यसरी बेचिदैछन् नेपाली महिला


प्रकाशित मिति :2017-09-05 16:24:41

 

-सुरक्षा बराल-

काठमाडौं । गोरखाकी इन्दिरा (नाम परिवर्तन)को चितवनमा विवाह भएको थियो । विवाहपछि उनका एक छोरा र एक छोरी जन्मिए । तर, श्रीमान्सँगको सम्बन्ध बिग्रिदै गयो । श्रीमान्को वेवास्ता बढ्दै गएपछि दुई सन्तान लिएर उनी काठमाडौं आइन् ।

कीर्तिपुरमा बसेर ज्याला मजदुरी गर्न थालिन् । सोही क्रममा चिनजान भएका दीपक श्रेष्ठले इन्दिरालाई रोजगारीको लागि विदेश पठाइदिने आश्वासन दिए । सोझी इन्दिरा राम्रो कमाइको लागि विदेश जान लालयित त भइन् । तर, उनसँग नागरिकता, पासपोर्ट थिएन ।

दीपकले इन्दिरालाई आफ्नै पहलमा नागरिकता र पासपोर्ट बनाइदिने आश्वासन दिए । १२ सय रुपैयाँ हातमा राखिदिएर गोरखाको बस चढाए । र मीना राय नामकी युवतीलाई लिएर मोटरसाइकलमा दीपक गोरखा गए ।

इन्दिराको माइती घर भएको गाविस गोरखाको मसेल गाविस ६, मा नागरिकताको लागि सिफारिस लिन उनीहरु पुगे । त्यतिबेला नेपालमा नाकाबन्दीका कारण पेट्रोलियम पदार्थको हाहाकार थियो । त्यस्तो समयमा गोरखा पुगेका दीपक र मिनाप्रति शंका गरेर स्थानीय आमा समुहले गोरखा प्रहरीलाई खबर ग¥यो ।

आमा समुहको सक्रियतामा इन्दिराको वैदेशिक रोजगारीको प्रकृया रोकियो । यद्यपी, प्रहरीले पक्राउ गरेको भोलिपल्टै दुवैलाई छाडिदियो ।

इन्दिराको घटनाले मानव बेचविखनको फेरिँदै गएको स्वरुपको प्रतिनिधित्व गर्दछ । स्थानीय महिला समुहको सक्रियतामा इन्दिराको जीवन त जोगियो । तर, काभ्रेकी तुलसा तमाङ (नाम परिवर्तन) को त राम्रो कमाउने आशामा जीवन नै बर्वाद भयो ।

तुलसा बिबिएस पास गरेर जागिरको खोजीमा थिइन् । धेरै प्रयत्न पश्चात उनले एउटा मार्केटिङ कम्पनीमा जागिर पनि पाईन् । तुलसाको अफिस नजिकै मेन पावर कम्पनीको कार्यालय थियो । मेनपावर कम्पनीका कर्मचारी र तुलसाको अफिसका कर्मचारीको खाजा खाने पसल एउटै थियो । त्यहीँ मेनपावरमा काम गर्ने एक जना एजेन्टसँग तलसाको परिचय भयो । तुलसाले एक दिन एजेन्टसँग वैदेशिक रोजगारीको जिज्ञासा राखिन् ।

केही दिनपछि एजेन्टले तुलसालाई विदेश जाने एक फरक प्रस्ताव सुनाए । तुलसाले भनिन् – ‘एजेन्टले निकै लामो समयदेखि नेपाल आउजाउ गरिरएको एक जना कोरियन नागरिक मंगोलियन मुलको नेपाली यूवतीसँग विवाह गर्न ईच्छुक रहेको र विवाह गरेर कोरिया लैजान तयार रहेको बतायो ।’ एजेन्टको अर्को सर्त पनि थियो तुलसा कोरिया जान इच्छुक भए उक्त कोरियनसँग विवाह गर्नुपर्ने ।

एजेन्टले थप आश्वासन दियो – एक डेढ वर्षपछि कोरियनसँगको दाम्पत्य जीवन मन परेन भने सम्वन्धविच्छेद गरेर स्वतन्त्र जीवन जीउन पनि सकिन्छ । तुलसालाई शुरुमा त एजेन्टको प्रस्ताव मन परेन । तर, एजेन्टले निकै कर गरेपछि कोरियनलाई भेटिन् । राम्रो अङग्रेजी बोल्ने तथा सामान्य नेपाली समेत बुझ्ने कोरियनको हार्दिक व्यवहारले उनी नजिकिइन ।

उनले भनिन् – कोरियनले आफुलाई नेपाली केटीहरु असल लागेका कारण विवाह गर्न इच्छुक रहेको लालसा देखायो । विवाह गरेर लगेकी श्रीमतीलाई कोरियामा लगेर राम्रो जागिर लगाई दिने बाचा समेत ग¥यो ।

भेटघाटपछि उनको कोरियन केटासँग निरन्तर सम्पर्क हुन थाल्यो । विस्तारै मायाले भरिएका म्यासेजहरु आउन थाल्यो । तुलसाको पनि कोरियन नागरिकतर्फ झुकाव बढ्दै गयो । विवाह गर्न मञ्जुर भइन् ।

उनीहरुले पारिवारिक सहमतिमै सन् २०१३ को फेब्रुअरीमा काठमाण्डौंबाट कोट म्यारिज गरे । विवाह गरेको एक महिना पश्चात तुलसा कोरियनसँग कोरिया उडिन् ।

कोरिया पुगेपछि मात्र उनले थाहा पाईन् कोरियनले उनलाई विवाह गर्नुको कारण घरेलु कामदार बनाउनु रहेछ । उसकी आमाले अर्कैसँग विवाह गरेकी रहिछन् । बहिनीको विवाह भइसकेको र सौतेनी आमाको पनि मृत्यू भइसकेकोले घरमा बाबु र १ जना सौतेनी भाई मात्र थिए । उनीहरुको लागि काम गर्न उनसँग विवाह गरेको रहेछ ।

विस्तारै उनको श्रीमान् हिंस्रक बन्न थाले । देवरबाट बलात्कृत भइन् । श्रीमान् र देवरबाट बलात्कृत हुनु उनको दैनिकी बन्न पुग्यो । झण्डै डेढ वर्षको यातना भोगिन् । एकदिन घरबाट भागेर सोल सहर आईपुगिन् । रोजगारीको सिलसिलामा कोरिया पुगेका एक नेपालीको सहयोगमा नेपाल फर्किइन् ।

नेपाल आएपछि मात्र थाहा भयो, एजेन्टले तुलसासँग विवाह गराईदिए बापत कोरियनसँग १ लाख २० हजार रुपैयाँ लिएको रहेछ । उनले प्रहरीमा उजुरी गरिन् । तर, तुलसाले कोरियनसँग कानुनी विवाह गरेर गएकोले एजेन्टलाई कानुनी कारवाही गर्न समस्या प¥यो ।

विगतमा नेपाली चेलिबेटी बेचविखनको मुख्य केन्द्र भारतीय सहरहरु थिए । वेचविखनका दलालहरुले भारतीय सहरहरुमा देहब्यपारको लागि नेपाली चेलीहरुलाई बेच्ने गर्थे । तर, पछिल्लो समय नेपाली चेलीहरुको बेचविखन विश्वव्यापी बन्न पुगेको छ । पढेका तथा सहरका चेलीहरु समेत वेचविखनको चंगुलमा फस्ने गरेका छन् ।

अमेरिकी सरकारको एक प्रतिवेदन अनुसार मानव तस्करी उन्मुलन, नियन्त्रण र नियमन गर्न नसकेका मुलुकहरुमा नेपाल पनि परेको छ । उक्त प्रतिवेदनले नेपाललाई ‘टिईर टु’मा राखेको छ । ‘टिईर टु’मा यस्ता मुलुकरु पर्छन् जसले मानव वेचविखन नियन्त्रणको न्यूनतम मापदण्ड हासिल गरेका छैनन् । तर पहल गरिरहेका छन् ।

प्रतिवेदनले के पनि उल्लेख गरेको छ भने ‘संसारका प्रायः देशरुमा नेपालबाट मानव तस्करी हुँदै आएको छ ।’ यसले पनि नेपाल मानव वेचबिखनको उच्च जोखिममा रहेको स्पष्ट पार्छ ।
पेपर म्यारिज, सरोगेसी, कलाकारिता तथा वैदेशिक रोजगार नेपाली महिला वेचखिखनका लागि लोभ्याउने आधार बनिरहेका छन् । यसअघि झुक्याएर बोर्डर कटाउने दलालहरु पछिल्लो समय सम्पूर्ण प्रक्रिया पु¥याएर विमानस्थलमा पासपोर्ट देखाएरै तेस्रो विश्वका मुलुकमा मानव तस्करी गरिरहेका छन् ।

नेपाल प्रहरीको मानव बेचविखन विरुद्धको डेक्सका अनुसार मानव वेचविखनलाई नियन्त्रण गर्न अन्तार्राष्ट्रिय समुदायसँगको सहकार्यलाई पनि जोड दिनु पर्ने देखिन्छ । नेपाल प्रहरीले मानव वेचबिखन न्यूनिकरणका लागि विदेश स्थित नेपाली दुतावासमा प्रहरी सहचारीको आवश्यकता महसुस गरेको छ । जसको लागि नेपाल सरकारलाई बारम्बार आग्रह गरिएको छ । एक अध्यायन अनुसार प्रति दिन ५४ जना नेपाली महिलाहरु बेचविखनको ओसार पसारमा पर्ने गरेका छन् ।

महिला बालबालिका तथा समाज कल्याण मन्त्रालयका प्रवक्ता तोयम राया दलालहरुले वेचविखनको आयाम बदलेको अनुपातमा नियन्त्रणको गतिविधी पछाडी परेको स्वीकार्छन् । वेचखिनमा परेका चेलीहरुको पुनरस्थापनाका लागि काठमाडौं मै दीर्घकालिन पुनरस्थापना केन्द्र निर्माण गरिएको उनको भनाई छ ।

मानववेचखिनको फेरिदो स्वरुपलाई नियन्त्रण गर्न परम्परागत संयन्त्र र सोचले मात्र संभव छैन । यसका आयाम र स्वरुपहरुबारे गहिरो अध्ययन र अनुसन्धान आवश्यक छ । त्यसैगरी राज्य तथा अन्य सरोकारवालाहरुले बदलिँदो स्वरुप अनुसारको राष्ट्रिय तथा अन्तराष्ट्रिय स्तरको एकीकृत कार्य गर्नु पर्ने देखिन्छ ।
(सुरक्षा बराल स्वतन्त्र पत्रकार हुनुहुन्छ ।)

    Comment Here!

Related NEWS
मुख्य खबर

पत्रकार मृत फेला

-महिला खबर- पत्रकार निर्मला पहराई शुक्रबार मृत फेला परेकी छिन् ।

बैठकमा महिला सहभागिता नभएकोमा चिन्ता

-महिला खबर- गैर आवासीय नेपाली संघले अमेरिका क्षेत्रको क्षेत्रीय बैठकमा महिलाको सहभागिता हुन नसकेको विषयप्रति ध्यानाकर्षण

खाद्यान्न सहयोग

अछामको मंगलसेन नगरपालिकाका दुई वडामा ६० जना विपन्न एकल महिलालाई अछाम जेसिजले खाद्यान्न सहयोग गरेको

सुरक्षित मातृत्व तथा प्रजनन् स्वास्थ्य अधिकार नियमावली स्वीकृत

काठमाडौँ । सुरक्षित मातृत्व तथा प्रजनन् स्वास्थ्य अधिकार ऐन, २०७५ लागु भएको तीन वर्षपछि नियमावली

उद्यमी महिलालाई अनलाइन बजारीकरण र ऋणमा समस्या

-महिला खबर- कोभिड-१९ को असरका कारण ऋण चुक्ता गर्न नसकेको र कर्मचारीलाई तलव दिन समस्या भएको

Read more
ताजा अपडेट
© 2015.All rights reserved by mahilakhabar.com
%d bloggers like this: