले घरबासको लागि दिएको जमिनमा झुप्रो घर बनाएर बसेका उनीहरूको घरको छना बदल्ने सपना पनि अधुरै भएको सुनाउँछिन् ।

‘पोहोर साल छानाको खर फालेर टिन(जस्तापात) हालौंला सोचेका थियौं’ सुनकलीले भनिन् ‘पैसा जम्मा गर्न सकेनौं,यतिकै बसेका छौं ।’
घरमा बस्ने ठाउँ नभएर छोरा बुहारी भारतमा बस्दै आएको उनी बताउँछिन् । ढुङ्गाले बनेको उनको घर चारैतिरबाट भत्किन थालेको छ । छानाबाट पानी चुहीएर बर्षातमा ओत लाग्न गाह्रो हुने गरेको सुनकलीका दम्पत्ति बताउँन् ।

पहिले सुनकलीका श्रीमान दले टेलरिङ गर्थे । पैसा र अन्न राम्रै कमाइ हुने भएकाले त्यतिवेला कुनै समस्या थिएन । जब उमेर ढल्कदै गयो , दलेका आँखा कमजोर हुँदै गए । मेसिन चलाउन छोडे । त्यसपछि सुनकलीको परिवार परनिर्भर बन्न पुग्यो ।

आर्थिक अवस्था निकै दयनिय बनेपछि अहिले साँझ बिहानको छाक टार्न समेत दलित दम्पतिलाई निकै चिन्ता छ । धेरै दिनदेखि आफू विरामी भएपनि सुनकललीले उपचार गर्न पाएकी छैनन् । घरदेखि करिव ५०० मिटरको दूरीमा स्वास्थ्य चौकी भएपनि आफू दलित भएकै कारण आवश्यक उपचार नपाएको उनी बताउँछिन् ।

‘अस्पताल गएर के गर्नु हजुर, सिटामोल दिएर पठाउँछन्,’ खुट्टाको चोटले थला परेकी सुनकलीले भनिन् ‘टाढा जाने पैसा छैन, त्यसैले घरमै आराम गरिरहेकी छु ।’

20151120_115208

सरकारले दिने बृद्धा भत्ताको भरमा जीवन गुजारा चलाउँदै आएको सुनकलीले बताइन् । त्यस बाहेकका अरू आम्दानी नहुँदा खाने गुजारा बाहेक कुनै काम गर्न नसकेको उनले सुनाइन ।

आफ्नो बोलीदिने मान्छे नभएकै कारण राज्य बाट पाउँने अरू सुविधाबाट बञ्चित भएको उनका श्रीमान दले दमाइले बताए । गतवर्ष दलित तथा विपन्न सुमदायका लागि आएको अनुदानको बंगुर पालन आफूले नपाई टाठाबाठलाई दिएको उनले बताए ।

राज्यले आफूहरू जस्ताको लागि अनुदान दिएपनि दलितहरूका टाढाबाठाहरूले आफूहरूलाई हेप्दै आएको उनीहरूको गुनासो छ । ‘दलितहरूले नै हामीलाई बढी हेप्छन्, अरूको त के कुरा गर्नु,’ सुनकललीले भनिन् ‘आफ्नो मान्छे नहुँदा झन दलित हुनु परेको छ ।’ सुनकलीका दुई छोरा बुहारी छन् । घरमा बस्ने र खाने समस्या भएकाले उनीहरू वर्षौदेखि भारतमै मजदुरी गर्दै आएका छन् ।

प्रकाशित मिति २०७२ मंसिर १८ गते शुक्रवार

    Comment Here!

Related NEWS
मुख्य खबर

थाहा थिएन

-अनिता महर्जन- थाहा थिएन आमा पराइ घरको जिवन शैली सोचेको थिएँ आफ्नै जस्तै हुन्छ कि भनेर

नारी सहास र सृजनाको स्रोत

-अञ्जना दास परियार- परोपकारी मन, भावना र कार्यले सुनौलो विश्व-इतिहास रच्न सफल मदर टेरेसा नारी तिनी ।

अधिकारीले दायर गरेको रिटमा सर्वोच्चको कारण देखाउ आदेश

-महिला खबर- ललितपुर । गोरखापत्र संस्थानको प्रधान सम्पादक नियुक्तिका विषयमा परेको रिट निवेदनमा सर्वोच्च अदालतले कारण

समाज सेवा र हाम्रो परिवेश

-हिरा दाहाल- बर्दियाकि बहिनी भात खान नपाएर देह त्याग गर्न विवश देशमा समाज सेवा गर्छु भन्न पनि लाज

महिला

-वसन्त आचार्य- गरेर परिवारको हेरचाह, राख्द छिन् ख्याल अरुको पनि, जहाँ देखिन्छन् चोटहरु, उहीँ पुग्दछिन् मलम बनी

Read more
© 2015.All rights reserved by mahilakhabar.com
%d bloggers like this: