स्नातकोत्तर अध्ययन गर्ने बुहारीका कथा


प्रकाशित मिति :2015-12-27 13:27:35

खेमा बस्नेत

धनगढी । घरको सहायक वा भान्छाको उत्तराधिकारी नै बुहारी हो भन्ने सोचाई समाजबाट पुरानो हुँदै गएको छ । विवाहपछि आफ्नो करिअर अगाडी बढाउन सकिँदैन भन्नेहरू पनि धेरै छन् ।  यही दुई सत्यको बिचमा सुदूरपश्चिमका बुहारीहरू स्नातकाेत्तर  पढ्दै आएका छन् । कैलाली बहुमुखी क्याम्पसमा स्नातकाेत्तर अध्ययन गरिरहेका धेरै बुहारीहरू विवाहपछि नै आफूहरूले पढ्ने अवसर पाएको बताएका छन् ।

कैलाली बहुमुखी क्याम्पसमा छात्राको संख्याको करिव १५ प्रतिशत बुहारी अध्ययन गरिरहेको अनुमान छ । ती मध्ये केही बुहारी स्नाकोत्तर गर्दै छिन् । अध्ययनरत बुहारी मध्येकी एक हुन्, पुष्पा चन्द । केही समय पहिले बैवाहिक सम्बन्धमा बाँधिएकी चन्दलाई समाजको बुझाई जस्तै विवाहपछि आफूले पढ्न नपाइने डर लागेको थियो । तर, समाजले सिकाउँदै आएको तथ्य उनको जीवनमा गलत सावित भयो । विवाहपछि सोचे भन्दा सहज वातावरण बन्यो ।

कैलाली बहुमुखी क्याम्पसमा समाजशास्त्रमा स्नातकोत्तर पहिलो वर्षमा अध्ययन गर्दै आएकी पुष्पा विवाहपछि पढ्न पाउनुमा घरपरिवारको ठूलो हात रहेको बताउँछिन् । अध्ययन सपना पुरा गराउनमा उनका श्रीमानलगायत सासु ससुराको पनि सहयोग रहेको उनको भनाइ छ ।

पुष्पाले श्रीमानको घरमा छोरीको दर्जा पाएको पनि होइन, नत समाजले चिन्ने बुहारीको दर्जा नै । उनी चन्द परिवारमा एक जिम्मेवार सदस्यको रुपमा भित्रिइन जहाँ सबैले सबैको सहयोगको खाँचो महशुस गर्छन् । त्यही महत्व पनि ।

‘मेरो श्रीमान् र सासु ससुराको सपोर्टले नै म क्याम्पस पढ्न पाएकी हुँ’ विहान करिव साढे ६ बजेतिर कैलाली बहुमुखी क्याम्पस परिसरमा भेटिएकी उनले भनिन् ‘उहाँहरूले सहयोग नगरे मैले कसरी पढ्न पाउँथे र ?’

घरपरिवारको सहयोग भएपनि उनले आफू पढ्ने बातावरण आफैले बनाएकी हुन् । घरमा जिम्मेवार सदस्यको नाताले विहानै उठेर घर धन्दाको चाजोपाजो मिलाउँछिन् । छोराछोरीलाई  गृहकार्य गर्न सघाइ खाजा तयार गरिसकेपछि क्याम्पस आउँछिन् । क्याम्पसबाट घर फर्किंदा सासुले खाना तयार गरेकी हुन्छिन् । खाएर उनी फेरी ब्युटीपार्लरमा तालिम लिन जान्छिन् ।

समाजले बुहारीलाई जुन दर्जा दिएको छ, आफूले त्यसो महशुस नगरेको पुष्पा बताउँछिन् । परिवारमा वाताबरण बनाउन सक्ने वा नसक्ने आफूमा भर पर्ने गरेको पुष्पाले सुनाईन ।

‘घरपरिवारको सहयोग लिन सक्ने वातावरण आफूले बनाउने हो’ पुष्पाले भनिन् घरमा पनि काम हुन्छ । घरको कामगर्दा म बुहारी भएकोले गर्नुप-यो भनेर सम्झिइयो भने त्यो गलत हुन्छ । काम महत्वपूर्ण हन्छ, त्यसैले आवश्यकता र क्षमता अनुसारका काम ग-यो भने कसैलाई टाउँको दुखाइ हुँदैन । यसले काम पनि बन्छ सहयोग पनि पाइन्छ ।’

उनले माइतिघर जतिकै विवाहपछिको घरमा सम्मानजनक व्यहार पाएको बताउँछिन् । सुदूरपश्चिममा बुहारी ल्याएपछि कामलाई बढी महत्व दिइने गरेपनि पढ्ने चाहना भएका बुहारीलाई अपवाद र बाध्यता बाहेकले पढ्न सक्ने उनको विश्वास छ ।

‘बुहारी भनेको काम गर्नको लागि मात्रै हुँदैन् । त्यसको अर्थ क्याम्पस गएपछि घर व्यहार चलाउन पर्दैन भन्ने पनि होइन्’ पुष्पाले भनिन् ‘पढ्ने चाहना भएका महिलाले घर परिवारको विश्वास जित्न सके सबै सम्भव छ ।’

धनगढीकी हिरा सिंह पनि स्नातकाेत्तर पढ्दै गरेकी बुहारी हुन् । दुई सन्तानकी आमा उनले घरधन्दापनि चलाउनुपर्छ । आमा, बुहारी र घरको अभिभावकको भूमिका पाएकी उनले पढाइलाई पनि उत्तिकै महत्व दिएकी छिन् ।

हिराले पढ्ने इच्छा देखाएपछि उनका श्रीमानले उनलाई पढाईको लागि वातावरण बनाए । घरपरिवारको सहयोग पाएपछि आजकाल एकाविहानै हिरा कलेज धाउँछिन् ।

घरपरिवारसँग मजाले कुरा गरेमा सबै सहयोग पाइने हिराको विश्वास छ । ‘आफैँ पढेकी बुहारी भन्दै मान खोज्दा पो सबैले असहयोग हुन थाल्छ । पढेर घर व्यवहार र ज्ञान हासिल हुन्छ भने सबैले सहयोग गर्छन, हिराले भनिन् ।

हिरा आफू कलेज जाने भएपनि घरधन्दा भने छुटाउँदिनन् । विहानै उठेर छोरीको लागि खाजा तयार गर्छिन् । गृहकार्य तयार गराउँछिन् । चुलोचौको सकेर क्याम्पस जान्छिन् । ‘पढ्न भनेको ज्ञान र शिक्षा लिन पो हो, काम गर्नु पर्दैन भनेर होइन नी’ हिरा भन्छिन् ‘शिक्षा लिएपछि त झन् घरव्यहार राम्ररी चलाउनु प-यो र अरुलाई सिकाउनु प-यो ।

सुदूरपश्चिममा बुहारीहरूले पनि पढ्ने अवसर पाउने थुप्रै ठाउँ रहेको हिरा बताउँछिन् । घर परिवारले बुहारी के चाहन्छ भन्ने थाहा नपाउने भएकाले आफूमा भएको सम्भावना र इच्छाबारे घर परिवारसंग समन्वय गर्नुपर्ने उनी बताउँछिन् । घरको कामको अल्छि गरेर पढ्ने वहाना लगाएपछि कसैले सहयोग नगर्ने उनी बताउँछिन् ।

जागिरको लागि मात्रै पढ्नुपर्छ भन्ने सोचाइ भन्दा पनि मानिस सामाजिक प्राणी भएकाले समाज र घरायसी व्यवहारका लागि पनि शिक्षा आवश्यक भएकाले बुहारी शिक्षित हुन आवश्यक भएको उनले बताइन् । बुहारी शिक्षत भए घरपरिवार हुँदै समाज सभ्य हुने उनको भनाइ छ ।

कैलाली बहुमुखी क्याम्पसमा केही वर्षयता बुहारी विद्यार्थी बढेको कैलाली बहुमुखी क्याम्पसका क्याम्पस प्रमुख सुरेन्द्र चन्दले बताए । बुहारी छात्रको संख्या छुट्टै अभिलेख नराख्ने गरिएकोले यसको यकिन संख्या भन्न नमिल्ने भएपनि पछिल्लो समयमा बुहारी छात्रको संख्या बढ्न थालेको बताउँछन् । उनले समाज चेतनशील हुँदै गएकाले पनि बुहारीलाई पनि छोरा सरह पढाउनुपर्ने धारणा विकास हुँदै आएको बताए ।

    Comment Here!

Related NEWS
मुख्य खबर

सामाजिक सेवा र महिला अधिकार

-कल्पना नेपाल आचार्य- कति पीडा र व्यथा लुकाएर ओठमा मुस्कान छर्न तम्तयार छौँ । आफू जलेर आफ्ना चाहाना, खुशीहरुलाई

एक सडक बालक

-अप्सरा लावती लिम्बु- टोलाएर हेरी बसेको छ,फोहोरको डंगुरमाथी के के होलान है खानेकुरा भनेर कल्पनाले ऊ तरंगीत छ

पत्रकार मृत फेला

-महिला खबर- पत्रकार निर्मला पहराई शुक्रबार मृत फेला परेकी छिन् ।

बैठकमा महिला सहभागिता नभएकोमा चिन्ता

-महिला खबर- गैर आवासीय नेपाली संघले अमेरिका क्षेत्रको क्षेत्रीय बैठकमा महिलाको सहभागिता हुन नसकेको विषयप्रति ध्यानाकर्षण

खाद्यान्न सहयोग

अछामको मंगलसेन नगरपालिकाका दुई वडामा ६० जना विपन्न एकल महिलालाई अछाम जेसिजले खाद्यान्न सहयोग गरेको

Read more
ताजा अपडेट
© 2015.All rights reserved by mahilakhabar.com
%d bloggers like this: