मधेश आन्दोलन : समस्यामा गर्भवती


प्रकाशित मिति :2015-12-17 14:01:48

चार महिनादेखी भएको मधेश आन्दोलनले गर्भवती र बालबालिकामा गम्भिर प्रभाव पारेको छ । आन्दोलनका समयमा पनि सहज ढंगले अस्पतालसम्म आउन—जान सक्ने वातावरण बनाउन महिलाहरूले माग गरेका छन् ।  

गीता चिमोरिया
२ असोज २०७२ का दिन समयमै अस्पताल पुर्‍याउन नपाउँदा महोत्तरीमा एक बालकको ज्यान गयो । निमोनियाबाट सिकिस्त आफ्नो छोरालाई बन्दले गर्दा समयमै अस्पताल पुर्‍याउन नपाउँदा औरही ५ का नागेन्द्र यादवले एक वर्षका छोरा गुमाएका छन् । स्थानीय स्वास्थ्य संस्थामा उपचार हुन नसकेपछि चिकित्सकले थप उपचारका लागि तत्काल बाहिर लान भनेपनि एम्बुलेन्स नपाएपछि स्थानीयको सहयोगमा मोटरसाईकलमा जनकपुर लैजाँदै गर्दा बाटोमै बालकको निधन भएको हो । बन्दकर्ताले आक्रमण गर्छन् भन्दै एम्बुलेन्स जान मानेनन् । भाडाका गाडीसँग सहयोग माग्दा ‘बन्दका बेला जे पनि हुनसक्छ’ भनेर उनीहरू समेत पन्छिए । बाबु नागेन्द्र दुखेसो गर्छन ‘समयमै अस्पताल पुर्‍याउन सकेको भए बचाउन सकिन्थ्यो कि ?’

IMG_8879

४ महिनादेखि तराई बन्द र अढाई महिना देखिजारी नाकाबन्दीका कारण यस क्षेत्रमा शिशु र बालबालिकामात्र होईन गर्भवती, सुत्केरी र अन्य महिलाको उपचारमा समेत निकै समस्या देखिएको छ । तराईका अन्य विभिन्न क्षेत्रजस्तै स्वास्थ्य क्षेत्रपनि बन्द र नाकाबन्दीका कारण अस्तव्यस्त बनेको छ । स्वास्थ्यजस्तो संवेदनशील क्षेत्रलाई आन्दोलनबाट टाढै राख्न कुनैपनि पक्षबाट विशेष पहल नभएको गुनासो बढ्दै गएको छ ।

६ महिनाकी गर्भवती धनुषा तुलसिकी मनिषा दाहाल बन्दका कारण अस्पतालसम्म आँउन समस्या परेको गुनासो गर्छिन् । गतसाता बर्दिबास अस्पतालमा भेटिएकी मनिषा गाडी नपाँउदा रिक्सा तथा साईकलमा हिड्नुपर्ने बाध्यता रहेको बताउँछिन् । कच्ची बाटोमा रिक्सामा हिड्दा गर्भको बच्चा र आमा दुवैको स्वास्थ्यमा जोखिम आउन सक्ने भन्दै चिकित्सकले नहिँड्न सुझाव दिएपनि अर्को विकल्प नहुँदा जोखिम लिएर हिड्न बाध्य भएको उनको भनाइ छ ।

अस्पतालबाट निःशुल्क पाउनुपर्ने आईरन चक्की नपाएको मनिषाको भनाइ छ । चिकित्सकले लेखेर दिएको औषधी पनि अस्पताल र नजिकका मेडिकल पसलमा पाइन छोड्यो । बर्दिबास अस्पतालमै भेटिएकी चार महिनाकी गर्भवती ईश्वरी कट्टेललाई अर्को चिन्ता थपिएको छ । अस्पतालले औषधी सकिएको भन्दै गर्भ जाँच गरिसकेपछि आवश्यक औषधी बाहिरै किनेर खानु भन्ने सल्लाह दिएको छ । बाहिर औषधी किन्न सक्ने अवस्था नभएकाहरू गर्भावस्थामा खानुपर्ने आईरन चक्की, भिटामिन, जुकाको औषधी खान नपाउने अवस्थामा पुगेका छन् ।

IMG_8873लामो समयदेखी तराईका जिल्लामा चलेको आन्दोलनका कारण अन्य क्षेत्रमा भन्दा स्वास्थ्य क्षेत्रमा बढी समस्या देखिएको छ । असुरक्षा बढेको भन्दै तराईका केही जिल्लामा स्वास्थ्यकर्मी आफैँ आन्दोलित भएपछि बिरामीलाई झनै सास्ती थपिएको छ । आन्दोलनकारीको निशानामा पर्न थालेपछि चालकहरूले एम्बुलेन्स चलाउन नमान्दा बिरामीलाई समयमै अस्पताल पुर्‍याउन कठिन हुन थालेको छ ।

जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालय महोत्तरीका प्रमुख इन्द्रप्रसाद यादवका अनुसार जिल्लाको दक्षिणी क्षेत्रबाट गर्भवती जाँच गराउन तथा सुत्केरी हुन अस्पताल आउने महिलाहरू हिजोआज टायरगाढा, रिक्सा तथा साईकलमा जसोतसो आउन थालेका छन् । एकातिर कच्ची बाटो अर्कोतर्फ टायर र साईकलको यात्रा, यसले गर्भवती र गर्भको शिशु दुवैलाई खतरा हुने प्रमुख यादव बताउँछन् । जिल्ला अस्पताल जलेश्वर लगायत जिल्लाका विभिन्न स्वास्थ्य संस्थाहरूमा अहिले आईरन चक्की, भिटामिन, सुत्केरी गराउन आवश्यक सामग्रीको अभाव हुन थालेको छ । आन्दोलनले उत्तरी क्षेत्र भन्दा दक्षिणी क्षेत्र बढी प्रभावित छ ।

बर्दिबास अस्पतालमा अहिले यस क्षेत्रका मात्रै होइन सर्लाही, धनुषा, सिरहा, सप्तरी र रौतहटका विभिन्न ठाउँबाट समेत गर्भवती र बालबालिका स्वास्थ्य जाँचका लागि आउने गरेका अस्पतालकी सिनियर अनमी राधिका गुरुङ बताउँछिन । छिमेकी जिल्लाबाट समेत विरामी आउन थालेपछि बर्दिबास अस्पतालमा औषधीसँगै आवश्यक उपकरणको अभाव भएको स्वाथ्यकर्मीको भनाई छ । चार महिनाको बन्दमा महोत्तरीको एकमात्र ठाउँ बर्दिबास हो, जुन एकदिन पनि बन्द भएको छैन । तुलनात्मक रुपमा अन्य ठाउँभन्दा बर्दिबासमा सवारी साधनको सहजताका कारण बिरामीहरू उपचारका लागि आउने गर्छन् । बर्दिबास क्षेत्रसँगै जिल्लाको औरही, धनुषाको महेन्द्रनगर, ढल्केबर, धारापानी, रौतहटको चन्द्रनिगाहपुर र सिरहाको विभिन्न ठाउँबाट समेत विरामीहरू उपचारका लागि बर्दिबास अस्पतालमा आउने गरेका छन् । IMG_8788

सिनियर अनमी राधिका गुरुङका अनुसार गर्भवती जाँच गराउन आउनेको संख्या बढेको छ, तर, उनीहरूलाई दिने सेवासुविधा घट्दै गएको छ । गुरुङका अनुसार पहिला महिनामा २८ देखि ३० जना गर्भवती गर्भ जाँचका लागि आउने गर्थे तर, अहिले महिनामा ४५ जनाभन्दा बढी आउने गरेका छन् । गुरुङ भन्छिन, ‘पहिला गर्भवतीहरूलाई दुई महिनाको आइरन चक्की दिएर पठाउथ्यौं, तर अहिले ठाउँ र अवस्था हेरेर १०/२० चक्की दिएर पठाउछौं ।’ एकजनालाई दिने आईरन चक्की अहिले दुईदेखि तीन जनालाई बाँडेर दिनुपर्ने अवस्था आएको छ ।

बर्दिबास अस्पतालमा शल्यक्रियाको व्यवस्था नभएकाले शल्यक्रिया गर्नुपर्ने केशलाई जनकपुर रेफर गर्ने गरिएको छ । तर, समयमा एम्बुलेन्स वा अन्य सवारी साधन नभेटिएर समस्या भइरहेको छ । महोत्तरी औरहीकी २२ वर्षीया रेखादेवी यादवले गएको शुक्रबार सिटिकेयर अस्पताल बर्दिवासमा छोरी जन्माईन् । सामान्य अवस्थामा बच्चा नजन्मिएपछि शल्यक्रिया गर्नुपर्‍यो । रेखाजस्तै शल्यक्रिया गर्नुपर्ने अवस्थाका महिला अहिले बर्दिबासमा रहेका जनसेवा, सिटीकेयर, शुभस्वस्तिकलगायतका अस्पतालमा सेवा लिन जाने गरेका छन् । बन्दका कारण निजी अस्पतालमा आउनुपर्दा महंगो खर्च बेहोर्नुपर्ने उनीहरूको गुनासो छ ।

IMG_8789निजी क्लिनीकहरूमा समेत अहिले धेरै खाले औषधीको अभाव हुन थालेको छ । बच्चाहरूलाई लगाउने खोप, जुकाको औषधी, सुत्केरीलाई दिईने झुल तथा न्यानो झोलाको अभाव नरहे पनि बन्द नखुल्ने हो भने विस्तारै यसको पनि अभाव हुनसक्छ । तर, आईरन चक्कीको अभाव भइसेको छ । महोत्तरीमा क्रियाशिल विभिन्न सामाजिक संघसंस्थाले रक्तदान कार्यक्रमको आयोजना गरेकाले अहिले जिल्लामा रगतको अभाव नरहेको रेडक्रस उपशाखा बर्दिबासका सुमन भुजेलले बताए ।

सिमाङ्कनको विषयमा असहमति जनाउँदै मधेसवादी दलहरूले आह्वान गरेको बन्दका कारण करिब चार महिनादेखि तराई आक्रान्त छ । बन्दले गर्दा स्वास्थ्यजस्तो संवेदनशिल क्षेत्रसमेत नराम्ररी प्रभावित भएको छ । समयमै अस्पताल पुग्न नसक्दा कतिपयले अकालमा ज्यान गुमाउनु परेको छ । आफ्नो अधिकार लिने बहानामा अरुको बाँच्न पाउने अधिकारको समेत ख्याल नगर्नु अमानवीय कार्य भएको सर्वसाधारणको भनाइ छ । आन्दोलनलाई शान्तिपूर्ण बनाएर बिरामीहरुलाई सहज ढंगले अस्पतालसम्म आउन—जान सक्ने वातावरण बनाउन तथा बिरामीको जीवनसँग खेलबाड नगर्न उनीहरूले आन्दोलनकारीसँग माग गरेका छन् ।

प्रकाशित मिति :  २०७२ पुस २ गते विहिवार

    Comment Here!

Related NEWS
मुख्य खबर

पत्रकार मृत फेला

-महिला खबर- पत्रकार निर्मला पहराई शुक्रबार मृत फेला परेकी छिन् ।

बैठकमा महिला सहभागिता नभएकोमा चिन्ता

-महिला खबर- गैर आवासीय नेपाली संघले अमेरिका क्षेत्रको क्षेत्रीय बैठकमा महिलाको सहभागिता हुन नसकेको विषयप्रति ध्यानाकर्षण

खाद्यान्न सहयोग

अछामको मंगलसेन नगरपालिकाका दुई वडामा ६० जना विपन्न एकल महिलालाई अछाम जेसिजले खाद्यान्न सहयोग गरेको

सुरक्षित मातृत्व तथा प्रजनन् स्वास्थ्य अधिकार नियमावली स्वीकृत

काठमाडौँ । सुरक्षित मातृत्व तथा प्रजनन् स्वास्थ्य अधिकार ऐन, २०७५ लागु भएको तीन वर्षपछि नियमावली

उद्यमी महिलालाई अनलाइन बजारीकरण र ऋणमा समस्या

-महिला खबर- कोभिड-१९ को असरका कारण ऋण चुक्ता गर्न नसकेको र कर्मचारीलाई तलव दिन समस्या भएको

Read more
ताजा अपडेट
© 2015.All rights reserved by mahilakhabar.com
%d bloggers like this: