तीज :बह विसाउने चौतारी


स्वच्छन्द भएर मनको बह विसाउने चौतारी हो महिलाका लागि तीज ।

प्रकाशित मिति :2016-09-03 10:00:18

दुर्गा कार्की
Durgaकाठमाडौं । सानो हुँदा चाडपर्व कहिले आउँछ भनेर औंला भाँचेर बसिन्थ्यो । जनै पुर्णिमादेखि नै यो क्रम सुरु हुन्थ्यो । जनै पुर्णिमा भन्दा तीजको प्रतिक्षा तिब्र हुन्थ्यो । मामा घर जान पाइने । आमा त तीजमा एकदमै कम माइत जान पाउनुहुन्थ्यो । किनकी घरमा फूपुहरू आउनुहुन्थ्यो । उहाँहरूलाई पकाएर खुवाउनुपथ्र्यो । अलिपछि दिदीको पनि विहे भयो । मेरी दिदी पनि कहिले तीज आउला र माइत जान पाउँला भनेर दिन गनेरै बस्नुहुन्थ्यो ।  तीजमा माइत आउँदा घरकामात्रै होइन विहे गरेर गएका साथीसँगी पनि भेट्न देख्न पाइन्छ भन्ने आश हुन्थ्यो उहाँको ।

हामी भने मामा घर जान पाइने खुशीले रमाउँथ्यौं । तीज लागेपछि मामा घरमा छुट्टै रमाइलो हुन्थ्यो, जुन हाम्रो गाउँमा हुँदैनथ्यो । मामा घरको गाउँमा रातीको खाना खाइसकेपछि गाउँका सवै महिला एउटा घरमा जम्मा भएर तीजको गीत गाउने चलन थियो । यो तीज आउनुअघि देखि नै सुरु हुन्थ्यो । हामी मामाको आँखा छलेर मावलका दिदीवहिनीसँग गीत गाउँने ठाउँमा जान्थ्या‌ंै । मामाहरूलाई हामी गएको थाहा हुँदैनथ्यो, थाहा पाए गाली गर्नुहुन्थ्यो ।

तीजमा मामा घरले तान्ने अरु कारण धेरै भएपनि यो एउटा बलियो कारण थियो– भाञ्जी हुनुको माया । सानीमाहरू टाढा थिए त्यसैले तीजमा भान्जीहरू हामीमात्रै हुन्थ्यौं  । तीजमा मामाघर जाने हामी दुई दिदीबहिनीबीच होडवाजी हुन्थ्यो । सँगै जान एकदमै कम पाइन्थ्यो ।
मामा घर जान नपाए घरमा पनि रमाइलो हुन्थ्यो । फूपु र दिदीहरु गाउँका अरु दिदीहरू आउने गफ गर्ने छुट्टै रमाइलो । दर खाने दिन बेलुकाको खाना खाएर सुतेपछि आमाले रातीपनि खान उठाउनुहुन्थ्यो । राती खानुपर्ने कारण भने थाहा थिएन । तीजमा राती खानुपर्छ भन्नेमात्रै बुझेकी थिएँ । राती सवैजनाले खीर खान्थ्यौं । ब्रत बस्नुपर्ने कारणले राती खानुपर्छ भन्ने थाहै थिएन किनभने हामी कहिल्यै ब्रत बसेनौं । ब्रत बस्दा आमा दिदीहरूले दुध, पानी खाएरै बस्नुहुन्थ्यो । पानी पनि खानुहुन्न वा थुक समेत निल्न हुन्न भन्ने कुरा काठमाडौं आएपछि मात्रै मैले सुनेकी हुँ ।

भोलीपल्ट तीजको दिन हामी पढ्ने स्कुलमा निकै रमाइलो हुन्थ्यो । पुरै गाविसका महिला स्कुलमा भेला हुन्थे, नाच्ने गाउने वातावरण असाध्य रमाइलो हुन्थ्यो ।

गीत धेरैजसो आफ्नो घरपरिवारले आफूमाथि गरेको व्यवहार, दिएको दुःख र श्रीमानका बारेमा हुन्थे । आफ्नो इच्छा विपरित बुवाले आफ्नो विवाह गरिदिएकोदेखि पढ्न नपाउँदा आफूले पाएको दुःख, यसैकारण श्रीमान र घर परिवारको हेपाइसम्मका कुरा गीतमार्फत उनीहरूले व्यक्त गर्थे । यस्तै गीत सुन्न यो दिनको तिब्र प्रतिक्षा हुन्थ्यो । हामी सवै त्यहाँ जान्थौं ।

अहिले सम्झँदा लाग्छ गाउँका महिलालाई सवै भन्दा ठुलो स्वतन्त्रता दिवस तीज रहेछ । वर्षभरीको कडा बुहार्तनपछि पाएको दुईदिनको विदामा गीतमार्फत उनीहरूले आफ्ना असन्तुष्टि र खुशी दुबै पोख्थे र मन हल्का पार्थे । दिदीवहिनी र आफ्ना दामलसँग भेटेर सुखदुख साट्थे । अहिलेजस्तो फोन थिएन । माइती भेट्न यस्तै चाडवाड कुर्नुपथ्र्यो । मलाइ लाग्छ फोन र जतिसुकै प्रविधिको विकास भएपनि गाउँँमा यो अवस्था अझै छ । त्यसैले शहरका भन्दा गाउँका महिलामा तीजको प्रतिक्षा व्यग्र हुन्छ ।

पछिल्लो समय तीजमा विकृती बढ्यो भन्ने गुनासाहरू आउन थालेका छन् । त्यो विकृति खाने लाउने कुरादेखि लिएर तीजमा बस्ने ब्रतसम्ममा जोडिएको छ । यो विकृति विस्तारै गाउँमा पनि भित्रिन थालेको छ । पहिलाका जस्ता सुख दुःखका गीत गाउँमा पनि हराएका छन् । तथापी सहरका महिलालाई आफ्नो रवाफ देखाउन तीजको प्रतिक्षा होला, तर गाउँका महिलालाई बाबुआमाको अनुहार हेर्न, साथीसँगीसँग भेट्न र बिहे अगाडीको झझल्को साथ बाँच्न तीजको तिब्र प्रतिक्षा हुन्छ । घरको सम्पुर्ण घर व्यवहार र दुःख विर्सेर स्वतन्त्रतापुर्वक खुला आकाशमा उड्न तीजको प्रतिक्षा हुन्छ । आमाले पकाएको चोखोमिठो खान पाउँदाको खुशी छदैंछ ।

स्वच्छन्द भएर मनको बह विसाउने चौतारी हो महिलाका लागि तीज । त्यसैले हामीले शहरमा तीजमा बढेको तडकभडक र ब्रतका नाममा गरिने अनावश्यक विकृतिलाई चिर्दै आम महिलाको स्वतन्त्रता र मेलमिलापको दिवशका रुपमा मनाउन प्रोत्साहन गर्नु आवश्यक छ ।

    Comment Here!

Related NEWS
मुख्य खबर

हिंसा र पारिवारिक खटनको शोक छ! गरीबी र चेतनाविहिनताको रोग छ!

-ललिता साह- राजविराज नगर पालिका वडा न. ८ की निकिता यादव १७ महिना को अन्तरालमा दुईवटा

सञ्चारिका समूहको साधारणसभा सम्पन्न

-महिला खबर- सञ्चारिका समूहको २४ औं वार्षिक साधारणसभा आज काठमाडौंमा भर्चुअल रुपमा सम्पन्न भएको छ ।

ससंकटमा छोरी सन्तान

-बिशाल सुनार- दैलेख । लिङ्ग पहिचानसहितको गर्भाधान होस् वा गर्भपतन कानुनतः अपराध हो । तर पनि

सुगा

-कविता राई- आँखामा सक्कली निरीहता ओढेर बाँचिरहेछु सृष्टिभ्रम असती समयको जाँतोले किचिएर पिलिएको छातिबाट ओकलिरहेछु अप्राकृतिक लय !

‘लैङ्गिक उत्तरदायी तथा समावेशी जैविक विविधता संरक्षण’ सम्बन्धि भर्चुअल सम्मेलन सम्पन्न

-महिला खबर- “लैङ्गिक उत्तरदायी तथा समावेशी जैविक विविधता संरक्षण” सम्बन्धि भर्चुअल सम्मेलन देशभरको पच्चीस जिल्लाबाट करिब

Read more
ताजा अपडेट
© 2015.All rights reserved by mahilakhabar.com
%d bloggers like this: