निर्वाचित महिलाका उपलब्धीमूलक दिनचर्या


“घरलाई व्यवस्थित बनाउने हामी, देश व्यवस्थित बनाउन सक्छौ”

प्रकाशित मिति :2019-12-04 15:47:09

-पार्वती पाण्डे-

कपिलवस्तु । संघीय व्यवस्थाको कार्यान्वयनसंगै तीन तहका चुनावमार्फत एकैचोटी महिलाको ठूलो संख्या निर्वाचित भयो । संविधानले गरेको व्यवस्था कार्यान्वयनका क्रममा सबै भन्दा धेरै महिला स्थानीय तहमा (४० प्रतिशत) निर्वाचित भए ।

कपिलवस्तु जिल्लामा संघ तर्फको प्रत्यक्ष निर्वाचनमा कुनै पनि महिला निर्वाचित हुन पाएनन् । मुख्य राजनीतिक दलहरूले कपिलवस्तुका ३ वटै क्षेत्रबाट कुनै पनि महिलालाई उम्मेदवार नबनाएका कारण प्रत्यक्ष निर्वाचनमा महिलाको उम्मेदवारी शून्य रह्यो । समानुपातिक तर्फबाट भने संघीय सांसदमा एक जना महिला अमृता अग्रहरी निर्वाचित भइन् ।

प्रदेश सभामा फौजिया नसिम, सुष्मा यादव, माला गोतामे, रुन्धावती शर्मा, रिना बिक र शान्तिदेवी स्वर्णकार गरि ६ जना महिला समानुपातिकबाटै सांसद भए ।

कपिलवस्तु जिल्लाका १० स्थानीय तह मध्ये ९ वटामा महिला उपप्रमुख छन् ।

स्थानीय तह, प्रदेश सभा र प्रतिनिधि सभामा प्रत्यक्ष र समानुपातिकबाट जितेका जनप्रतिनिधि महिलाको दिनचर्या कसरी बितेको छ त

सुष्मा यादव

प्रदेश सांसद सांसद सुष्मा यादवले निर्वाचित भएपछि आफ्नो पदलाई अवसरका रुपमा लिई लिइन् । नेकपाबाट समानुपातिक सांसद सुष्मा निकै उत्साहका साथ काम गरिरहेको बताउछिन् । विशेष गरि सुशासनका सवालहरूमा विशेष ध्यान दिएको उनले बताइन् । “सांसद भएपछि शुरुमा त चुनौतीका चाङमात्रै देख्न थाले । जे काम गर्न खोजदा पनि समस्या देख्ने । यो रिसाउँछ की, त्यो रिसाउँछ की ? सबैलाई खुशी बनाएर कसरी काम गर्ने भन्ने कुरा दिमागमा खेलिरहन्थ्यो । अहिले ति समस्यालाई अवसरका रुपमा लिएकी छु । अनि काम गर्न पनि सहज भएको छ ।” उनले भनिन्–“अवसर पाएमा महिलाले गर्न नसक्ने केही छैन । जसरी घर परिवार महिलाहरूले राम्रोसँग व्यवस्थापन गर्न सक्छन्, त्यस्तै राजनीतिक जिम्मेवारीलाई पनि त्यसैगरि व्यवस्थापन गर्न सक्छन् । जुन हाम्ले गरिरहेका छौं ।”

प्रदेश सांसद रिना नेपालीले शुरुमा निर्वाचित हुँदा सांसदको भूमिका निकै चुनौतीपूर्ण देखिन् । के होला, कसो होला भन्ने लाग्यो । तर सुझबुझले काम गर्न थालेपछि ति चुनौतीलाई समाधान गर्न सक्ने आत्मबल बढेको अनुभव छ उनीसंग । उनी भन्छिन्, “शुरु शुरुमा भाषण गर्दा के कुरा बोल्ने भनेर निकै रन्थनिन्थे । केही नराम्रो नहोस्, भनेर धेरै सजग हुन्थें । तर पछि बानी पर्दै गयो । समय र सन्दर्भ अनुसार बोल्ने बानीको पनि विकास भो ।”

रिना नेपाली

विभिन्न मन्त्रालय र सरकारी कार्यालयमा गएर योजना र निर्णयबारे जानकारी लिन अफ्ठ्यारो लाग्थ्यो शुरुशुरुमा रिनालाई । तर अहिले भने त्यस्तो गाह्रो लाग्दैन । काम गर्न सहज भएको छ । सूचना लिन, निर्णय गर्न र काम गर्न समस्या छैन ।

निर्वाचित भईसकेपछि दुई वर्षको अनुभवले महिलाले गर्न नसक्ने केही छैन भन्ने उनले बुझिसकिन् । “दिएको कामलाई जिम्मेवार तवरले पूरा गर्न, व्यवस्थित गर्न हामी महिलाहरू तल्लिन भएको पुष्टि गरेका छौं” सांसद रीनाले भनिन् । तर घरभित्र र बाहिर दुबै ठाउँको जिम्मेवारीले महिलालाई थिचेको हुन्छ भन्छिन्, रिना । यद्यपि ति जिम्मेवारी वहन गर्दै संघर्ष र उत्साहका साथ जनप्रतिनिधि महिलाहरूले काम गरिरहेको उनको बुझाइ छ ।

नेपाली समाज पितृसत्तात्मक सोचबाट निर्देशित छ । तयही सोचले महिलालाई कमजोर र कम जिम्मेवार देख्छ । हेप्छ । बास्तबिकता त्यस्तो होइन । “पितृसत्तात्मक सोच परिवर्तन नभएसम्म सबैलाई घाटा छ ।” उनी तर्क गर्छिन्,– “पितृसत्तात्मक सोचले महिलालाई मात्रै होइन, समग्र समाजलाई उभो लाग्न दिन्न ।” जुनसुकै पद र जिम्मेवारी पनि महिलाले कुशलतापूर्वक निर्वाह गर्न सक्छन् भन्छिन् रिनी ।

स्थानीय तहको निर्वाचनमा शिवराज नगरपालिकाबाट उपमेयरमा निर्वाचित शिवकुमारी थारु निर्वाचित उपमेयर मध्येकी चर्चामा आएकी महिला हुन । खुलेर बोल्न सक्ने, तर्क गर्न सक्ने, आँटिली, क्षमतावान महिलाको रुपमा उनलाई चिनिन्छ । उनी नेकपाबाट उपमेयरमा निर्वाचित भइन् । उम्मेदवारको टिकट पाउँदादेखि नै मतदातामा उत्साह छरेकी उनका भाषणले सबै प्रभावित हुन्थे । उनको अनुभव पनि महिलालाई अवसर दिएमा राम्रो काम गर्न सक्छन् भन्ने नै छ । आफूले न्याय सम्पादनसँगै विकास निर्माण, सुशासनमा राम्रो काम गरेको जिकिर शिवकुमारीको छ ।

शिवकुमारी थारु

काम गर्ने दौरानमा थुप्रै समस्या त आउछन् नै । ति समस्यालाई अवसरका रुपमा लिएर काम गर्न सक्नु पर्ने उनको भनाइ छ । आफूले चुनाव अगाडि “मलाई जिताउनुहोस्, पछाडि पारिएका वर्ग र समुदायको हक अधिकार सुनिश्चिताको लागि काम गर्छु” भनेको स्मरण गर्दै उनले भनिन्, “जितेपछि न्यायवाट बिमुख भएका महिलालगायत सम्पूर्ण समुदायका पक्षमा दृढतापूर्वक काम गरिरहेकी छु । लामो राजनीति गर्ने उद्देश्य छ । जनताको मन जित्ने अभिप्रायले काममा खट्छु । “मेरो ठाउँ र मेरा मतदाताको भलाई नै मेरो भलाई हो भन्ने संकल्प बोकेकी छु” शिवकुमारीले भनिन् ।

यता वाणगंगा नगरपालिका वडा नं १ का अध्यक्ष बालकुमारी पन्तलाई पनि जनताका काम गर्न आनन्द लाग्छ । नगरका ११ वटा वडा मध्ये उनले मात्र हो अध्यक्ष बन्ने अवसर प्राप्त गरेको । नेपाली कांग्रेसबाट अध्यक्ष जितेकी उनले भनिन्, “महिलालाई हेर्ने सोचाई मात्र फरक छ । महिलाको अस्तित्वलाई स्वीकार गर्न कठिनाई छ, यद्यपि महिलाले गर्न नसक्ने काम केही छैन । बरु पुरुषभन्दा विश्वासिलो र भरपर्दो तरिकाले काम गरेका छौं ।” आफूले अन्य वडाध्यक्षको तुलनामा राम्रा काम गरेको जिकिर बताइन् उनले । भनिन्, “न्याय जसका लागि आवश्यक छ, उसका लागि काम गर्ने कोसिस गरेकी छु । सकभर विवादरहित वातावरणमा काम गर्छु । चुनौतिलाई महिलाले चिर्न सक्छन्, मात्र अवसरको खाँचो छ,” उनले निकै गौरवका साथ भनिन् ।

विभिन्न तहमा निर्वाचित भएपछि महिला जनप्रतिनिधिलाई अवसर र जिम्मेवारी पनि थपिएका छन् । समाज रुपान्तरणका हरेक क्रियाकलापमा मध्यस्तकर्ताको भूमिका निर्वाह गरिरहेका छन् । आर्थिक श्रोत र अवसरमा महिलाको पहुँच बढाउन नीतिगत लविङमा लागि परेका छन् । लैंगिक हिंसा विरुद्धका गतिबिधी र परम्परागत कू–संस्कारप्रति खबरदारी बढाएका छन् । न्याय र कानूनको पक्षमा दृढ भएर उभिएका छन् । जसको कोही छैन, उसैका लागि आवाज उठाएका छन् ।

बालकुमारी पन्त

महिला जनप्रतिनिधिको सबै भन्दा सुन्दर पक्ष के हो भने सांसददेखि मन्त्री हुँदै, मेयर उपमेयरसम्ममा निर्वाचित महिलाहरू संघीय व्यवस्था कार्यान्यनका क्रममा कुनै भ्रष्टाचारमा मुछिएको तथ्य फेला परेको छैन । आचरण विरुद्धका काममा उनीहरूको संलग्नता भएको प्रमाण छैन । अख्तियार र सेवा सुविधाको दुरुपयोग गरेर टिप्पणी हुने र कानूनको दायरामा आउने स्थिती बनेको छैन । यसबाट भन्न सकिन्छ, निर्वाचित महिलाका उपलब्धीमूलक दिनचर्याले महिलाहरू शासन संचालनमा समेत कुशल हुन्छन् ।

(पत्रकार पाण्डे कपिलवस्तुबाट पत्रकारिता गर्नुहुन्छ । )

    Comment Here!

Related NEWS
मुख्य खबर

संसदीय मामिलाको नेतृत्वमा महिलाको संभावना/अध्यक्षमा कृष्णा पौडेलको उम्मेदवारी

-महिला खबर- संसदीय गतिविधिको समाचार संकलन गर्ने पत्रकारहरुको संस्था संसदीय मामिला पत्रकार समाजको नेतृत्वमा पहिलो पटक

पत्रकार रुपा शर्मा नेहालाई राष्ट्रिय मिडिया एक्सिलेन्स कन्ट्रिव्युसन अवार्ड

-महिला खबर- संचारको माध्यमबाट समाजिक रुपान्तरणमा शसक्त भुमिका निर्वाह गर्नुका साथै समाजिक अभियानमा क्रियाशिल भएको भन्दै

हिंसा र पारिवारिक खटनको शोक छ! गरीबी र चेतनाविहिनताको रोग छ!

-ललिता साह- राजविराज नगर पालिका वडा न. ८ की निकिता यादव १७ महिना को अन्तरालमा दुईवटा

सञ्चारिका समूहको साधारणसभा सम्पन्न

-महिला खबर- सञ्चारिका समूहको २४ औं वार्षिक साधारणसभा आज काठमाडौंमा भर्चुअल रुपमा सम्पन्न भएको छ ।

ससंकटमा छोरी सन्तान

-बिशाल सुनार- दैलेख । लिङ्ग पहिचानसहितको गर्भाधान होस् वा गर्भपतन कानुनतः अपराध हो । तर पनि

Read more
ताजा अपडेट
© 2015.All rights reserved by mahilakhabar.com
%d bloggers like this: