अस्थायी साधनबारे महिला सचेत


प्रकाशित मिति :2015-12-27 12:21:55

खेमा बस्नेत

कैलाली, पुस १२ । डोटी दुर्गामाण्डौ गाविसकी सुनकली (नाम परिवर्तन)का श्रीमान भारत नोकरी गर्थे । दुई सन्तानकी आमा सुनकली घरको जिम्मेवारी सम्हाल्दै आएकी थिइन् ।यसै समयमा सुनकलीलाई निकै समस्या आइलाग्यो । नचाहँदा नचाहँदै गर्भ अनिच्छित गर्भ बस्यो । सुदूरपश्चिमको समाजमा श्रीमान घरमा नभएकी महिलाको महिनावारी रोकिदा उसैपनि संकाको घेरामा राख्छन् । त्यसमा पनि सुनकलीको गर्भ नै बसेपछि उनीमाथि ठूलो बर्जपात आइलाग्यो ।

समस्या बताएपछि छिमेकी जेठानीले जुक्ति निकालिन् ।  उनको सल्लाह अनुसार गाउँकै एकजना महिलाबाट जडिबुडीबाट असुरक्षित गर्भपतन गर्न पुगिन ।     यो समस्या असुरक्षित यौनसम्पर्क राख्नाले निम्तिएको थियो ।  परिवार नियोजनका साधनबारे सुनकलीलाई कुनै जानकारी थिएन् । ‘परिवार नियोजनका साधन बारे थाहा नपाउदा त्यतिबेला साह्रै चिन्ता र दुख पाईयो’ विगतको स्मरण गर्दै उनले भनीन्,‘त्यो पिडाबाट उम्कीन असुरक्षित गर्भपतन सम्मको जटिल निर्णय लिनु  प-यो । धन्न बाँचियो त्यसबाट ज्यान जान्छ भनेको सुन्दा अहिले डर लाग्छ ।’सुनकली अहिले अनिच्छीत गर्भ रहन नदिन आफु सचेत बनेको बताउँछिन् ।

चार सन्तानकी आमा रमिला (नाम परिवर्तन)लाई पनि अहिले पछुतो लागेको छ । परिवार नियोजनको अस्थायी साधनबारे आफूलाई जानकारी नहुँदा अनावश्यक गर्भधारण गर्नुपरेको उनी बताउँछिन् । तर, परिवार नियोजनका अस्थायी साधनबारे आफूले थाहा पाइसकेकीले अव भने यसरी गर्भ रहन नसक्ने उनी दाबी गर्छिन् ।

महिला स्वास्थ्य स्वयम् सेबिका समेत रहेकी उनी अहिले हरेक आमाहरुको अनपेक्षित गर्भ रहन नदिन पैरवी गरिरहेको बताउँछिन् । ‘हरेक महिना जसो हुने आमा समूहका बैठकहरूमा परिवार नियोजनका साधनको प्रयोग र यसबाट हुने फाइदाका बिषयमा छलफल गर्छौ ।’ उनले भनिन्,‘आफुले नचाहँदै बढी सन्तान पाउनुप-यो, अन्य आमालाई यस्तो नहोस भनेर लागेकी छु । यसबारे गाउँका सबै आमा सचेत छन् । परिवार नियोजनका साधनबारे कुरागर्दा कोही लजाउँदै नौ ।’

सो गाउँका अधिकांश पुरुष रोजगारका लागि भारत गएका छन् । भारतबाट फर्कने खबर आए महिला परिवार नियोजनका अस्थाई साधनको जोहो गर्न तर्फ लाग्छन् । ‘केही दिदीबहिनीहरू महिलाले प्रयोग गर्ने, डिपो, पिल्स प्रयोग गर्नुहुन्छ । कोही पुरुषले प्रयोग गर्ने अस्थायी साधन लगेर जानुहुन्छ ।’ महिला स्वास्थ्य स्वयम् सेविकाले भनिन् ।

पुरुष सधै घरमा हुने महिलाले भने लामो समयसम्म प्रभाव राख्ने, कपर टि र ईम्प्लान्ट प्रयोग गर्ने महिला बताउँछन् । सन्तानको रहर पुगिसकेका र पछि सन्तान जन्माउन नचाहने महिलाले भने स्थायी बन्ध्याकरण गर्ने गरेको महिला स्वास्थ्य स्वयम्सेविका भट्टले बताईन् । भारतबाट फर्कने पुरुषसंग सुुरूमै यौन सम्पर्क नगर्ने महिला बताउँछन् । गाउँकी अर्कोे महिला निर्मला पाठकले भनीन्,‘गर्नै परे अस्थायी साधन प्रयोग गर्न भन्छौ ।’ एचआईभीको डरले यस्तो गर्ने उनले बताईन् । ‘रगत जाँच गरेपछि मात्रै यौन सम्पर्क गर्छौ ।’ उनले भनीन् ।

जिल्लाका अन्य क्षेत्रहरुमा प्रयोगकर्ताहरूले परिवार नियोजनका साधन निर्धक्कसंग मागेर अझै लैजान सक्दैनन् । महिला त परै जाओस्, पुरुष पनि अझै माग्न लजाउने अवस्था छ । तर दुर्गामाण्डौ गाविसमा भने महिला नै आएर ढुक्कसंग मागेर लैजाने र आवश्यक परामर्श लिने गरेको दुर्गामाण्डौ स्वास्थ्य चौकीका इन्चार्ज भक्त बिकले बताए । उनले भने,‘हामीकहाँ महिला परिवार नियोजन प्रति बढी सचेत छन् । दिनहु १५/२० जना महिला आएर परिवार नियोजनका साधन लगेर जान्छन् ।’ पुरुष भन्दा बढी महिला सचेत रहेको उनले बताए ।  दुर्गामाण्डौ जिल्लाकै सबैभन्दा बढी परिवार नियोजनका साधन प्रयोग हुने जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालयको तथ्यांक छ ।

प्रकाशित मिति २०७२ पुस १२ आइतवार

    Comment Here!

Related NEWS
मुख्य खबर

पत्रकार मृत फेला

-महिला खबर- पत्रकार निर्मला पहराई शुक्रबार मृत फेला परेकी छिन् ।

बैठकमा महिला सहभागिता नभएकोमा चिन्ता

-महिला खबर- गैर आवासीय नेपाली संघले अमेरिका क्षेत्रको क्षेत्रीय बैठकमा महिलाको सहभागिता हुन नसकेको विषयप्रति ध्यानाकर्षण

खाद्यान्न सहयोग

अछामको मंगलसेन नगरपालिकाका दुई वडामा ६० जना विपन्न एकल महिलालाई अछाम जेसिजले खाद्यान्न सहयोग गरेको

सुरक्षित मातृत्व तथा प्रजनन् स्वास्थ्य अधिकार नियमावली स्वीकृत

काठमाडौँ । सुरक्षित मातृत्व तथा प्रजनन् स्वास्थ्य अधिकार ऐन, २०७५ लागु भएको तीन वर्षपछि नियमावली

उद्यमी महिलालाई अनलाइन बजारीकरण र ऋणमा समस्या

-महिला खबर- कोभिड-१९ को असरका कारण ऋण चुक्ता गर्न नसकेको र कर्मचारीलाई तलव दिन समस्या भएको

Read more
ताजा अपडेट
© 2015.All rights reserved by mahilakhabar.com
%d bloggers like this: