साहासिक खेलमा अव्वल बन्दै महिला


प्रकाशित मिति :2017-05-21 16:47:51

-छेटु शेर्पा –

                   पासाङ ल्हामु शेर्पा

काठमाडौँ । पासाङ ल्हामुको जीवनको सुरुआती सपना हिमाल चढ्ने थिएन । न त उनलाई हिमाल आरोहीको अब्बल दर्जामा सुचिकृत हुन्छु भन्ने चाहना नै थियो । जब उमेर बढ्दै गयो तब उनले बुझिन् हिमाल चढ्ने पेशामा पनि महिला र पुरुषप्रति हेर्ने दृष्टिकोण फरक छ । त्यसैले पुरुषले मात्र चढ्न सक्ने महिलालाई असम्भव भन्ने सोचलाई चिर्नकै लागि उनमा आरोहण गाइड बन्ने सहास बढ्यो । विदेशी महिला गाइड हुन सक्ने नेपाली महिला किन हुन नसक्ने भन्ने इगो नै बन्यो उनमा ।

उनको आँगन नै हिमाल थियो । विदेशीहरु हिमाल आउँदा किन आएका होलान भन्ने कौतुहलता लाग्थ्यो । ‘झनै महिला नै आरोहणटोली प्रमुख भएर आएको देख्दा उनी झन् चकित नै पर्थे’ उनले भनिन् । सोलुखुम्बुको लुक्लामा जम्मिएकी पासाङल्हामु हिमालमै जन्मिएकाले होला हिमाल चढ्छु भन्ने सोच थिएन । तर, पछिल्लो समय महिलाकै प्रतिनिधित्व गर्ने लक्ष्यले उनमा इच्छा पलायो ।

माया गुरुङ

पासङ जस्तै माछीखोला गोरखाकी २२ बर्षीया माया गुरुङ पनि आरोहण क्षेत्रमा अव्वल मानिन थालेकी छन् । गाउँ नै शुन्य बनाएर दाजुभाई जति हिमाल आरोहण र ट्रेकिङमा जाने गरे पछि उनको मन पनि थामिएन । उनीमा भित्रैदेखि उत्साह आँट र जोस आयो त्यसैले उनी चार बर्ष यता आरोहण र ट्रेकिङमा झुम्मीएका छन् । निकै जोखिम मानिने आरोहण मात्र नभएर उनी बाल, रक क्लाइम्वीङ, समेत गर्छिन् । उनका बुबाआमा मनास्लुमा बुवाआमा होटल गरेर बस्छन् । उनले भने हिमाल आरोहण र ट्रेकिङलाई रोजिन् । छोटो समयमा बिदेशीहरु र ट्रेकिङ कम्पनीले पनि पासाङको काम रुचाएका छन् ।

पञ्चमाया तामाङ

चौथो राष्ट्रिय लिड क्लाइिम्वङ प्रतियोगिताको उपाधी प्राप्त सात महिला र २२ पुरुषलाई उछिनेर उपाधी हात पारेकी १६ वर्षीया पञ्चमाया तामाङ्ग पनि उस्तै अब्बल छन् । निकै लामो अनुभव भएका पुरुष खेलाडीहरुलाई पछि पार्न पञ्चमाया सफल भइन् । उनको कला, क्षमता र बहादुरी देखेर अन्तराष्ट्रिय स्पोर्ट क्लाइम्ङि महासंघ र नेपाल पर्वातारोहण संघ (एनएमए) का पदाधिकारी समेत चकित बने । उनमा अदभूत क्षमता छ भन्नेमा दुविधा छैन । उनी अहिले काभ्रेको बेगटारकी पन्चमाया कपन स्थित लिटिल मुन हाइ स्कुलमा अध्ययनरत छिन् । गत वर्षदेखि उनी विभिन्न राष्ट्रिय तथा अन्तराष्ट्रिय खेलहरुमा सहभागी बनिरहेकी छन् ।

सहासिक खेलमा प्रतिनिधित्व गर्ने यि महिलाहरु प्रतिनिधि पात्र मात्र हुन । उनीहरु जस्तै सयौ महिलाहरु हिमालको कठिन आरोहण, वाल र रक क्लाइम्बीङ, ¥याफ्टीङ जस्ता खेलमा अव्वल बन्दै आएका छन् । पर्यटन विभागले हालसम्म १२ हजार ८ सय ४९ जना पदयात्रा (ट्रेकिङ) गाइड, तीन हजार सात सय ६३ पर्यटक (टुरिष्ट) गाइड र दुई सय २० जना जलयात्रा गाइडलाई प्रमाणपत्र दिएका छन् । यि मध्ये पाँच वर्षयता महिलाको उपस्थिती पनि उल्लेख्य भएको पर्यटन विभागका सूचना अधिकारी दुर्गादक्त ढकालले बताए ।

पासाङल्हमु कलिलै उमेरमा हिमाल आउने पर्यटकलाई बाटो देखाउने र जानकारीहरु दिन एसिष्टेन्ट गाइडको रुपमा काम गर्थिन् । नेपालमा महिलालाई संकुचित घेराभित्र राख्ने चलन छ । त्यसैले पनि परिवार र समाजले एक्लै पर्यटकको गाइड गर्न जान्छु भन्दा अनुमती दिन सहज थिएन । उनी चुनौति मोल्दै भावी सन्तती र आफ्नो जीवनका लागि पनि केही गर्न पर्छ भन्ने सहास लिएर ट्रेकिङ गाइडको पेशा रोजेको बताउँछिन् ।

लामो समयसम्मको मेहनतकै परिणामले आजसम्म अन्तराष्ट्रियस्तरमा माउटेनेरिङ गाइड गर्ने नेपालबाटै पासाङल्हामु मात्र एक महिला हुन् । अन्तराष्ट्रियस्तरमा साउथ र नर्थ अमेरिकामा उनी गाइड गर्दै आएकी छिन् । नेपालको अफ सिजन मानिने जाडो मौसम (वीन्टर) मा साउथ अमेरिकामा समर हुने भएकाले २, ३ महिना साउथ अमेरिकाको ककाङकागुवा हिमाल (६९९५ मी) मा पाँच बर्षदेखि गाइड गर्दै आएका छन् । उनले ट्रेकिङ गाइड पेशानै अंगाले भविश्य रोजेको र केही आम्दानी पनि गरेको बताइन । उनले ट्रेकिङ गाइड सम्बन्धीका दुई दर्जन बढी तालिमहरु लिएकी छिन् । फ्रान्सबाट डिव्लोमा माउण्टेनेरीङ कोर्ष पनि पुरा गरी सकेका छन् ।

हिमालमा जाँदा महिलालाई बढी चुनौती हुन्छ, सरकारले पनि महिला गाइडलाई प्रोत्साहनका लागि कुनै नयाँ कार्यक्रमहरु नल्याएको पासाङले दुखेसो पोखिन । नेपालमा पर्यटन क्षेत्रमा लाग्दा घर परिवारबाट टाढा हुनु पर्ने, चिसो, तातो सबै मौसमलाई खप्नु पर्ने हुन्छ तर आफुले गर्न सके भविश्य राम्रो भएको उनले बताइन् । सुरुमा प्रवेश गर्न गाह्रो हुन्छ तर त्यसपछि कमाइ, मानसम्मान पाइन्छ यो नै करियरको एउटा सन्तुष्टि हो । यो पेशामा आउन इच्छुक महिलाले आँट र सहास गरे राम्रो भविश्य भएको उनले अनुभव छ ।

आँट गरे सबै सम्भव छ, यि महिलाहरु भन्छन । यस क्षेत्रमा आउँँदा भविश्य राम्रा हुने र यसका लागि सकारात्मक शक्ति आवश्यक रहेको उनीहरु बताउछन् । ‘करियर बनाउने लक्ष्य राख्नु भन्दा पनि आफ्नो चाहाना अनुसारकै काम गरे जुनसुकै कुरा सम्भव हुने देख्छु ।’ पासाङले अनुभव सुनाइन ।

    Comment Here!

Related NEWS
मुख्य खबर

पत्रकार मृत फेला

-महिला खबर- पत्रकार निर्मला पहराई शुक्रबार मृत फेला परेकी छिन् ।

बैठकमा महिला सहभागिता नभएकोमा चिन्ता

-महिला खबर- गैर आवासीय नेपाली संघले अमेरिका क्षेत्रको क्षेत्रीय बैठकमा महिलाको सहभागिता हुन नसकेको विषयप्रति ध्यानाकर्षण

खाद्यान्न सहयोग

अछामको मंगलसेन नगरपालिकाका दुई वडामा ६० जना विपन्न एकल महिलालाई अछाम जेसिजले खाद्यान्न सहयोग गरेको

सुरक्षित मातृत्व तथा प्रजनन् स्वास्थ्य अधिकार नियमावली स्वीकृत

काठमाडौँ । सुरक्षित मातृत्व तथा प्रजनन् स्वास्थ्य अधिकार ऐन, २०७५ लागु भएको तीन वर्षपछि नियमावली

उद्यमी महिलालाई अनलाइन बजारीकरण र ऋणमा समस्या

-महिला खबर- कोभिड-१९ को असरका कारण ऋण चुक्ता गर्न नसकेको र कर्मचारीलाई तलव दिन समस्या भएको

Read more
ताजा अपडेट
© 2015.All rights reserved by mahilakhabar.com
%d bloggers like this: