संयुक्त परिवारमा थारु महिलालाई समस्या


प्रकाशित मिति :2016-06-15 11:42:00

कृषि कार्यमा बढी व्यस्त हुने थारु समुदाय कामकै लागि सयुक्त परिवारमा बस्ने गर्छन । सयुक्त परिवारमा बस्दा कतिपय अवस्थामा घरका महिला सदस्यहरु समस्यामा पर्छन  उनीहरुको लागि अलग्गै व्यवस्था नगर्दा दुःख पाउने गरेका छन् । 

दिलबहादुर चौधरी
कैलालीको टीकापुर नगरपालिका–९ बनगाउकी रामकुमारी चौधरीको नगरपालिकाभित्रै तीन विगाह जमीन छ ।  सम्पत्ति छ । जग्गाको स्रोत र खेतवारीबाट उत्पादन भएको उब्जनीले वार्षिक एक लाखसम्म आम्दानी हुन्छ । टीकापुरको ब्लक नं. २५ मा विकास टायल उद्योगबाट पनि वार्षिक ४ लाखसम्म मुनाफा आउछ । तर घरकी जेठी बुहारी राजकुमारीले देवरसंग न व्यापारको पैसा माग्न सक्छिन न घरका वस्तुको उपभोग नै गर्न पाउछिन् किनकी घरको खटनपटन सबै ससुराको आदेशानुसार चल्छ ।

‘आफनो हातमा डाडुपन्यु न खा भन्ने को छ ?’ भन्ने नेपाली उखान पनि राजकुमारीका लागि अमिल्दो भएको छ । बाहिरबाट हेर्दा सबै चिज पुगेजस्तो देखिएपनि १४ जनाको परिवारमा बसेकी राजकुमारीले आफूले इच्छाएको खानुकुरा पेटभर खान पाउँदिनन् । घरकै भान्सामा पाकेको र आँखाले देखेको सुविधा प्रयोग गर्न नपाउदा दिक्क लाग्ने राजकुँमारी बताउँxxछिन् । राजकुमारीका श्रीमान् जंगबहादुरको श्रीमतीलाई केही सीप सिकाइ दिने रहर छ । घरबाट पाइने पैसाले दुई छोराछोरीलाई पढाउन मात्र ठिक्क छ । आफू बेरोजगार, श्रीमतीलाई सीप सिकाउन परिवारको अनुमति चाहिने तर अनुमति नपाइने भएपछि जंगबहादुरको योजना मनभित्रै सिमित छ ।

घरमा आफू जेठी बुहारी भए पनि आफूले सधै अर्काको इसारा र आदेशमा घरमा काम गर्नु परेको राजकुमारीलाई मन परेको छैन् । पहिलो एक्लैले काम धानेपनि क्रमशः माइली र कान्छी बुहारी भिœयाएस“गै अहिले घरको जिम्मेवारी ससुरा, कान्छी बुहारी र छोराले सम्हालेको राजकुमारी बताउ“छिन् ।

पैसा चाहिएपनि आफूभन्दा साना बुहारी र देवरसंग पैसा माग्न नसक्दा राजकुमारीले आफू अभावमा बाँचिरहेको महसुस गरेकी छिन् । कुनै बेला माइत जादा आमाबुवालाई कोशेली लैजादा पनि घरको सम्पति बोकेर माइत लैजाने भनेर गाली गर्नै गरेको उहाँले बताउनु भयो । आफूमाथि विभेद भएको महसुस गरी २०६६ सालमा छुट्टिएर एक्लै बसेपनि मानसिक यातना दिने गरेको राम कुमारीले बताउँछिन् ।

रामकुमारीका ससुरा बलराम बुहारी धेरै भएकाले सबैको इच्छा अनुसार काम लगाउन गाह्रो रहेको र  छोराहरु कुनै आय नगर्ने र तीन बुहारी ल्याएर घरमा बसिरहने भएकाले आफु एक्लैको कमाइबाट सबै बुहारीले भने अनुसारको गर्न नसक्ने बताउँछन् ।

टीकापुर–९ बनगाउका नक्कुराम चौधरी सिलाइकटाई सिकेकी श्रीमती बिनालाई पसल खोल्न चाहन्छन् । दुई भाइ अरु काममा लागेकाले प्रमाणपत्र तहको पढाइ गरेका नक्कु घरकै काम गरी बसेका छन् । आफ्ना लागि पनि नगद कमाइ हुने काम शुरु गर्ने सोंच राखेका नक्कुले त्यसो गर्न पाएका छैनन् । बिनाका ससुरा कमाइ खाने जग्गा जमीन बनाएको बताउँछन् । घरमा सहमति भए लुगा सिलाइ गर्ने मेसिन किन्न गाह्रो नभएपनि घरकी जेठी नै घरभन्दा बाहिर काम गरे घरको हालत के होला भनेर हकार्ने गरेका छन् ।

  खानपिनमा सौखिन थारु समुदायको भान्सामा महिलाले धेरै काम गर्नुपर्छ । जसको भान्साको पालो आयो उसैको  खाना पकाउने र खुवाउने जिम्मा हुन्छ । पालो अनुसार काम गर्ने महिला खटिने हुनाले एकले अर्काको काम गर्न पाउँदैनन् । यस्तो पालोमा खाशगरी गर्भवती र विरामी महिलाले सास्ती पाउनु परिरहेको छ । यसरी गर्भवती भएको अवस्थामा घर देखि  भान्सासम्मको पालोले अस्वस्थ बच्चा  जन्माउन पुगेको बनगाउकै माया चौधरीले बताइन् । घरको काममा लाग्दा लाग्दै पहिलो बच्चा अपुर्ण र अस्वस्थ  जन्माएकोमा आफुलाई निकै घृणा र दुख लागेको बताइन् ।

महिलाले घरमा सधै चिज तयार गरेपनि त्यसको उपभोग गर्न पाउँदैनन् । थारु समुदायमा घर बाध्ने वा घरको सुरक्षाको लागि पूजा गर्ने पूजामा लाग्ने हरेक सरसामान महिलाले तयारी गर्छन् तर घरमा महिला नसुतेसम्म पूजा नै हुदैन । पूजामा प्रयोग भएका बली लगायतमा बस्तुको पुरुषले मात्र उपभोग गर्ने चलन छ ।

यस्तै वडा दशैको महाअष्टमीको दिन पनि पितृ कार्यमा प्रयोग भएको पूजाको खाद्य बस्तुहरुको उपभोग पुरुषले मात्र गर्ने गरिन्छ । यस्तै कसैको पुण्य तिथी तथा  धरमभात वा प्रसाद ग्रहणको समयमा पनि  खानाको बन्दोबस्ती लगायतको कार्य महिलाले सम्पन्न गरेपछि पहिले पुरुषले पूजा सहित पुण्य गर्ने र त्यसपछि मात्र महिलालाई पालो दिने  सस्कार छ । यस्ता चलनले पनि महिलालाई समस्यामा पारेको छ ।

संयुक्त परिवारमा बसेकी टीकापुर नगरपालिका–९, दशघरुवाकी मनिता चौधरी घरकी जेठी बुहारी हुन् । उनका अहिले तीनवटा देवर, नन्द, सासूससुरा छन् । तर उनलाई छोराछोरीलाई पढाउन, लेखाउन देखि लिएर खानेकुराको जोहो गर्नमा समेत निकै कठिनाइ भएको छ । घरमा खेती किसानीको काम गर्ने र अधियाबाट आफ्ना बालबच्चाहरुलाई पालन पोषण गर्ने जिम्मा उनैलाई छ । मीठो खानेकुरा पाकेको दिन काम बनाएर केटाकेटीलाई बाहिर पठाउने गरेको दुखेसो गर्छिन् । परिवारले सहयोग नगर्ने भएपछि आफ्नै कमाइ छुट्टै राख्ने चलन पनि छ । तर थारु संयुक्त परिवारको समुदायमा यसलाई राम्रो मानिदैन । मनिता कहिलेकाही“ फुर्सद निकालेर मजदुरी गर्न टीकापुर बजारमा आउने गर्छिन् । मजदुरी वापतको पैसा उनी आफ्ना छोराछोरीहरुको पढाइ खर्चका निम्ति पेवा गर्ने गर्दछिन् । जसबाट उनका दुई छोराछोरीलाई अहिलेसम्म पढाइ खर्च र अन्य खर्च भ्याएकी छिन् ।

‘जसले मह काट्छ उसले मह चाट्छ’ तर थारु समुदायमाका महिलाले कुनै आम्दानीको स्रोतमा लागे भने घरका अन्य सदस्यले कहिलेकाही“ गर्दैछ भनेर गर्न नदिने चलन छ ।  जसले गर्दा थारु महिलाहरुले घरको चुलोचौको, खेतीपाती र बालबच्चा स्याहारसुसार गर्ने काममा सिमित छन् ।

थारु समुदायमा अहिले विभिन्न आमा समूह, महिला समूहमा यस्ता विषयमा छलफल हुन थालेको छ । अनुभव आदान प्रदान गर्ने र समूहमा गरेको सानो बचतले आफ्ना समस्या पनि टार्न थालेका बनगाउ प्रगतिशील टोलका बड्घर तेजबहादुर चौधरीले बताउँछन् । यसरी गाउ“घरमा महिलाको बैठक हुँदा महिलाले घरमा भन्न नसकेको कुराहरु समूहका साथीसंगीलाई बताउँदा महिलाको समस्या समाधान गर्न सहज भएको समाजसेवी रामप्यारी चौधरीले बताइन् ।

सञ्चारिका सुदूरपश्चिम फिचर सेवा
(चौधरी कैलालीको टीकापुरस्थित सामुदायिक रेडियो टीकापुर एफएममा कार्यरत पत्रकार हुन् ।)

    Comment Here!

Related NEWS
मुख्य खबर

पत्रकार मृत फेला

-महिला खबर- पत्रकार निर्मला पहराई शुक्रबार मृत फेला परेकी छिन् ।

बैठकमा महिला सहभागिता नभएकोमा चिन्ता

-महिला खबर- गैर आवासीय नेपाली संघले अमेरिका क्षेत्रको क्षेत्रीय बैठकमा महिलाको सहभागिता हुन नसकेको विषयप्रति ध्यानाकर्षण

खाद्यान्न सहयोग

अछामको मंगलसेन नगरपालिकाका दुई वडामा ६० जना विपन्न एकल महिलालाई अछाम जेसिजले खाद्यान्न सहयोग गरेको

सुरक्षित मातृत्व तथा प्रजनन् स्वास्थ्य अधिकार नियमावली स्वीकृत

काठमाडौँ । सुरक्षित मातृत्व तथा प्रजनन् स्वास्थ्य अधिकार ऐन, २०७५ लागु भएको तीन वर्षपछि नियमावली

उद्यमी महिलालाई अनलाइन बजारीकरण र ऋणमा समस्या

-महिला खबर- कोभिड-१९ को असरका कारण ऋण चुक्ता गर्न नसकेको र कर्मचारीलाई तलव दिन समस्या भएको

Read more
ताजा अपडेट
© 2015.All rights reserved by mahilakhabar.com
%d bloggers like this: