महिलालाई दोस्रो दर्जामा राख्ने पर्व ‘तीज’


सम्पादकीय

प्रकाशित मिति :2018-09-12 12:44:58

आज हरितालिका अर्थात् तीज पर्व । महिलालाई दोस्रो दर्जाको नागरिक बनाउने पर्व हो – तीज । संस्कृति र परम्पराको नाम दिइएको तीजलाई अन्धविश्वासका पहरेदार महिलाहरु धूमधामका साथ मनाइरहेका छन् । कोही खाना नखाएर त कोही पानी समेत नपिएर ।

आजको दिन पानी समेत नपिई, भोकै व्रत बसी भगवान शिवको पूजाआराधना गर्नाले अविवाहित महिलाले चाहेको र असल श्रीमान पाउने र विवाहितले व्रत गर्दा श्रीमानको आयु लम्बिने अन्धविश्वास छ ।

परापूर्व कालमा पार्वतीले आजकै दिन शिवजी पति पाउँ भनि निराहार व्रत बसेका कारण शिवजीलाई पति पाएको किंवदन्ती अनुसार आज महिलाहरुले व्रत बस्ने गरेका छन् । यद्यपि पछिल्लो समय तीज विरुद्ध चर्का स्वरहरु गुन्जिरहेका छन् । तीज मान्नेसँगै नमान्ने महिलाहरुको संख्या पनि ठूलो छ ।

तीजको व्रत पितृसत्तात्मक समाजको उपज हो । मुलुकमा पितृसत्तात्मक सामाजिक प्रणाली विद्यमान छ भन्ने कुराको उदाहरण हो । तीजले पुरुषलाई नै उपल्लो वरीयता प्रदान गरेको छ । पुरुष नै सर्वश्रेष्ठ र महत्वपूर्ण व्यक्ति हो भन्ने सन्देश दिएको छ । अनि महिलालाई चाहिँ कमजोर, सोझो, अस्तित्वहीन र गौण पात्रको रूपमा स्थापित गरेको छ ।

महिलाले तीजको व्रत बस्नु पुरुषमा अहमत्याइँको भावना विकास गराउनु हो भने महिलामा हिनताबोधको । किनभने पुरुषको लामो आयुका लागि महिलाले व्रत बसिदिनु तर पुरुषले आफ्ना श्रीमतीलाई व्रत बस्नुबाट रोक्नु यसैको उदाहरण हो ।

कुनै युगमा पार्वतीले शिवलाई पति पाउँ भनि व्रत बसिन् रे । अनि शिव नै पति पाइन् रे । के सत्य यही नै हो त ? पार्वतीले व्रत बसेकै कारण शिव पति पाइन् या अन्य कुनै कारणले ? पार्वतीको त्याग देखेर मात्रै शिव प्रभावित भए या अरु कुनै कारणले ? यदि पार्वतीको घोर तपस्या देखेरै शिव प्रशन्न भएका हुन् र पार्वतीको पति बन्न राजी भएका हुन् भने भने शिवको नियतमाथि चाहिँ प्रश्न उठाउनु पर्छ । उनी घुस्याहा मनोवृत्ति भएका चाकरी रुचाउने व्यक्ति हुन् भन्नुपर्छ ।

माक्र्सवादी विचारक आन्टोनियो ग्राम्सीले भने झैं रहस्यको भरमा भ्रमको खेती गर्नेहरू असहाय र गरिबका मुख्य शत्रु हुन् । यसलाई चिर्न रहस्यहरूको पर्दाफास गर्नुपर्छ । रहस्य रहस्यमै सीमित रह्यो भने अन्धविश्वासको जन्म त्यहींबाट हुन्छ । त्यसैले कुनै पनि रहस्यको कारण सम्बन्ध उद्घाटन गर्न सकिएमा मात्र अन्धविश्वास विरुद्ध विजय हासिल गर्न सम्भव छ । र परापूर्व कालमा पार्वतीले शिवलाई श्रीमान पाउनका लागि तपस्या गरेको, शिव खुसी भई पार्वतीको श्रीमान हुन तयार भएका तथ्यहिन कुरामा विश्वास गर्नुभन्दा बरु यो धर्तीका हजारौं दीन दुखी र हिंसा प्रभावित मान्छेहरुको न्यायका लागि अनसन (भोकै) बस्न तयार हुनुपर्छ । राज्यलाई दण्डहिनता अन्त्यका लागि पहल गर्न बाध्य पार्नुपर्छ ।

मानव जातिमा मात्र हुने पर अनुभूतिको भाव पुरुषले किन नदर्साउने ? हामीले आफूलाई अरू जस्तै र अरूलाई आफू जस्तै किन नसोच्ने ? किन नबुझ्ने ?

हिंस्रक र पीडक गुण कदापि मानवीय हुन सक्दैनन् । पुरुष अर्थात श्रीमानहरुमा परानुभूति र संवेदनाको भाव हुनैपर्र्छ । विश्वासका नाममा विद्यमान यस्ता तर्कहिन अन्धविश्वासका पछि लागेर आफ्नो आयुको कामना गर्दै व्रत बस्ने श्रीमतीलाई अँध्यारोबाट उज्योतर्फ डोर्याउने महत्वपूर्ण जिम्मेवारी बहन गर्ने तर्फ पनि श्रीमानहरु लाग्नुपर्छ ।

अतः मानव जातिमा मात्र हुने पर अनुभूतिको भाव पुरुषले किन नदर्साउने ? हामीले आफूलाई अरू जस्तै र अरूलाई आफू जस्तै किन नसोच्ने ? किन नबुझ्ने ? सामाजिक अन्धविश्वास, कुरीति तथा कुप्रथालाई हटाइ सबै मानवअधिकार सबैका लागि र सधैँका लागि प्रत्याभूत तथा सुनिश्चित गर्न हामी सबै एकजुट भई अभियानरत हुनुको विकल्प छैन । यो नै समयको माग पनि हो ।

    Comment Here!

Related NEWS
मुख्य खबर

सञ्चारिका अध्यक्ष सहित तीन पत्रकार महिलालाई राष्ट्रिय पुरस्कार

-महिला खबर- नेपाल सरकार सूचना तथा सञ्चार प्रविधि मन्त्रालयले प्रदान गर्दै आएको ‘राष्ट्रिय पत्रकारिता पुरस्कार’ सञ्चारिका

संसदीय मामिलाको नेतृत्वमा महिलाको संभावना/अध्यक्षमा कृष्णा पौडेलको उम्मेदवारी

-महिला खबर- संसदीय गतिविधिको समाचार संकलन गर्ने पत्रकारहरुको संस्था संसदीय मामिला पत्रकार समाजको नेतृत्वमा पहिलो पटक

पत्रकार रुपा शर्मा नेहालाई राष्ट्रिय मिडिया एक्सिलेन्स कन्ट्रिव्युसन अवार्ड

-महिला खबर- संचारको माध्यमबाट समाजिक रुपान्तरणमा शसक्त भुमिका निर्वाह गर्नुका साथै समाजिक अभियानमा क्रियाशिल भएको भन्दै

हिंसा र पारिवारिक खटनको शोक छ! गरीबी र चेतनाविहिनताको रोग छ!

-ललिता साह- राजविराज नगर पालिका वडा न. ८ की निकिता यादव १७ महिना को अन्तरालमा दुईवटा

सञ्चारिका समूहको साधारणसभा सम्पन्न

-महिला खबर- सञ्चारिका समूहको २४ औं वार्षिक साधारणसभा आज काठमाडौंमा भर्चुअल रुपमा सम्पन्न भएको छ ।

Read more
ताजा अपडेट
© 2015.All rights reserved by mahilakhabar.com
%d bloggers like this: