नारी स्वतन्त्र छन् त ?


प्रकाशित मिति :2019-09-18 12:43:10

-खिल कुमारी पोखरेल (तिवारी)-

नेपालको संविधानले महिलाको हक अधिकारको बारेमा स्पस्ट अबधारणा तोकेको छ । नेताहरुले नारी स्वतन्त्रताको भाषण गरिरहन्छन् । तर पनि कहाँ छ ? नारी स्वतन्त्रता ? जब महिला गर्भवती हुिन्छन् अनि शुरु हुन्छ, छोरा पाउनु पर्छ भनेर । अनि उनको गर्भ जाँच गरिन्छ, छोरा कि छोरी ? अनि छोरा भए हर्ष छोरी भए गर्भपतन । छोरी गर्भबाट नै तुहिन्छे । अनि आमा मानसिक र शारीरिक रुपमा बिछिप्त हुँदै रोगी बन्छिन् । त्यसपछि घर परिवार र श्रीमानको हिंसा खेप्न बाध्य हुन्छिन् ।

आज पनि कयौं दिदी बहिनीको दाईजोका कारण घर परिवारबाटै हत्या भएका छ । ६ महिनाकी बालिकादेखि १ सय २ दुई वर्षकी हजुरआमासम्मले बलात्कारको सिकार हुनुपरेको छ । कयौं चेलीहरु आफन्तबाटै कोठीहरुमा बेचिएका छन् । खाना मिठो नबनाएको, छोरा नजन्माएको निहुँमा श्रीमान्बाटै हत्या भएको छ ।

बोक्सीको आरोपमा आमा, हजुरआमा, दिदीहरु घर निकाला भइरहेकै छन् । उनीहरुलाई सामाजिक बहिष्कार गर्ने, मानव मलमुत्र खुवाउने, योनीमा लठ्ठी घोच्ने, कपाल मुण्डन गर्ने र जिउँदै जलाउनेसम्मका अमानवीय कार्य रोकिएका छैनन् ।

शहर होस् की गाउँ महिलामाथिको उत्पीडन हिजोको जस्तो नहोला तर कम छैन । हिंसाको प्रकृति फेरिएको छ तर हिंसा न्यूनिकरण भएको छैन । पढेलेखेका, पढ्न नसकेका, धनी, गरिब लगायत अधिकांश महिला हिंसाको चपेटामा छन् । कतिपय महिलामाथि हिंसा कम होला तर हिंसामुक्त छैनन् । हिंसापीडितले घर छोडेर आश्रय खोज्नु परेको छ तर अपराधीहरु खुले आम समाजमा हिँडिरहेका छन् । अनि यो अवस्थामा नारी स्वतन्त्र छन्, हिंसामुक्त छन् मिल्छ ?

छोरीलाई घरपरिवार र समाजले उसको लवाई, खुवाई, बसाइ, हिँडाई, बोलाई र हाउभाउबाट उसको खुशी र स्तन्त्रामाथि प्रश्न गर्न थाल्छ । उसलाई बिभिन्न खालका सामाजिक संरचनाका स्केलहरुले एकाएक नापिन्छ । “उत्ताउली,” “बेश्या” जस्ता उपनामहरुले नामाकरण गर्न थालिन्छ । व्यक्ति, घरपरिवार र समाजले बनाएका हानिकारक तत्वहरुमाथि प्रतिवाद गरियो भने, सामाजिक हानिकारक तत्वहरुले फेरि एक पटक हलचल ल्याउनेछ र उनको स्वतन्त्रतालाई खतराको संकेत गर्नेछन् । अनि खै कहाँ छ नारी स्वतन्त्रता ?

सिउँदोमा सिन्दूर, गलामा पोते, हातमा चुरा र गोडामा पाउजु जस्ता सजाउन बनाइएका विलासीका सोह्र सिंगारले नारी स्वतन्त्रतालाई बन्धक बनाएको छ । यिनै बन्धनले महिलालाई घरभित्रको जेल बनाएको छ । जसले यी र यस्ता जेल तोड्न साहस गर्छ, त्यसले याबत् खालका आरो र प्रत्यारोप खेप्न पर्छ । आरोप मात्रै कहाँ हो र, हत्या, कुटपिट र घरनिकाला नै हुनुपर्छ । अनि खोई कहाँ छ नारी स्वतन्त्रता ?
महिला अस्तित्वलाई स्वीकार गर्न नसक्नेहरु महिलाको न्यायको पक्षमा कहिल्यै बोल्न सक्दैनन् । नारीलाई आमा, श्रीमती, छोरी, बुहारी भाउजु, दिदी बहिनी सम्झेर व्यवहार गर्न नसक्नेहरु खोई तिम्रो धर्म र तिम्रो मानवता ? खोई न्यायको लागि आवाज ?

हिंसामुक्त घरपरिवार र समाज बिना कसरी सम्भव छ संवृद्ध समाजको परिकल्पना ? प्रभावितले न्याय खोज्दा र अपराधिलाई सजायको माग गर्दा उसको श्रीमान्, घरपरिवार भाँडिने, घर निकाला हुनुपर्ने, आफन्तहरु टाढिने, गाउँ समाजले एक्लो बनाउनुको साथै उसको विरुद्धमा न्यायलाई फितलो बनाउने र अपराधिलाई प्रश्रय दिने जस्ता काम भएको देखिन्छ । खै प्रभावित केन्द्रित न्याय ? अनि खोई कहाँ छ भन्ने नारी स्वतन्त्रता ?

हामीहरुले अब सोच्नु पर्ने बेला आएको छ । भएका कानून प्रभावकारी रुपमा कार्यान्वयन, पीडितले न्याय र पीडकले सजायको भागेदार नभएसम्म कानूनी राज्यको अर्थ नभएको केबल कानून कागजमा मात्र सिमित भएको देखिन्छ । हरेक नागरिकले सुरक्षा र न्यायको अनुभूति गर्न सके मात्रै नारी स्वतन्त्रताको अर्थ र महत्व झल्कन्छ । त्यसैले भाषणले मात्र होईन, केबल कानून कार्यान्वयनको पक्षमा समेत जोड दिन आवश्यक छ । अनि मात्र हरेक नारीले स्वतन्त्रताको आभास गर्नेछन् ।

हरेक नारीले आफूले पाएको जन्मसिद्ध अधिकार र कानूनले दिएको पैतृक सम्पतिको हक अन्तरगत आफ्नो भागमा आउने सिन्को पनि छोड्न हुन्न । अनि मात्र स्वतन्त्ररुपमा हिँड्न र पितृसत्तासँग मुकाबिला गर्न राहत मिल्नेछ ।

जब नारीले गरेका कामको उच्च मूल्यांकन हुनेछ, समाजले हेर्ने दृष्टिकोण सकारात्मक हुनेछ, उनीहरुले न्याय र सुरक्षाको अनुभूति गर्नेछन् र समतामूलक समाजको उदय हुने छ । अनि मात्रै नारी स्वतन्त्र छन् भन्न मिल्नेछ ।

    Comment Here!

Related NEWS
मुख्य खबर

पत्रकार मृत फेला

-महिला खबर- पत्रकार निर्मला पहराई शुक्रबार मृत फेला परेकी छिन् ।

बैठकमा महिला सहभागिता नभएकोमा चिन्ता

-महिला खबर- गैर आवासीय नेपाली संघले अमेरिका क्षेत्रको क्षेत्रीय बैठकमा महिलाको सहभागिता हुन नसकेको विषयप्रति ध्यानाकर्षण

खाद्यान्न सहयोग

अछामको मंगलसेन नगरपालिकाका दुई वडामा ६० जना विपन्न एकल महिलालाई अछाम जेसिजले खाद्यान्न सहयोग गरेको

सुरक्षित मातृत्व तथा प्रजनन् स्वास्थ्य अधिकार नियमावली स्वीकृत

काठमाडौँ । सुरक्षित मातृत्व तथा प्रजनन् स्वास्थ्य अधिकार ऐन, २०७५ लागु भएको तीन वर्षपछि नियमावली

उद्यमी महिलालाई अनलाइन बजारीकरण र ऋणमा समस्या

-महिला खबर- कोभिड-१९ को असरका कारण ऋण चुक्ता गर्न नसकेको र कर्मचारीलाई तलव दिन समस्या भएको

Read more
ताजा अपडेट
© 2015.All rights reserved by mahilakhabar.com
%d bloggers like this: